Καίνε, αλλά δεν καίγονται

Στα μαλακά πέφτουν στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι εμπρηστές δασών, όπως καταδεικνύουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία. Είναι χαρακτηριστικό πως σε μια ολόκληρη οκταετία, την περίοδο 2000-2007, στην Ελλάδα μόλις ένας εμπρηστής καταδικάστηκε σε άνω των 5 ετών φυλάκιση για φωτιά που έβαλε με πρόθεση, ενώ επτά στους δέκα γλίτωσαν το κελί με αναστολή!

Οπως δείχνουν τα στοιχεία Στατιστικής του Πυροσβεστικού Σώματος, την τελευταία δεκαετία το ποσοστό καταδίκης των εμπρηστών δάσους στην Ελλάδα (2,9%) είναι από τα χαμηλότερα παγκοσμίως (τα υψηλότερα σε Ιαπωνία 99%, Κίνα 98%, Ρωσία 90%). Με άλλη διατύπωση, μετρημένοι στα δάχτυλα, μόλις τρεις κατά μέσο όρο ετησίως , είναι στο ίδιο διάστημα οι καταδικασθέντες για εμπρησμό δάσους που τιμωρούνται με ποινές φυλάκισης. Το 2005 ήταν η χρονιά που βρέθηκαν πίσω από τα κάγκελα οι περισσότεροι – συνολικά 5, ενώ το 2002 οι λιγότεροι – όλοι κι όλοι 2. Ολα αυτά ενώ αποδεικνύεται πως ο ένας στους τέσσερις από τους καταδικασθέντες ήταν και υπότροπος. Είχε προκαλέσει εκ νέου εμπρησμό από μία έως και πέντε (!) φορές, ακόμα και εντός 5 ετών από την πρώτη καταδίκη του.

Την ώρα που την περίοδο 2000-2009 κατακάηκαν 3.093.706 στρέμματα σε 110.846 δασικές πυρκαγιές στην επικράτεια (το 19,2% αποδόθηκαν σε εμπρησμό από πρόθεση, το 27,8% σε εμπρησμό από αμέλεια, οι λοιπές σε άγνωστα ή φυσικά αίτια ή τυχαία γεγονότα), δικογραφίες σχηματίστηκαν μόνο για τις 46.296 (41,8%) φωτιές. Γι’ αυτές παραπέμφθηκαν σε δίκη και τελικά καταδικάστηκαν για εμπρησμό μόλις το 2,9% των αυτουργών. Κι από αυτούς, πάλι, τους συνολικά 1.341 (1.195 άνδρες / 89,1% και 146 γυναίκες / 10,9%) που τιμωρήθηκαν, οι περισσότεροι, οι 920 (72,6%) είδαν την εκτέλεση της ποινής τους να αναστέλλεται, ενώ για τους 341 μετατράπηκε σε χρηματική, ενώ μόνον οι 6 (0,5%) οδηγήθηκαν στη φυλακή.

TO ΠΡΟΦΙΛ. Τα στατιστικά στοιχεία επεξεργάστηκε ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης, αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος και νομικός. Με βάση αυτά σκιαγράφησε και το προφίλ του εμπρηστή των ελληνικών δασών, στην ομώνυμη έρευνά του. Διαπίστωσε, ειδικότερα, πως κατά βάση, πρόκειται για άνδρα (89,1%), ελληνικής υπηκοότητας (88,5%), ενήλικο (94,7%), ηλικίας κυρίως 60 ετών και άνω (32,1%), έγγαμο με παιδιά (74,8%), μορφωτικού επιπέδου στοιχειώδους εκπαίδευσης (77,2%). Είναι εργαζόμενος (68,8%), συνήθως σε δική του δουλειά (57,4%), τις περισσότερες φορές απασχολούμενος στους τομείς της γεωργίας, ζωοκομίας, δασοκομίας, αλιείας και θήρας (33,2%). Τέλεσε τον εμπρησμό δάσους κυρίως στη Μακεδονία (22,4%), στην Πελοπόννησο (19,9%) ή στη Στερεά Ελλάδα και την Εύβοια (15,1%), κοντά σε οικισμό με πληθυσμό 1.000 κατοίκων και κάτω (70,3%), όπου και ο ίδιος διαμένει (57,1%).

Από αυτή την αποκωδικοποίηση των στατιστικών ευρημάτων, αλλά και με βάση την πολυετή εμπειρία του στο Πυροσβεστικό Σώμα, ο κ. Γκουρμπάτσης έχει βγάλει τα συμπεράσματά του και για τα ψυχολογικά κίνητρα που συνήθως ωθούν τον δράστη να προκαλέσει εμπρησμό. «Συχνά είναι και η οργή του, ο έντονος θυμός που του προκαλείται από κάτι δυσάρεστο και εκδηλώνεται με επιθετικότητα και εκδικητική συμπεριφορά. Υπάρχουν και ψυχοσυναισθηματικές καταστάσεις, όπως το αίσθημα αδικίας, προσβολής, ντροπής, υποτίμησης, απώλειας ελέγχου, σκέψεις ότι καταπατώνται τα δικαιώματά του» περιγράφει και στο ιστολόγιό του.