[Αποψη] Οι τιμές και η εσωτερική υποτίμηση

Καθώς η κρίση χρέους και τα υπαρξιακά προβλήματα της ευρωζώνης κορυφώνονται, κοινός τόπος είναι σήμερα ότι οι αποκαλούμενες και ως PIGS (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα, Ισπανία) χώρες υποβάλλονται σε μια διαδικασία εσωτερικής υποτίμησης, καθώς δεν μπορούν να υποτιμήσουν τα νομίσματά τους ως μέσο αύξησης της ανταγωνιστικότητας των τιμών των αγαθών και των υπηρεσιών τους. Σύμφωνα μάλιστα με την Grant Thornton International, οι μισθοί και οι τιμές πώλησης προϊόντων στις χώρες αυτές φαίνεται ότι θα μειωθούν περαιτέρω σε σχέση με άλλες χώρες, ως συνέπεια των μέτρων λιτότητας και των χαμηλών επιπέδων ανάπτυξης της οικονομικής δραστηριότητας. Επιπλέον, σχεδόν καμία επιχείρηση στις χώρες PIGS δεν σχεδιάζει αυξήσεις στους μισθούς πάνω από τον πληθωρισμό μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Για παράδειγμα, στην Ελλάδα δεν υπάρχουν επιχειρήσεις που σκοπεύουν να προσφέρουν μισθολογικές αυξήσεις τους επόμενους 12 μήνες, ενώ σε ποσοστό 36% οι επιχειρήσεις σχεδιάζουν να μειώσουν τους μισθούς. Την ίδια ώρα, στις οικονομίες BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα), σε ποσοστό 73% οι επιχειρήσεις σχεδιάζουν να προσφέρουν αυξήσεις, έναντι 85% στη Βόρεια Αμερική και 54% στην ΕΕ ως σύνολο.

Ως συνέπεια, οι επιχειρήσεις θα αυξήσουν τις τιμές πώλησης αγαθών και υπηρεσιών, ενώ στις χώρες PIGS θα έχουμε μειώσεις, κατά 18% στην Ελλάδα και στην Ιρλανδία και κατά 9% στην Ισπανία. Αντίθετα, σε ποσοστό 24% κατά μέσο όρο οι επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο θα αυξήσουν τις τιμές των αγαθών και των υπηρεσιών τους, κατά 36% στις χώρες BRIC, κατά 33% στη Βόρεια Αμερική και κατά 42% στη Λατινική Αμερική.

Στην Ελλάδα πάλι, ενώ σύμφωνα με έρευνες μία στις δύο επιχειρήσεις θα απολύσει υπαλλήλους μέχρι τον Δεκέμβριο και δύο στις πέντε θα μειώσουν τους μισθούς (την ώρα που ήδη μία στις τέσσερις έχει προχωρήσει σε περικοπές άνω του 20%), παρατηρείται το εξής παράδοξο: οι μισθοί μειώνονται, όχι όμως και οι τιμές. Το αν τα νέα μέτρα που επεξεργάζεται το υπουργείο Ανάπτυξης αναφορικά με τον έλεγχο των τιμών θα πετύχουν αποτελεί ένα ερωτηματικό, καθώς πολλοί είναι εκείνοι που οχυρώνονται πίσω από τα κεκτημένα. Συντηρούν μάλιστα τα περιθώρια κέρδους, συντονίζουν την τιμολογιακή πολιτική τους, ενώ συντηρούν υψηλά και τις τιμές, αφού πρακτικές προστασίας που αρχίζουν από τα κλειστά επαγγέλματα και τον ελεγχόμενο ανταγωνισμό επεκτείνονται ως το χαμηλότερο του αναμενόμενου θεσμικό πλαίσιο και την παραοικονομία, που συνεχίζει να καλπάζει.