Σε σταυροδρόμι ύφεσης η ευρωζώνη

Η ύφεση χτυπά την πόρτα της Ευρώπης. Το δεύτερο τρίμηνο του 2012 το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) των 17 κρατών-μελών της ευρωζώνης συρρικνώθηκε κατά 0,2% σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του έτους, όταν είχε καταγραφεί στασιμότητα. Τα στοιχεία προέρχονται από την ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία Eurostat και εφόσον συνεχιστεί η τάση μείωσης του ΑΕΠ της ευρωζώνης για δεύτερο συνεχόμενο τρίμηνο, θα μπορούμε πλέον να μιλάμε αποδεδειγμένα και επίσημα για ύφεση. Η τελευταία φορά που είχε συμβεί κάτι ανάλογο στην ευρωζώνη ήταν το 2009.

Οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου αντιμετωπίζουν εντονότερα το πρόβλημα της ύφεσης. Μάλιστα η Πορτογαλία καταλαμβάνει την πρώτη θέση στην πανευρωπαϊκή λίστα, με 1,2% πτώση του ΑΕΠ της το τρίτο τρίμηνο του 2012. Το ίδιο διάστημα μειώθηκε 0,7% το ΑΕΠ της Ιταλίας και της Ισπανίας 0,4%. Η γαλλική οικονομία παρέμεινε στάσιμη για τρίτο συνεχόμενο τρίμηνο, στο Βέλγιο παρουσιάστηκε συρρίκνωση 0,6%, ενώ η Ολλανδία κατάφερε και πέτυχε αύξηση του εθνικού προϊόντος της κατά 0,2%. Για την Ελλάδα δεν υπάρχουν προς το παρόν επίσημα στοιχεία, εκτιμάται όμως ότι το εγχώριο ΑΕΠ μειώθηκε 0,8% το συγκεκριμένο διάστημα, ενώ η πτώση σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2011 φτάνει το 6,2%, αντί για 7,% όπως ήταν οι αρχικές προβλέψεις.

Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ. Η οικονομία της Γερμανίας σημείωσε άνοδο 0,3% και απέτρεψε μια μεγαλύτερη ύφεση στην ευρωζώνη. Παρατηρούμε όμως και εδώ επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του έτους, όταν το εθνικό προϊόν της Γερμανίας είχε αυξηθεί 0,5%. Η μείωση της αγοραστικής δύναμης των περισσότερων Ευρωπαίων ενδέχεται να θέσει σύντομα και τη γερμανική οικονομία σε τροχιά ύφεσης, αφού ο προσανατολισμός της είναι έντονα εξαγωγικός. Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί στη Γερμανία είναι και το γεγονός ότι ο δείκτης-βαρόμετρο του ινστιτούτου Ifo για τις προοπτικές της γερμανικής οικονομίας, βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2010. Εξάλλου, πριν από λίγες ημέρες αισιόδοξη για το μέλλον δήλωσε μόνο μία στις τέσσερις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο Χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης, ενώ οι μισές απέφυγαν να πάρουν θέση.

Την κατάσταση επιβαρύνουν και δηλώσεις όπως π.χ. του εκπροσώπου των γερμανών Σοσιαλδημοκρατών, Κάρστεν Σνάιντερ, ότι η κοινή ανάληψη χρεών είναι ήδη γεγονός και «το οικονομικό ρίσκο που αναλαμβάνει η Γερμανία έφτασε το ένα τρισ. ευρώ». Εξάλλου, σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Μπερλίνερ Τσάιτουνγκ» ο Σνάιντερ διαφώνησε με την πολιτική της χρηματοδότησης των ελλειμμάτων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ως τρόπου αντιμετώπισης της ευρωκρίσης. Σύμφωνα με τον οικονομολόγο και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου Μάρκους Κέρμπερ, διέξοδο από την κρίση θα μπορούσε να δώσει η ταυτόχρονη κυκλοφορία δύο «παράλληλων ευρώ».

ΔΥΟ ΕΥΡΩ. Ο Κέρμπερ προτείνει να δημιουργηθεί δίπλα στο σημερινό ευρώ και δεύτερο ισχυρότερο νόμισμα από τις πέντε δημοσιονομικά πειθαρχημένες χώρες της Ευρώπης – δηλαδή τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία, την Αυστρία και το Λουξεμβούργο -, το οποίο θα προσανατολίζεται στο παλαιό γερμανικό μάρκο ή στο ολλανδικό φιορίνι. Η κυκλοφορία ενός φθηνότερου και ενός ακριβότερου νομίσματος στους κόλπους της ευρωζώνης θα βοηθούσε, κατά τον Γερμανό οικονομολόγο, όλες τις χώρες της.