Από τη Σελήνη στην αιωνιότητα

Ο άνθρωπος που έκανε ένα τεράστιο βήμα για την ανθρωπότητα, όταν έγινε ο πρώτος άνθρωπος που περπάτησε στη Σελήνη, ο αμερικανός αστροναύτης Νιλ Αρμστρονγκ, απεβίωσε το Σάββατο σε ηλικία 82 ετών από επιπλοκές μιας καρδιακής επέμβασης μπαϊπάς που είχε κάνει νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Ως διοικητής της αποστολής «Απόλλων 11» ο Αρμστρονγκ πάτησε στη Σελήνη στις 20 Ιουλίου 1969. «Είναι ένα μικρό βήμα για έναν άνθρωπο, ένα γιγάντιο άλμα για την ανθρωπότητα», ήταν η φράση που είπε τότε και η οποία αποτελεί σήμερα ένα από τα γνωστότερα «τσιτάτα» της αγγλικής γλώσσας. Ο περίπατος των αστροναυτών του «Απόλλων 11» στη Σελήνη χάρισε στους Αμερικανούς την περιπόθητη νίκη στην κούρσα για την κατάκτηση του Διαστήματος με αντίπαλο τη Σοβιετική Ενωση.

Ο Νιλ Ολντεν Αρμστρονγκ ήταν τότε 38 ετών και, παρότι έφερε εις πέρας έναν από τους μεγαλύτερους άθλους της ανθρωπότητας, ουδέποτε επιδίωξε τη διασημότητα – έδειχνε μάλιστα να ενοχλείται από αυτήν. «Φαντάζομαι ότι όλοι μας θέλουμε να αναγνωριζόμαστε όχι για ένα πυροτέχνημα αλλά για τον μόχθο της καθημερινής δουλειάς μας», είχε δηλώσει το 2005 στο CBS. Κάποτε τον είχαν ρωτήσει πώς αισθανόταν για το γεγονός ότι τα αποτυπώματά του θα παραμείνουν πιθανόν για χιλιάδες χρόνια στην επιφάνεια του Φεγγαριού. «Ελπίζω ότι κάποιος θα πάει εκεί πάνω μια ημέρα και θα τα καθαρίσει», είχε απαντήσει. Σύμφωνα με την Κάρολ, τη σύζυγό του, ήταν ένας «απρόθυμος αμερικανός ήρωας, ο οποίος ανέκαθεν πίστευε ότι έκανε απλώς τη δουλειά του». «Ο Νιλ ουδέποτε κατάλαβε γιατί το κοινό έδινε τόση προσοχή στο ποιος κατέβηκε πρώτος τη σκάλα», δήλωσε στο CBS ο Τζέιμς Χάνσεν, συγγραφέας του βιβλίου «Πρώτος άνθρωπος: Η ζωή του Νιλ Ο. Αρμστρονγκ».

Η αποστολή «Απόλλων 11», μαζί με τους αστροναύτες «Μπαζ» Ολντριν και Μάικλ Κόλινς, υπήρξε η τελευταία πτήση του Αρμστρονγκ στο Διάστημα. Την επόμενη χρονιά διορίστηκε σε δουλειά γραφείου, αλλά σύντομα έφυγε από τη NASA για να αναλάβει θέση καθηγητή Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι. Η ζωή του μετά τη NASA παρέμεινε πολύ ιδιωτική, ενώ δεν είχε κάποιο σημαντικό ρόλο στις τελετές για την 25η επέτειο της προσσελήνωσης.

