[Πρόσωπα] Η χήρα του «Τιροφίχο»

Ανάμεσα στους εκπροσώπους των FARC, των Ενοπλων Επαναστατικών Δυνάμεων της Κολομβίας, που διαπραγματεύονται την ειρήνη με την κυβέρνηση, υπάρχει μόνο μία γυναίκα: η Σάντρα Ραμίρες, η οποία υπήρξε επί 15 χρόνια η σύντροφος του Μανουέλ «Τιροφίχο» Μαρουλάντα. «Πέθανε από έμφραγμα μέσα στην αγκαλιά της συντρόφου του», έλεγε το μήνυμα με το οποίο είχε ανακοινωθεί, στις 25 Μαΐου 2008, ο θάνατος του 78χρονου ιδρυτή και ιστορικού ηγέτη αυτού του ανταρτικού κινήματος, που επί μισό αιώνα ήταν ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός του κράτους της Κολομβίας.

Η Σάντρα είχε ήδη εμφανιστεί στις κάμερες σε προηγούμενες ειρηνευτικές συνομιλίες με την κυβέρνηση του Αντρές Παστράνα, αλλά ουδέποτε είχε πρώτο ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Ηταν πάντα στο πλευρό του αρχηγού, ο οποίος είχε γίνει θρύλος μετά τις τόσες φορές που το κράτος είχε ανακοινώσει τον θάνατό του σε μάχη. Εκείνη οδηγούσε το 4×4 με το οποίο ο Μαρουλάντα έφτανε ξαφνικά στις συνομιλίες, εκείνη κρατούσε τις σημειώσεις στις συναντήσεις. Ηταν η σκιά του αρχηγού του παλαιότερου ανταρτικού κινήματος της αμερικανικής ηπείρου, το μόνο πρόσωπο που ζούσε δίπλα του 24 ώρες το 24ωρο. Τον συνόδευε παντού, φρόντιζε να παίρνει τα φάρμακά του για την υπέρταση και για άλλα προβλήματα υγείας που συνδέονταν με την ηλικία του, αλλά και με τη σκληρή ζωή του. Του έκοβε τα νύχια και τα μαλλιά, του διάβαζε βιβλία, έβλεπε ταινίες για να του τις σχολιάσει, ενημερωνόταν για την επικαιρότητα ώστε να ενημερώνει κι εκείνον. Ασχολούνταν με τα ρούχα του, παρακολουθούσε τη δίαιτά του ώστε να είναι φτωχή σε αλάτι και γλυκόζη και ενισχυμένη σε φρούτα και λαχανικά. Ομως, πριν απ’ όλα, ήταν υπεύθυνη για την ασφάλειά του. Μόνο αυτή ήξερε πού θα κοιμόταν το βράδυ ο επί χρόνια περισσότερο καταζητούμενος άνθρωπος στη χώρα. Η φρουρά του υπάκουε στην παραμικρή απόφαση της Σάντρας. Γνώριζε όσο κανείς άλλος τα μυστικά του γέρου αντάρτη, έστελνε τα μηνύματά του στον ασύρματο και απαντούσε στις επιστολές του, ήταν κοντά του στις σημαντικότερες φάσεις των διαπραγματεύσεων. Η παρουσία της με πρώτο ρόλο στις διαπραγματεύσεις, που διεξάγονται αυτή τη φορά με την κυβέρνηση του προέδρου Σάντος, αποτελεί επίσης φόρο τιμής στον αρχηγό των ανταρτών που οδήγησε στην αποτυχία τις δυνάμεις ασφαλείας 17 προέδρων.

Οι κολομβιανές Αρχές ουδέποτε είχαν πολλές πληροφορίες για τη Σάντρα. Οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν είχαν φάκελο γι’ αυτήν και δεν είχαν ασκηθεί δικαστικές διώξεις εναντίον της. Μετά τον θάνατο του Μαρουλάντα δεν ήταν γνωστό πού βρισκόταν και επανεμφανίσθηκε μαζί με τους διαπραγματευτές των FARC στις 4 Σεπτεμβρίου, όταν ο Σάντος ανακοίνωσε την υπογραφή μιας πρώτη συμφωνίας-πλαίσιο με την ανταρτική οργάνωση. Οι συνομιλίες θα συνεχιστούν στις 8 Οκτωβρίου στο Οσλο.