[Πρόσωπα] Ακτιβίστρια ετών 85

Η γιαγιά του ρωσικού κινήματος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Λιουντμίλα Αλεξέγεβα, κλείνει στις 20 Ιουλίου τα 85. Δεν μπορεί πια να συμμετέχει σε διαδηλώσεις γιατί τα πόδια της δεν τη βαστούν, όμως τις παρακολουθεί στην τηλεόραση και στο Ιντερνετ. Λέει πως ο εκφοβισμός των διαδηλωτών από τις Αρχές και τα μεγάλα πρόστιμα που τους επιβάλλουν τελευταία δεν πρόκειται να πτοήσουν την αντιπολίτευση. «Είναι η αρχή του τέλους για τον Πούτιν. Πιστεύω πως έχει άλλα δύο χρόνια στην εξουσία», λέει η βετεράνος διαφωνούσα που εδώ και μισόν αιώνα είναι ένα αγκάθι στο πλευρό πρώτα των σοβιετικών και μετά των ρωσικών Αρχών.

Χρειάστηκε κάπου τέσσερα χρόνια για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Πούτιν θέλει να κάνει τη Ρωσία να μοιάσει περισσότερο στη Σοβιετική Ενωση. Οταν τον πρωτοσυνάντησε, τον Νοέμβριο του 2002, είχε εντυπωσιαστεί από την ταπεινοφροσύνη του έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια στην προεδρία και την προθυμία του να ακούει τους ακτιβιστές. Οταν ξανασυναντήθηκαν, τον Δεκέμβριο του 2006, ο Πούτιν είχε γίνει εξαιρετικά δημοφιλής χάρη στην τροφοδοτούμενη από το πετρέλαιο οικονομική άνθηση της Ρωσίας και δεν άκουγε πλέον τίποτε. «Ηταν ένας διαφορετικός άνθρωπος, μια καρικατούρα του εαυτού του», λέει η Αλεξέγεβα. «Ο Πούτιν έφτασε να πιστεύει πως όλοι θέλουν να μείνει στην εξουσία… Δεν καταλαβαίνει. Η εξουσία είναι κάτι τρομερό. Πολύ λίγοι άνθρωποι μπορούν να την διαχειριστούν σωστά», προσθέτει.

Η Αλεξέγεβα ήταν στη δεκαετία του ’60 μεταξύ των ιδρυτών του σοβιετικού κινήματος των διαφωνούντων. Δεν εξέτισε ποτέ ποινή φυλάκισης, όμως δεν θυμάται πόσες πολλές φορές τέθηκε υπό κράτηση και ερευνήθηκε το διαμέρισμά της. Την περασμένη εβδομάδα, παραιτήθηκε από το 40μελές προεδρικό συμβούλιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στο οποίο εξακολουθούσε να συμμετέχει. Ηταν το 14ο μέλος του συμβουλίου το οποίο παραιτούνταν από τον Μάρτιο που ο Πούτιν κέρδισε μια νέα εξαετή προεδρική θητεία. Ωστόσο δεν της αρέσουν οι συγκρίσεις της σημερινής εποχής με τη δικτατορία του Στάλιν ή ακόμη και με τους λιγότερο καταπιεστικούς διαδόχους του, τον Χρουστσόφ και τον Μπρέζνιεφ. «Ημουν 25 χρόνων όταν πέθανε ο Στάλιν. Θυμάμαι πώς ήταν να ζεις σ’ ένα ολοκληρωτικό κράτος. Μετά ήρθαν ο Χρουστσόφ και ο Μπρέζνιεφ. Δεν μπορούμε να κάνουμε συγκρίσεις με τότε. Δεν μου αρέσει αυτό που έχουμε τώρα, αλλά είναι καλύτερο», λέει η ακτιβίστρια, που το 1976 ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της Οργάνωσης Ελσίνκι της Μόσχας, της παλαιότερης οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εξακολουθεί να δρα στη Ρωσία. Πιστεύει πως οι Ρώσοι είναι τώρα καλύτερα προετοιμασμένοι για δημοκρατική αλλαγή απ’ ό,τι ήταν όταν κατέρρευσε η ΕΣΣΔ, το 1991, και πως είναι δυνατό να αποφευχθεί η αιματοχυσία όταν φύγει ο Πούτιν. Ομως το διακύβευμα είναι υψηλό: «Αν για κάποιο λόγο χάσουμε τώρα αυτή την ευκαιρία, θα περάσουμε στον Τρίτο Κόσμο» προειδοποιεί.