ΕΦΗΒΟΣ… ΠΙΛΟΤΟΣ. Ο Νιλ Αρμστρονγκ γεννήθηκε στις 5 Αυγούστου 1930 στην Ουαπακονέτα του Οχάιο – το πρώτο από τα τρία παιδιά του Στίβεν και της Βαϊόλα Αρμστρονγκ. Εως τα πρώτα εφηβικά του χρόνια είχε φτιάξει μια μεγάλη βιβλιοθήκη σχετικά με την αεροπορία. Με χρήματα που κέρδιζε από δουλειές του ποδαριού έκανε μαθήματα πιλότου και πήρε τη σχετική άδεια στα 16 του, προτού αποκτήσει άδεια οδήγησης. Στο σχολείο αρίστευε στη Φυσική και στα Μαθηματικά και κέρδισε υποτροφία του Πολεμικού Ναυτικού για το Πανεπιστήμιο Πάρντιου στην Ιντιάνα, όπου άρχισε να σπουδάζει το 1947. Αφησε τις σπουδές δύο χρόνια αργότερα για να γίνει πιλότος του Πολεμικού Ναυτικού. Πραγματοποίησε αποστολές κατά τη διάρκεια του πολέμου της Κορέας και κέρδισε τρία παράσημα.

Μετά τον πόλεμο επέστρεψε στο Πάρντιου και αποφοίτησε το 1955 με πτυχίο μηχανικού αεροσκαφών. Το 1956 παντρεύτηκε την αγαπημένη του από το πανεπιστήμιο, την Κάρολ Νάιτ. Αρχισε να εργάζεται στον οργανισμό που το 1958 θα γίνει η NASA, η Εθνική Υπηρεσία Αεροναυτικής και Διαστήματος των ΗΠΑ. Εγινε ένας από τους καλύτερους πιλότους δοκιμών στον κόσμο: πέταξε με το πειραματικό αεροπλάνο X-15 στις παρυφές του Διαστήματος (σε ύψος 61.000 μέτρων) με ταχύτητα 6.435 χλμ./ώρα. Τον Σεπτέμβριο του 1962 επελέγη από τη NASA για να γίνει αστροναύτης.

Το 1966 συμμετείχε στις αποστολές «Gemini 8» και «Gemini 11» και το 1969 ήρθε η ιστορική αποστολή «Απόλλων 11». Στη διάρκειά της ο Αρμστρονγκ χρειάστηκε να παρακάμψει τον αυτόματο πιλότο και να οδηγήσει με το χειροκίνητο σύστημα τη σεληνάκατο «Αετός», ώστε να μην προσεδαφιστεί σε έναν κρατήρα γεμάτο βράχους. Οταν κατάφερε να την προσεδαφίσει στη Θάλασσα της Ηρεμίας και έστειλε στη Γη το μήνυμα «Ο “Αετός” προσεδαφίστηκε», η σεληνάκατος είχε καύσιμα για άλλα μόλις 30 δευτερόλεπτα…

Τον πλησίασαν τα κόμματα, αλλά αντίθετα από τους πρώην αστροναύτες Τζον Γκλεν και Χάρισον Σμιτ, που έγιναν γερουσιαστές, αρνήθηκε τις προσφορές τους να κατέβει στην πολιτική. Το 1986 συμμετείχε στην προεδρική επιτροπή που ερεύνησε την καταστροφή του διαστημικού λεωφορείου «Τσάλεντζερ». Εκανε μια σπάνια δημόσια εμφάνιση πριν από μερικά χρόνια, όταν κατέθεσε στο Κογκρέσο κατά των σχεδίων της κυβέρνησης Ομπάμα να μισθώνει διαστημικά οχήματα άλλων χωρών και εταιρειών για να μεταφέρει τους αμερικανούς αστροναύτες προς και από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ο Αρμστρονγκ είχε δηλώσει επίσης ότι η επιστροφή των ανθρώπων στη Σελήνη δεν είναι μόνον επιθυμητή, αλλά απαραίτητη για τη μελλοντική εξερεύνηση του Διαστήματος, έστω και αν η NASA δεν τη θεωρεί πλέον προτεραιότητα.

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΗΝΥΜΑ. Ζούσε στην περιοχή του Σινσινάτι με την Κάρολ και η οικογένειά του (αφήνει πίσω του δύο γιους, έναν προγονό και μία προγονή, 10 εγγόνια, έναν αδελφό και μία αδελφή) έστειλε το εξής μήνυμα: «Την επόμενη φορά που θα περπατήσετε έξω τη νύχτα και δείτε το Φεγγάρι να σας χαμογελά από τον ουρανό, σκεφτείτε τον Νιλ Αρμστρονγκ και κλείστε του το μάτι».