Ο Κουβέλης, οι τροϊκανοί και το φάρμακο του ΔΝΤ

Δέκα ημέρες του Οκτώβρη. Ετσι θα μπορούσε να λέγεται μια ταινία με θέμα την παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ. Μεταξύ 8 – που είναι το Eurogroup – και 18 – που είναι η Σύνοδος Κορυφής – Οκτωβρίου διευθετείται το ελληνικό πρόβλημα. Θα προηγηθεί η ψήφιση του πακέτου μέτρων 11,8 δισ. στη Βουλή των Ελλήνων.

Παρατήρηση πρώτη: είναι η άποψη του ΔΝΤ που τελικά πέρασε και σφραγίζει το πακέτο. Ο Πάουλ Τόμσεν ήταν ο άνθρωπος που αυτή τη φορά έπαιξε τον ρόλο του σκληρού στις διαπραγματεύσεις με την ελληνική πλευρά. Οχι ο στεγνός Ματίας Μορς. Ούτε ο Κλάους Μαζούχ. Το ΔΝΤ επέμεινε στις μειώσεις μισθών και συντάξεων, σε αντίθεση με τη μεγάλη μεταρρύθμιση του Δημοσίου που ήθελε να προωθήσει η κυβέρνηση. Γιατί; Διότι, εξηγεί πρόσωπο που έχει εσωτερική γνώση των διαπραγματεύσεων, «οι περικοπές αυτές έχουν σίγουρο αποτέλεσμα και δεν χρειάζονται εποπτεία». Εκεί που η κυβέρνηση Παπανδρέου κατηγορήθηκε το 2010 και το 2011 ότι προτιμούσε τις οριζόντιες περικοπές, τελικά έρχεται η τρόικα και κάνει το ίδιο πράγμα. Γιατί; Για σιγουριά. Οι αγορές θέλουν καθαρότητα κατεύθυνσης.

Ακόμη περισσότερο: το πακέτο των 11,8 δισ. συντελεί οριστικά στην εσωτερική υποτίμηση. Οπως είχε επισημάνει και το καλοκαίρι ο Παναγιώτης Ρουμελιώτης, πρώην εκπρόσωπος της Ελλάδας στο ΔΝΤ, τα προγράμματα του Ταμείου συνδυάζουν λιτότητα με νομισματική υποτίμηση. Το δεύτερο στοιχείο δεν υπήρχε στο ελληνικό πρόγραμμα. Προήλθε, τελικά, από τη μείωση των μισθών και των συντάξεων, που ισοδυναμεί με υπερλιτότητα. Η τρόικα θέλει περίπου τα 2/3 του πακέτου να είναι από περικοπές.

Παρατήρηση δεύτερη: ο Αντώνης Σαμαράς επικρίθηκε διότι επέλεξε ένα μακρύ καλοκαίρι διαβουλεύσεων σε αρχηγικό επίπεδο – με μόνη ανάπαυλα την εβδομάδα του Δεκαπενταύγουστου – αντί να πάρει τα μέτρα τον Ιούλιο και να τελειώνει. Ωστόσο, η όλη διαδικασία λειτούργησε τελικά ως ώσμωση μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων, των τροϊκανών και των Ευρωπαίων. Πάντως, το ραντεβού που ακόμη δεν έγινε – και στο Οικονομίας το ήθελαν – ήταν μεταξύ των τροϊκανών και του Φώτη Κουβέλη. Η ελπίδα ήταν ότι ένας Αριστερός πολιτικός αρχηγός θα μπορούσε να εξηγήσει στην τρόικα την ανάγκη να προτιμηθεί η μεταρρύθμιση του Δημοσίου από τις περικοπές. Στο κάτω κάτω, η Αριστερά εισφέρει ένα στοιχείο κοινωνικής δικαιοσύνης στην πολιτική. Ο Φώτης Κουβέλης δεν φαινόταν να το απορρίπτει μέσα στο καλοκαίρι. Αλλά το γεγονός ότι δεν έχει γίνει ως τώρα, κάτι λέει. Προφανώς υπάρχει ο φόβος του συμβολισμού. Και η αγωνία της φωτογραφίας. Αλλωστε, το πακέτο είναι τελικά πολύ χειρότερο.

Παρατήρηση τρίτη: η υπερλιτότητα είναι αποδεκτή και από τους πιο ευαίσθητους κοινωνικά εταίρους μας στην Ευρώπη. Τους γάλλους Σοσιαλιστές που κυβερνούν. Ο υπουργός Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί, ερωτηθείς κατ’ επανάληψη στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε στη γαλλική πρεσβεία της Αθήνας πόσο βαθιά πρέπει να μπει το μαχαίρι στο Δημόσιο, απέφυγε να πει ανοιχτά όχι στις απολύσεις, ξεφεύγοντας κομψά για να πει ότι το μείγμα των μέτρων είναι υπόθεση εσωτερικής ελληνικής πολιτικής.

Συμπέρασμα: το ευρώ δεν γλιτώνει ούτε εμάς ούτε τους άλλους Νότιους από το φάρμακο που συνταγογραφεί το ΔΝΤ στους άρρωστους της διεθνούς οικονομίας.