Ο έλληνας «χάκερ» του εγκεφάλου

«Προσπαθούμε να διαβάσουμε τον ανθρώπινο εγκέφαλο, να κατανοήσουμε πώς λειτουργούν 100 δισεκατομμύρια νευρώνες μέσα στο κεφάλι μας. Και αυτό είναι απλώς η φυσική συνέχεια του πολιτισμού του ανθρώπου».

Ο έλληνας φυσικός Γιώργος Μαλλιαράς είναι ο επικεφαλής του Εργαστηρίου Μικροηλεκτρικής στο Πανεπιστήμιο του Σεντ Ετιέν στη Γαλλία. Μακριά από την ελληνική κρίση, σχεδιάζει με την ερευνητική του ομάδα τα εγκεφαλικά εμφυτεύματα του μέλλοντος. Πρόκειται για χειρουργικές ζελατίνες από λεπτό, εύκαμπτο πλαστικό, οι οποίες θα εφάπτονται στα ανάγλυφα των νευρώνων του εγκεφάλου ώστε να εντοπίζονται τα κύτταρα που ευθύνονται για την επιληπτική κρίση. Αντίστοιχα εμφυτεύματα θα μπορούν, χάρη στην πρόοδο της Βιοηλεκτρονικής, να διαβάζουν την ανθρώπινη σκέψη, με στόχο ανάπηροι να μπορούν να κινούν τα τεχνητά τους άκρα.

«Ολα αυτά βρίσκονται ακόμη σε επίπεδο εργαστηρίου, όμως δεν είμαστε μακριά από την εφαρμογή τους στη Νευροχειρουργική» εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής κ. Μαλλιαράς, ο οποίος συμμετέχει στο επιστημονικό συνέδριο Nanotexnology 2012 που διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη. Ο τίτλος του συνεδρίου μπορεί να φαίνεται λάθος στην αγγλική γλώσσα, αφού η λέξη νανοτεχνολογία κανονικά γράφεται «nanotechnology», ωστόσο οι διοργανωτές επέλεξαν να δώσουν στο συνέδριο αυτό τον τίτλο (Nanotexnology), κάνοντας σαφή αναφορά στην ελληνική ρίζα της λέξης.

Οι μεμβράνες που σχεδιάζονται στο γαλλικό εργαστήριο από τον έλληνα επιστήμονα είναι εργαλεία που θα αντικαταστήσουν τα μικροσκοπικά ηλεκτρόδια, τα οποία εμφυτεύουν σήμερα οι νευροχειρούργοι στον εγκέφαλο των ασθενών για τη διάγνωση παθήσεων. «Θα τοποθετούνται πριν από τη χειρουργική επέμβαση στην περιοχή του φλοιού του εγκεφάλου που ρυθμίζει εν προκειμένω τις κινήσεις ενός αναπήρου, ώστε να διαβαστούν η ηλεκτρονική δραστηριότητα και τα σήματα των νευρώνων του και κατ’ επέκταση η σκέψη του να κινήσει τα χέρια και τα πόδια» περιγράφει ο καθηγητής. Αυτά τα σήματα θα αποκωδικοποιούνται μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή και θα μετατρέπονται σε ψηφιακές εντολές προς το τεχνητό άκρο.

Πιο άμεση θεωρείται η εφαρμογή εμφυτευμάτων για την αποκατάσταση της όρασης, τα οποία, σύμφωνα με τον έλληνα φυσικό, θα πρέπει να αναμένονται τα επόμενα χρόνια, χάρη στα επιτεύγματα της Βιοηλεκτρονικής. «Πρόκειται στην ουσία για εξελιγμένα είδη του βηματοδότη ή των κοχλιακών εμφυτευμάτων, που τοποθετούνται στο αυτί για τους βαρήκοους. Η διαφορά είναι ότι τα ηλεκτρόδια που θα μεταφέρουν τα σήματα της όρασης θα είναι σαφώς πολύ περισσότερα, πιο εύκαμπτα και υψηλότερης τεχνολογίας».

Ο έλληνας φυσικός με καταγωγή από τις Σέρρες διευθύνει τα τρία τελευταία χρόνια το Εργαστήριο Μικροηλεκτρικής στο Πανεπιστήμιο Ecole des Mines – σε ελληνική απόδοση «Σχολείο των Ορυχείων» – στο Σεντ Ετιέν. Πρόκειται για πανεπιστήμιο που ιδρύθηκε το 1816 στη γαλλική πόλη και όπως μαρτυρά το όνομά του, είχε σκοπό την κατάρτιση μηχανικών, γεωλόγων και άλλων επιστημόνων που θα στελέχωναν τα ορυχεία της περιοχής.

«Είναι και αυτό ενδεικτικό της βαρύτητας που δίνει το γαλλικό κράτος στην εκπαίδευση. Το εκπαιδευτικό σύστημα είναι υγιώς συνδεδεμένο με την αγορά εργασίας και δεν είναι συμπτωματικό το γεγονός ότι το εργαστήριό μας χρηματοδοτείται από το γαλλικό υπουργείο Βιομηχανίας. Ως καθηγητής μπορώ να πάρω άδεια ενός έτους για να ιδρύσω τη δική μου εταιρεία, ενώ σήμερα στο εργαστήριο υπάρχουν τρεις διαφορετικές εταιρείες, που εκπαιδεύουν τα στελέχη τους και αντίστροφα προσφέρουν στο πανεπιστήμιο» περιγράφει ο κ. Μαλλιαράς.

Ο 42χρονος καθηγητής παρακολουθεί τις επιπτώσεις της οικονομικής ύφεσης στην Ελλάδα από το περιβάλλον ασφάλειας που τού προσφέρει η απόσταση, ωστόσο περιγράφει ότι οι Γάλλοι αντιμετωπίζουν την ελληνική κρίση με συγκατάβαση, «ίσως επειδή αισθάνονται ότι έρχεται η σειρά τους» όπως λέει.

Ο ίδιος είχε δει την κρίση να έρχεται ήδη από το 2008, όταν εργαζόταν στην Αμερική. «Εβλεπα τα τραπεζικά δάνεια χωρίς αντίκρισμα και τις καταθέσεις που επενδύονταν σε επισφαλή τραπεζικά προϊόντα. Ο,τι συμβαίνει, για παράδειγμα, σήμερα στην Ελλάδα με τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων».