Nivea, η «λευκή» φίλη των γυναικών

Niveus, nivea, niveum. Δηλαδή ο λευκός, η λευκή, το λευκό. Πριν από 100 χρόνια και κάτι μήνες ο δημιουργός της διάσημης κρέμας, δόκτωρ Οσκαρ Τρόπλοβιτς, έκρινε ότι έπρεπε να της δώσει ένα όνομα από τη λατινική γλώσσα, που μπορεί και τότε να ήταν νεκρή, δηλαδή να μη μιλιόταν, όμως ήταν πολύ διαδεδομένη ως γλώσσα παρέχουσα όρους της επιστήμης και της τέχνης και τσιτάτα της πνευματικής ελίτ της εποχής. Η χρήση των λατινικών ήταν επίσης πολύ διαδεδομένη στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ευρώπης και των ΗΠΑ και βεβαίως στις εκκλησίες – που μάλλον είχαν μεγαλύτερη πληρότητα τότε.

Ηταν Δεκέμβριος του 1911 όταν ο ιδιοκτήτης του γερμανικού φαρμακευτικού εργαστηρίου Beiersdorf αποφάσισε να δώσει στη νέα κρέμα την ονομασία Nivea. Είναι άλλωστε μια περιγραφική ονομασία, υπό την έννοια ότι η κρέμα είναι «λευκή σαν το χιόνι». Η λευκότητα ανταποκρινόταν άλλωστε στα πρότυπα ομορφιάς της εποχής. Οι γυναίκες κρατούσαν αλεξήλια (ομπρελίνα τα έλεγαν οι αθηναίες αστές) για να διατηρήσουν το λευκό, αλαβάστρινο χρώμα της επιδερμίδας τους.

Παρασκευασμένη από λανολίνη (έλαιο από την επεξεργασία του μαλλιού προβάτου) και από έλαια ανθέων, η κρέμα είχε ένα μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του ανταγωνισμού όταν είχε πρωτοκυκλοφορήσει – και για πολλά χρόνια αργότερα: δεν τάγγιζε και διατηρούσε την υδαρή υφή της. «Οι κυρίες της αυλής της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, της Αγγλίας και της Γερμανίας απέκτησαν αμέσως εξάρτηση από τη νέα αυτή αλοιφή: σε ενάμιση χρόνο από την κυκλοφορία της κρέμας η εταιρεία του Τρόπλοβιτς είχε πουλήσει ήδη 450.000 κουτιά Nivea», γράφει η Περίν Κρεκί στη «Φιγκαρό».

Δικαστικές διαμάχες. Η τεράστια εμπορική επιτυχία που είχε ήταν επόμενο να λειτουργήσει ως κίνητρο για τους αντιγραφείς για να δημιουργήσουν υποκατάστατα. Τη δεκαετία του 1930 η Beiersdorf βρισκόταν διαρκώς σε δικαστικές διαμάχες με ανταγωνίστριες εταιρείες. Μέχρι που το Γ΄ Ράιχ κήρυξε μποϊκοτάζ στη Nivea. «Κρέμα των Εβραίων», χαρακτήρισαν οι επιτελείς του νέου καθεστώτος τη Nivea λόγω της εβραϊκής καταγωγής του προέδρου της Beiersdorf, Βίλι Γιάκομπσον, που σύντομα αντικαταστάθηκε. Αμέσως μετά την ήττα των Ναζί οι Σύμμαχοι απέκτησαν τα δικαιώματα χρήσης της επωνυμίας στο εξωτερικό. Σε λίγα χρόνια η Nivea παρασκευαζόταν νομίμως σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες από διαφορετικές βεβαίως εταιρείες. Ετσι, οι Πολωνέζες, οι Γαλλίδες, οι Βρετανίδες, οι Ολλανδέζες είχαν την πεποίθηση ότι το προϊόν ήταν αντίστοιχα πολωνικό, γαλλικό, βρετανικό και ολλανδικό. Η Beiersdorf μεταπολεμικά προσπάθησε να ανακτήσει τα δικαιώματα της επωνυμίας και το κατάφερε, αλλά της πήρε χρόνια. Το 1952 πήρε τα δικαιώματα στην Ολλανδία, αλλά μόλις το 1974 από τα εργαστήρια Pélloile στη Γαλλία και το 1992 από τον όμιλο Smith & Nephew στη Βρετανία.

Στροφή στο μαύρισμα. Βεβαίως, με την επωνυμία Nivea ο γαλλικός οίκος Guerlain παρασκεύαζε τη δεκαετία του 1930 μια κρέμα λεύκανσης του προσώπου και του δέρματος των αριστοκρατισσών Γαλλίδων. Τα δύο προϊόντα κυκλοφορούσαν παράλληλα επί μία δεκαετία έως το 1942 που το προϊόν της κατεχόμενης Γαλλίας έχασε τα δικαιώματά του στη Γερμανία. Η απώλεια αυτή σε συνδυασμό με την καθιέρωση του μαγιό μπικίνι και τη νέα μόδα του μαυρίσματος έδωσαν τη δυνατότητα στην Beiersdorf να το γυρίσει από τις κρέμες ξασπρίσματος στις κρέμες μαυρίσματος. Και να φθάσει να διαθέτει σήμερα άνω των τετρακοσίων προϊόντων για την προστασία από τον ήλιο και τη φροντίδα του προσώπου και του σώματος ανδρών και γυναικών.