[Διαστάσεις] Πριν τις Pussy Riot, οι Plastics

^«Επέδειξαν ακραία χυδαιότητα, ενώ οι στίχοι τους προωθούν την αναρχία, την παρακμή και συνιστούν αρνητική επιρροή για τον τρόπο ζωής της νεολαίας μας». Εκτός Ρωσίας, το σκεπτικό με το οποίο δικαστήριο της Μόσχας καταδίκασε την περασμένη Παρασκευή το πανκ-ροκ συγκρότημα Pussy Riot σε δύο χρόνια φυλάκιση ακούστηκε αν μη τι άλλο αστείο. Για εκείνους ωστόσο που παρακολούθησαν τη δίκη ημέρα την ημέρα τις τελευταίες εβδομάδες ήταν μια εμπειρία déjà vu. Τη δεκαετία του ’70, ένα άλλο ροκ συγκρότημα, των Τσέχων Plastic People of the Universe, έκανε την επανάστασή του. Μόνο που εκείνη η επανάσταση απέφερε και καρπούς: έπαιξε τον δικό του ρόλο στην πτώση του απολυταρχικού καθεστώτος του Κρεμλίνου.

Οι Plastics, όπως τους αποκαλούν οι θαυμαστές τους, δημιουργήθηκαν το 1969, έναν χρόνο αφότου τα ρωσικά τανκς κατέπνιξαν την Ανοιξη της Πράγας. Ηταν μια ιδιαίτερα φορτισμένη περίοδος του Ψυχρού Πολέμου. Το όνειρο των Τσέχων να αποδεσμευτούν από τη ρωσική τροχιά είχε πλέον σβήσει και το κομμουνιστικό καθεστώς που η Μόσχα είχε επιβάλει στην Τσεχοσλοβακία ήταν ένα από τα πιο σκληροπυρηνικά της Ανατολικής Ευρώπης. Από καθαρά μουσικής απόψεως, οι Plastics σίγουρα δεν ήταν η καλύτερη μπάντα της εποχής. Ούτε, φανερά τουλάχιστον, είχαν πολιτικούς στόχους. «Δεν προσπαθούσαμε να περάσουμε κάποιο μήνυμα. Και σίγουρα ούτε που μας περνούσε από το μυαλό να ρίξουμε το κομμουνιστικό καθεστώς», είχε αποκαλύψει κάποτε ο αρχηγός του γκρουπ Μίλαν Χλάβσα στον Βίκτορ Σεμπέστιεν, βρετανό δημοσιογράφο και συγγραφέα του βιβλίου «Η πτώση της σοβιετικής αυτοκρατορίας: η επανάσταση του 1989».

Εάν είχαν αφεθεί ελεύθεροι στη μουσική τους, το πιθανότερο είναι πως θα είχαν διαλυθεί και κανείς δεν θα τους θυμόταν σήμερα. Για «καλή τους τύχη» όμως, ο τσέχος πρόεδρος Γκουστάβ Χούσακ ήταν ένας βαθιά συντηρητικός μαρξιστής που αισθανόταν ότι απειλείται από καθετί αντισυμβατικό, όπως τα δυτικού τύπου μακριά μαλλιά και τα δερμάτινα μπουφάν – ένα δείγμα τού πόσο σίγουρος αισθανόταν για το σύστημα και την ιδεολογία του.

Το 1973, το καθεστώς απαγόρευσε στους Plastics να εμφανίζονται δημοσίως. Παρ’ όλ’ αυτά, εκείνοι συνέχισαν να δίνουν συναυλίες σε γάμους, πάρτι και λοιπές ιδιωτικές συγκεντρώσεις. Ανάμεσα στο μικρό κοινό τους, ήταν ένας ανερχόμενος τότε δραματουργός, ο μετέπειτα τσέχος πρόεδρος Βάτσλαβ Χάβελ. Στις 15 Μαρτίου του 1976, έπειτα από μια συναυλία, τέσσερα μέλη του συγκροτήματος συνελήφθησαν και λίγους μήνες αργότερα πέρασαν από δίκη. Ο Χάβελ κατάφερε να τρυπώσει στην «παράσταση», όπως την είχε χαρακτηρίσει. Αυτή του έδωσε πλούσια τροφή για να γράψει στη συνέχεια ένα δοκίμιο υπό τον καφκικό τίτλο «Η δίκη», που βρήκε τον δρόμο του προς τη Δύση. Δύο μήνες αργότερα, μαζί με λίγους ακόμη τσέχους συγγραφείς και μουσικούς, ο Χάβελ υπέγραψε τη Χάρτα 77, ένα από τα πιο δυναμικά μανιφέστα για την ανάγκη της πολιτικής αλλαγής στην Ανατολική Ευρώπη. Ο ίδιος το είχε παραδεχθεί πολλές φορές: ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες που ενίσχυσαν την πολεμική του ενάντια στον σοβιετικό κομμουνισμό ήταν η δίωξη των Plastics.