Γαλάζιοι γίγαντες σε ρότα θανάτου

Δυσοίωνο το μέλλον για τη γαλάζια φάλαινα: το μεγαλύτερο ζώο που έζησε ποτέ στη γη αντιμετωπίζει κινδύνους επιβίωσης από τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό πλοίων, των οποίων οι προπέλες τις σκοτώνουν, και από το πλήθος των παρατηρητών που τις εξαναγκάζουν να αλλάξουν διαδρομές. Αντίθετα οι καρχαρίες έχουν έναν τουλάχιστον λόγο να αισιοδοξούν…

Ιδιαίτερα έντονο για τις γαλάζιες φάλαινες είναι το πρόβλημα στη Σρι Λάνκα όπου στις αρχές Απριλίου παρατηρητές φαλαινών ανακάλυψαν το πτώμα μιας γαλάζιας φάλαινας που επέπλεε κοντά στις ακτές. Η ουρά του τεράστιου αυτού κήτους ήταν κομματιασμένη και σχεδόν αποκομμένη από το υπόλοιπο σώμα της. Ο Μαζντάκ Ρατζάινα, βιολόγος από το πανεπιστήμιο του Οκλαντ, που είδε το θηλαστικό δήλωσε «ότι η ζημιά προφανώς είχε προκληθεί από τις προπέλες ενός διερχόμενου πλοίου ενώ ο εκτενής τραυματισμός την οδήγησε σε ιδιαίτερα σκληρό και απάνθρωπο θάνατο».

Ο πληθυσμός των γαλάζιων φαλαινών στη Σρι Λάνκα είναι από τους λιγότερο μελετημένους και εικάζεται ότι μπορεί να κολυμπούν χιλιάδες από αυτά τα κήτη στις θάλασσες της χώρας. Τα χτυπήματα που καταφέρουν τα διερχόμενα πλοία στις φάλαινες αποτελούν τη βασική αιτία θανάτου τους παγκοσμίως. Στη Σρι Λάνκα όμως το φαινόμενο αυτό προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό καθώς τα χωρικά τους ύδατα δεν παρακολουθούνται από τους οργανισμούς προστασίας θαλασσίων ειδών ενώ σε απόσταση περίπου 25 χιλιομέτρων από τις νότιες ακτές της χώρας βρίσκεται μια από της πιο πολυσύχναστες οδούς ναυσιπλοΐας, την οποία όμως χρησιμοποιούν και οι φάλαινες.

Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί έξι νεκρές φάλαινες από την αρχή του χρόνου. Ο Τζον Καλαμποκίδης, ερευνητής φαλαινών στην Ολυμπία της Ουάσιγκτον, αναφέρει σε δηλώσεις του στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» ότι ο αριθμός των φαλαινών που σκοτώνονται κάθε χρόνο δεν είναι γνωστός καθώς οι περισσότερες γαλάζιες φάλαινες βυθίζονται μετά τον τραυματισμό τους. Επομένως, καταλήγει, «ο αριθμός των φαλαινών που σκοτώνονται κάθε χρόνο μπορεί να είναι 10πλάσιος ή και 20πλάσιος του αριθμού που γνωρίζουμε».

Ο εμφύλιος πόλεμος που μάστιζε τη Σρι Λάνκα ώς το 2009 εμπόδιζε τους ξένους ερευνητές να μελετήσουν το θαυμαστό αυτό είδος. Ομως τα τελευταία χρόνια η περιοχή έχει γεμίσει φανατικούς παρατηρητές φαλαινών, οι οποίοι οργώνουν τις θάλασσες σε μια προσπάθεια να δουν έστω και για δευτερόλεπτα το σπάνιο θηλαστικό, θέτοντας το κήτος σε ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο.

Οι φάλαινες, όμως, όπως και τα υπόλοιπα θαλάσσια θηλαστικά, δεν απειλούνται μόνο από τις προπέλες των πλοίων αλλά και από την κλιματική αλλαγή. Στο ετήσιο συνέδριο της Διεθνούς Επιτροπής Φαλαινοθηρίας στον Παναμά, το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (WWF) απηύθυνε έκκληση στις χώρες που συμμετέχουν να νομοθετήσουν την αλιεία και να εμποδίσουν τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου να καταστρέψει τα θαλάσσια κήτη.

ΟΙ ΚΑΡΧΑΡΙΕΣ. Σε αντίθεση με τις φάλαινες που αντιμετωπίζουν ολοένα και αυξανόμενους κινδύνους λόγω της ανθρώπινης παρουσίας, οι καρχαρίες ίσως καταφέρουν να γλιτώσουν μέσα στα επόμενα τρία χρόνια από τη λαιμαργία των Κινέζων. Μια από τις πιο βάρβαρες γαστρονομικές παραδόσεις της χώρας, η κατανάλωση σούπας από πτερύγια καρχαρία, θα απαγορευτεί στα επίσημα κρατικά δείπνα μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.

Η σούπα, για την παρασκευή της οποίας χρησιμοποιούνται αποξηραμένα πτερύγια καρχαρία, αποτελεί για την κινεζική κοινωνία ένδειξη κύρους και ευημερίας. Η υψηλή τιμή της πολύτιμης αυτής λιχουδιάς, που μπορεί να ανέλθει ως και τα 1.300$ το κιλό, έχει ωθήσει πολλούς ψαράδες σε αναζήτηση καρχαριών. Η πρακτική που ακολουθούν είναι το πριόνισμα του πτερυγίου ενώ μετά αφήνουν τον καρχαρία να αιμορραγεί μέχρι θανάτου μέσα στη θάλασσα. Ομάδες προστασίας του καρχαρία υπολογίζουν ότι περίπου 73 εκατομμύρια καρχαρίες σκοτώνονται κάθε χρόνο προς χάριν της γαστρονομικής απόλαυσης των Κινέζων.

Ο διευθυντής για θέματα προστασίας του οργανισμού WWF στο Χονγκ Κονγκ χαρακτήρισε την εξέλιξη πολύ θετική ενώ κινέζοι μπλόγκερς αντιμετώπισαν την είδηση με σαρκασμό. «Με δεδομένο τον τρόπο που τρώνε οι κινέζοι δημόσιοι υπάλληλοι, σε τρία χρόνια δεν θα έχει μείνει καρχαρίας για καρχαρίας τον οποίο να προστατεύει αυτή η απαγόρευση».