Κραυγές και ψίθυροι για την προσφυγή στο ΔΝΤ

Μπήκε θέμα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους τον Μάρτιο – Απρίλιο του 2010; Τι πίστευε ο Ντομινίκ Στρος-Καν για το πρόγραμμα που εκλήθη να εφαρμόσει η Ελλάδα; Η αντιπαράθεση Παπανδρέου – Ρουμελιώτη – με αφορμή το δημοσίευμα των «Νιου Γιορκ Τάιμς» – εγείρει ερωτήματα για το παρασκήνιο της περιόδου εκείνης που φαίνεται ότι θα διχάζει πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, αλλά θα απασχολεί και την κοινή γνώμη για πολλά χρόνια. Οι μνήμες των χειριστών είναι ακόμη νωπές και μια πρώτη δημοσιογραφική διερεύνηση αποκαλύπτει ότι υπήρξαν όντως άτυπες συζητήσεις μεταξύ Αθήνας, Ευρωπαίων και ΔΝΤ για την ανάγκη να αντιμετωπιστεί το χρέος πριν πάμε στο Μνημόνιο. Απλώς ήταν – και σε έναν βαθμό είναι – από τα πράγματα που δεν λέγονται δημόσια. Χρονικό μιας πρόωρα χαμένης διαπραγματευτικής μάχης.

Πότε είδε για τελευταία φορά ο Παναγιώτης Ρουμελιώτης τον Γιώργο Παπανδρέου; «Οταν ήταν ακόμη πρωθυπουργός…», απαντά πρόσωπο που βρίσκεται και σήμερα πολύ κοντά του. Για την ακρίβεια, ο Ρουμελιώτης συναντήθηκε με τον Παπανδρέου την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου του 2011 στο γραφείο του δεύτερου στη Βουλή. Δηλαδή, την εβδομάδα εντατικών διαβουλεύσεων με στόχο τη συγκρότηση κυβέρνησης με στήριξη ΠΑΣΟΚ – ΝΔ.

Ο Παπανδρέου πρότεινε στον Ρουμελιώτη να αναλάβει την πρωθυπουργία, κάτι που εκείνος δεν αρνήθηκε. Το σενάριο «περπάτησε» για μερικές ώρες. Τελικά όμως υπήρξε αντίρρηση από την πλευρά Σαμαρά γιατί ο Ρουμελιώτης είχε διατελέσει εκπρόσωπος της Ελλάδας στο ΔΝΤ και μάλιστα στην κρίσιμη φάση του Μνημονίου.

Πέρα από την πολιτική – με θητεία στα οικονομικά υπουργεία – και πανεπιστημιακή του καριέρα των τελευταίων τριάντα χρόνων, ο Παναγιώτης Ρουμελιώτης είναι γνωστός στην πολιτική αγορά για τους στενούς δεσμούς του με τους Παπανδρέου – και μάλιστα από εποχής Ανδρέα. Προκάλεσε λοιπόν μεγάλη έκπληξη η οξύτητα της σύγκρουσης με τον πρώην πρωθυπουργό στα τέλη Ιουλίου, με αφορμή κάποιες δηλώσεις που έκανε ο Ρουμελιώτης – στέλεχος πλέον τράπεζας στον ιδιωτικό τομέα – στους «Νιου Γιορκ Τάιμς».

Σε πρώτη, αλλά και σε ύστερη ανάγνωση, τα όσα είπε στην έγκυρη εφημερίδα δεν φαίνονται εμπρηστικά. «Ξέραμε από την αρχή στο ΔΝΤ ότι ήταν αδύνατο να υλοποιηθεί το πρόγραμμα γιατί δεν είχαμε άλλο, κανένα άλλο, επιτυχημένο παράδειγμα. Επειδή η Ελλάδα ήταν στην ευρωζώνη δεν μπορούσε να υποτιμήσει το νόμισμά της για να τονώσει την ανταγωνιστικότητά της, όπως ενθαρρύνονται σχεδόν πάντα να κάνουν οι χώρες που πάνε στο ΔΝΤ». Ο Ρουμελιώτης, όπως έχει κάνει και σε άλλες περιπτώσεις, άσκησε επίσης κριτική στην τρόικα λέγοντας ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν έχει να κάνει με την καθυστέρηση σε διαρθρωτικές αλλαγές, όπως λένε οι τροϊκανοί, αλλά στην κατάρρευση της ζήτησης ως συνέπεια του προγράμματος.

Τίποτε το φοβερά πρωτότυπο – με εξαίρεση, βέβαια, την αρχική παρατήρηση για το τι πίστευαν πραγματικά στο ΔΝΤ, στην Ουάσιγκτον, για τη δυνατότητα αντιμετώπισης της ελληνικής υπόθεσης την άνοιξη του 2010. Η συνέχεια είναι γνωστή. Από πλευράς Παπανδρέου, υπήρξε οξύτατη αντίδραση για «ποταμό μνήμης» Ρουμελιώτη που ανταπάντησε, συγκεκριμενοποιώντας τα αρχικώς πιο γενικόλογα λεγόμενά του. Η υπόθεση οδηγήθηκε ενώπιον του οικονομικού εισαγγελέα Γρηγόρη Πεπόνη που, έπειτα από έναν πρώτο γύρο ακροάσεων των ενεχομένων, έστειλε τη δικογραφία στη Βουλή. Ηδη γίνεται λόγος από την αντιπολίτευση για συγκρότηση ειδικής επιτροπής για να διαπιστώσει, μεταξύ των άλλων, αν το ΔΝΤ και, πιο συγκεκριμένα, ο Ντομινίκ Στρος-Καν συνέστησε όντως στην κυβέρνηση Παπανδρέου να ζητήσει αναδιάρθρωση χρέους πριν από τον Μάιο του 2010 και για να διερευνήσει πώς φθάσαμε στο Μνημόνιο.

Δεν είναι λίγες οι φιλίες – και οι στενοί δεσμοί – που βρικολακιάζουν στην πολιτική. Αλλά αυτό που έχει συμβεί με τον Παπανδρέου και τον Ρουμελιώτη είναι πρωτοφανές. Η πλευρά Παπανδρέου εμφανίζει ψύχραιμο τον πρώην πρωθυπουργό και αποδίδει θεωρίες συνωμοσίας στον Ρουμελιώτη. Αν και η αντίδραση μόνο ψύχραιμη δεν ήταν. Ο Ρουμελιώτης παραμένει σιωπηλός, πέραν των όσων είπε στον εισαγγελέα, αλλά φαίνεται συγχρόνως και πεισμωμένος. Οπως συμβαίνει συνήθως με τις έριδες εντός του κύκλου των Παπανδρέου, υπάρχει και το ζήτημα αν συμβούλεψαν σωστά τον πρώην πρωθυπουργό στον χειρισμό του θέματος, αφού η οξεία αντίδραση στο ρεπορτάζ των «Νιου Γιορκ Τάιμς» προκάλεσε ανάφλεξη αντί να κλείσει το ζήτημα.