Το Παρίσι ανακαλύπτει ξανά τη μούσα του
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά Ο Μαλαρμέ της διάβαζε τα ποιήματά του. Ο Κοκτό την έκανε λογοτεχνική ηρωίδα στον «Θωμά τον Απατεώνα» και στα «Ιερά τέρατα». Ο Αντρέ Ζιντ μίλησε γι’ αυτήν στα Ημερολόγιά του και ο Πολ Μοράν στις «Βενετίες». Ο Προυστ εμπνεύστηκε από αυτήν το πρόσωπο της πριγκίπισσας Γιουρμπελετιέφ στο «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο».
Ο συνθέτης Ερίκ Σατί της αφιέρωσε το έργο του «Trois morceaux en forme de poire» (Τρία κομμάτια σε σχήμα αχλαδιού) και ο Ραβέλ τον «Κύκνο» του. Ο Ιγκόρ Στραβίνσκι, πάλι, θέλοντας να την ευχαριστήσει για την υποστήριξή της τής χάρισε μια παρτιτούρα με προσωπικές σημειώσεις από την «Ιεροτελεστία της άνοιξης».
Αλλά η Μιζιά δεν υπήρξε μούσα μόνο συγγραφέων και συνθετών. Το αποδεικνύει μια μεγάλη εικαστική έκθεση στο Παρίσι, στο Mουσείο Ορσέ, με τίτλο «Μιζιά, βασίλισσα του Παρισιού».
Καμία πραγματική βασίλισσα δεν διαθέτει τόσα πορτρέτα, παρατηρεί η εφημερίδα «Le Figaro». Ο Τουλούζ-Λοτρέκ τη βλέπει σαν «Χελιδόνι» σχεδιάζοντας με μολύβι το περίγραμμα του ντεκολτέ της πλάτης της – άλλοτε τη ζωγραφίζει ως πατρόνα σε οίκο ανοχής, για να υπογραμμίσει τη δύναμή της να ορίζει πεπρωμένα άλλων ανθρώπων.
Ο Βαλοτόν τη φαντάζεται αυτοκράτειρα ενώ ο Ρενουάρ, 63 ετών τότε, επειδή δεν τον άφηνε να δει γυμνά τα στήθη της, τρυπάει το αέρινο πορτρέτο που της κάνει με δύο μάτια σκληρά σαν σφαίρες. Εκείνη αρνιόταν επίμονα όλες τις προτάσεις να ποζάρει γυμνή, και δέχθηκε μόνο αυτήν του Μπονάρ. Ο Βιγιάρ ήταν τρελός μαζί της και την έβαζε παντού στους πίνακές του, εμμονή που υπενθύμιζε τη δική του μοναξιά.
Αλλά ποια ήταν αυτή η κοπέλα; Είχε γεννηθεί το 1872 και ο πατέρας της ήταν ο πολωνός γλύπτης Σιπριέν Γκοντέμπσκι, του οποίου οι «Καρυάτιδες» κοσμούν την Οπερα του Μόντε Κάρλο.
Η Μιζιά έπαιζε πιάνο επαγγελματικού επιπέδου, ήταν όμορφη αλλά άφραγκη και κυνηγούσε το χρήμα.
Τέσσερις άνδρες ήταν που την ανύψωσαν στα ουράνια της παρισινής ζωής: Κατ’ αρχήν ο πρώτος της σύζυγος, ο Ταντέ Νατανσόν, ιδρυτής του περιοδικού για τα γράμματα και τις τέχνες «La revue blanche», στο οποίο συνεργάζονταν τα μεγαλύτερα ονόματα της εποχής. Αυτός ήταν που τη σύστησε στον κόσμο των γραμμάτων. Εγινε γρήγορα μία από τις πλέον περιζήτητες μούσες, στο σαλόνι της οποίας γίνονταν συζητήσεις πολιτικές, φιλολογικές, φεμινιστικές.
Ο ίδιος όμως ο Νατανσόν ήταν που την έσπρωξε στην αγκαλιά του δεύτερου συζύγου, για να σωθούν από τα χρέη του περιοδικού. Επρόκειτο για τον Αλφρεντ Εντουαρντς, πλούσιο ιδιοκτήτη του Théâtre de Paris και της εφημερίδας «Le Matin». Αυτός είχε τη φήμη τέρατος, ενός λάγνου (και… κοπρολάγνου) σάτυρου, και τη μεταμόρφωσε σε κινητή επίδειξη του πλούτου του.
Η Μιζιά μπορούσε να αγοράζει ό,τι ήθελε, αρκεί να ήταν πρωτότυπο και πανάκριβο. Η ζωή της ήταν ζιμπελίνες, γιοτ και διαμάντια. Αλλά κάποια στιγμή ο Εντουαρντς την εγκατέλειψε, οπότε εκείνη έπεσε στην αγκαλιά ενός άλλου πλούσιου, του κοντού και παχουλού ισπανού ζωγράφου Χοσέ Μαρία Σερ που, κατά τον Σαλβαντόρ Νταλί, «είχε κεφάλι σαν πατάτα». Κυκλοφορούσε στο Παρίσι με κάπα και σομπρέρο.
Η Μιζιά έγινε η ατζέντισσά του, έφτιαξαν μαζί μια βιομηχανία παραγωγής έργων με πολύ μεγάλες παραγγελίες (από την Κοκό Σανέλ έως τη βασίλισσα της Ισπανίας) και πέντε βοηθούς-ζωγράφους.
Αργότερα, όταν ο Σερ θα την αφήσει και αυτός, θα χρησιμοποιήσει την εμπειρία της για να δουλέψει με τον ρώσο ιμπρεσάριο, διοργανωτή μεγάλων θεαμάτων και ιδρυτή των θρυλικών Ρωσικών Μπαλέτων Σεργκέι Ντιαγκίλεφ. Γίνεται διαμεσολαβήτρια ανάμεσα σε καλλιτέχνες όπως οι Ραβέλ και Φοκίν (έτσι γράφεται το έργο «Δάφνις και Χλόη»), οι Πουλένκ και Λορανσίν και διαπραγματεύεται, για λογαριασμό του Ντιαγκίλεφ, με προσωπικότητες όπως ο Στραβίνσκι.
Πέθανε το 1950, πέντε χρόνια μετά τον Σερ, πάντοτε στενή φίλη της Σανέλ, του Κοκτό, του Μοράν. Ο τελευταίος έγραψε ότι η Μιζιά ήταν ένα μνημείο που ήρθε από μια μακρινή χώρα και τοποθετήθηκε στον άξονα του γαλλικού γούστου, όπως ο οβελίσκος που ήρθε από το Λούξορ τοποθετήθηκε στον άξονα των Ηλυσίων Πεδίων.
Google news
