[Πρόσωπα] Το ορφανοτροφείο των ρινόκερων

Μια ρινοκερίνα και το μικρό της κείτονται δίπλα δίπλα, με μια σφαίρα στο κεφάλι τους. Η σκηνή του εγκλήματος κάτω από τις ακακίες στο κτήμα του γείτονά του συγκλόνισε τον Αρι βαν Ντεβέντερ. Ηταν στα τέλη του 2011. «Επιστρέφοντας στο σπίτι μου, σκεφτόμουν τι γίνονται τα μωρά των ρινόκερων που ξεφεύγουν από τους λαθροθήρες. Η απάντηση είναι ότι πεθαίνουν από ασιτία, αφού επί ενάμιση χρόνο το μικρό έχει ανάγκη να θηλάζει 60 λίτρα γάλα την ημέρα» λέει στον ανταποκριτή της γαλλικής «Λε Μοντ» ο άνθρωπος που στις αρχές Αυγούστου δημιούργησε βόρεια του Γιοχάνεσμπουργκ το πρώτο στον κόσμο ορφανοτροφείο νεαρών ρινόκερων.

Μολονότι τα ζώα αυτά προστατεύονται από τη νοτιοαφρικανική νομοθεσία, οι λαθροθήρες εξακολουθούν να τα κυνηγούν για τα κέρατά τους που είναι περιζήτητα στις ασιατικές χώρες, κυρίως στο Βιετνάμ: τα τρίβουν και τα πωλούν ως φάρμακο κατά του καρκίνου και του χανγκόβερ ή ως αφροδισιακά. Η τιμή τους ανέρχεται σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ το κιλό, παρότι δεν έχουν περισσότερες ιατρικές ιδιότητες απ’ ό,τι τα ανθρώπινα νύχια… Και ενώ το 2007 καταγράφηκαν 13 περιπτώσεις λαθροθηρίας, φέτος έχουν ήδη φτάσει τις 448.

Συχνά οι λαθροθήρες κόβουν με πριόνι το κέρατο από τον ρινόκερο ενώ είναι ζωντανός και αφήνουν το ζώο να πεθάνει από την πείνα, καθώς παραλύει το άνω χείλος του που χρησιμοποιεί για να συλλαμβάνει και να φέρνει στο στόμα την τροφή. Σήμερα υπολογίζεται ότι ζουν ελεύθεροι στην Αφρική 3.600 μαύροι ρινόκεροι από περίπου 70.000 που ζούσαν στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Στη Νότια Αφρική ζει το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού τους.

«Το ένα τρίτο των ρινόκερων που σκοτώνουν οι λαθροθήρες είναι μελλοντικές ή νεαρές μητέρες» λέει ο Αρι βαν Ντεβέντερ. Σε περίπτωση συναγερμού, ένα ασθενοφόρο του ορφανοτροφείου θα παραλαμβάνει το μικρό από τον τόπο του εγκλήματος. «Συχνά θέλει να μείνει δίπλα στο πτώμα της μητέρας του» λέει ο Αρι. Το ορφανοτροφείο είναι ένας χώρος 800 τ.μ., με αίθουσες εντατικής και μικρούς ανοιχτούς χώρους. Ο πρώτος του ένοικος είναι ένα μωρό γύρω στα 100 κιλά, το οποίο εγκατέλειψε η μητέρα του. «Ηταν σαν μωρό ανθρώπου» λέει η Χίλαρι Λίφαμ, εθελόντρια στο ορφανοτροφείο. «Οταν πεινούσε, κλαψούριζε. Ηταν μωρό, χρειαζόταν τη μαμά του κι εμείς καλύπταμε αυτό το κενό. Μας κυνηγούσε και τριβόταν πάνω μας. Αν τρέχαμε γρήγορα στην τουαλέτα, άρχιζε να κλαίει, αναρωτιόταν πού βρισκόμαστε».

Οταν φτάσει σε ηλικία 3 ετών, ο ρινόκερος θα εγκαταλείψει το ορφανοτροφείο για να επιστρέψει στην άγρια φύση. Ώς τότε θα περιορίζουμε τις επαφές με τους ανθρώπους για να μην τις συνηθίζει υπερβολικά» εξηγεί ο Αρι. Οι τουρίστες θα βλέπουν το ορφανοτροφείο μόνο μέσα από κάμερες. Το κόστος της φροντίδας ενός μωρού ρινόκερου είναι 5.000 – 6.000 ευρώ τον χρόνο και τα έξοδα καλύπτονται από δωρεές.