Δημοψήφισμα στο Γκστάαντ για τη φορολογία των πλουσίων

Μετά το τραπεζικό απόρρητο, η Ελβετία κινδυνεύει τώρα να χάσει και το ευνοϊκό φορολογικό σύστημα για τα κεφάλαια που επενδύονται ή απλώς φυλάσσονται στη χώρα. Αυτή τη φορά δεν είναι οι ρυθμιστικές Αρχές του ομοσπονδιακού κράτους αλλά οι ίδιοι οι κάτοικοι που καλούνται να αποφασίσουν αν θα θέσουν τέλος σε ένα ακόμη ελβετικό ταμπού. Στις 23 Σεπτεμβρίου οι κάτοικοι του καντονιού της Βέρνης θα προσέλθουν στις κάλπες για να αποφασίσουν αν θα διατηρηθεί το ισχύον φορολογικό σύστημα για τους αλλοδαπούς κατοίκους της χώρας. Η πόλη Γκστάαντ, ένα από τα πιο δημοφιλή «καταφύγια» που επιλέγουν οι Ευρωπαίοι, μεταξύ των οποίων και πολλοί Ελληνες, προκειμένου να τύχουν ευνοϊκής φορολογίας για τα εισοδήματά τους, πιθανόν να χάσει την αίγλη της στα μάτια των Κροίσων.

Για το ίδιο ζήτημα άλλωστε έχουν ψηφίσει και άλλα καντόνια ζητώντας από τις τοπικές Αρχές να καταργήσουν έναν εξαιρετικά αμφιλεγόμενης σκοπιμότητας φόρο.

Τον Φεβρουάριο του 2009, έπειτα από πρωτοβουλία του αριστερού ελβετικού κόμματος και εν μέσω των αυξανόμενων ανησυχιών για τις επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, οι ψηφοφόροι στο καντόνι της Ζυρίχης επέλεξαν να καταργήσουν τον φορολογικό συντελεστή (Pauschalbesteuerung). Την ίδια απόφαση έλαβαν τους προηγούμενους μήνες ακόμη δύο καντόνια.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία που ισχύει ακόμα στη Βέρνη, ο φόρος περιουσίας για τους αλλοδαπούς κατοίκους μπορεί να αντικατασταθεί από ένα κατ’ αποκοπή ποσό που αντιστοιχεί στο πενταπλάσιο της αξίας μίσθωσης ενός ακινήτου, υπό τον όρο ότι ένα άτομο διαμένει στη χώρα για τουλάχιστον έξι μήνες και δεν ασκεί επικερδή επαγγελματική δραστηριότητα. Με τη διενέργεια του δημοψηφίσματος η συγκεκριμένη ρύθμιση θα τεθεί εν αμφιβόλω με πιθανή την αντικατάστασή της από (αναλογικά) υψηλότερο φορολογικό συντελεστή. Ως εναλλακτική προβάλλει μια συμβιβαστική λύση σύμφωνα με την οποία για να απολαμβάνει ο υπόχρεος ευνοϊκή φορολογία θα απαιτείται ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα άνω των 330.000 ευρώ. Ταυτόχρονα όμως ο φόρος θα αυξηθεί στο επταπλάσιο της αντικειμενικής αξίας ενός ακινήτου.

Πρακτικά εκτιμάται ότι η πιθανή κατάργηση του κατ’ αποκοπή φορολογικού συντελεστή θα οδηγήσει σε φορολόγηση εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων με δεκαπλάσιο από τον ισχύοντα συντελεστή.

Το ζήτημα προκαλεί ήδη αντικρουόμενες αντιδράσεις. Από τη μια πλευρά βρίσκονται εκείνοι που υποστηρίζουν ότι το ισχύον σύστημα είναι άδικο και ενθαρρύνει τη φοροδιαφυγή. Παράλληλα εκτιμάται ότι προκαλεί αύξηση των τιμών των ακινήτων σε συγκεκριμένες περιοχές και για τον λόγο αυτό θα πρέπει η όποια ρύθμιση να εφαρμοστεί σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Υπάρχουν όμως και εκείνοι που διατείνονται ότι υιοθετώντας μιας πιο «επιθετική» φορολογική πολιτική ελλοχεύει ο κίνδυνος μια μαζικής εξόδου των πλούσιων προς το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστρία και το Λιχτενστάιν, όπου εξακολουθούν να ισχύουν ευνοϊκά συστήματα φορολογίας για τους αλλοδαπούς.