Αγωνία στα 11 βήματα
Στους Αγγλους ξυπνούν εφιάλτες. Τελευταία και στους Ολλανδούς. Οι Γερμανοί, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα, προσέγγιζαν το θέμα σαν να ήταν τα κύτταρά τους
γεμάτα με παγωμένη μπίρα. Η αγωνία των πέναλτι είναι ξανά στο προσκήνιο
Ο Καραγκούνης αστοχεί στο πέναλτι που κέρδισε η Εθνική στο ματς με
την Πολωνία. Οι 8 φιναλίστ του Euro έρχονται πλέον πιο κοντά στην ψυχοφθόρο διαδικασία
Οι παραδοσιακοί του ποδοσφαίρου απαξιώνουν τη διαδικασία των πέναλτι υποστηρίζοντας πως είναι μια εφεύρεση που κηλιδώνει το ομαδικό πνεύμα του αθλήματος. Τον περασμένο μήνα ο επικεφαλής της FIFA Ζεπ Μπλάτερ εκδήλωσε την πρόθεσή του να αντικατασταθούν τα πέναλτι με κάτι διαφορετικό – γενικώς και αορίστως.
Υπάρχουν ωστόσο και οι φανατικοί υποστηρικτές της διαδικασίας, όπως ο γάλλος, άλλοτε διεθνής άσος Πατρίκ Βιεϊρά: «Μου αρέσει. Είναι μια καλή διαδικασία που επιβραβεύει την ομάδα που είναι πιο ήρεμη».
Η διαδικασία των πέναλτι για την ανάδειξη νικητή αποτελεί έμπνευση του ισραηλινού ρέφερι Γιόζεφ Ντάγκαν, ο οποίος εξοργίστηκε όταν η εθνική ομάδα της χώρας του αποκλείστηκε από τα προημιτελικά του ολυμπιακού τουρνουά του 1968 χάνοντας στην… κλήρωση. Σύμφωνα με τον Ντάγκαν, η κλήρωση είχε παραβεί έναν βασικό κανόνα του ποδοσφαίρου: νίκησε μια ομάδα χωρίς να στείλει την μπάλα στα δίχτυα.
«Το ποδόσφαιρο πρέπει να το βλέπεις σαν παιχνίδι πίεσης», εξηγεί ο Γκέιρ Τζόρντετ που διδάσκει στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Αθλητικών Επιστημών και έχει πραγματοποιήσει μεγάλη έρευνα πάνω στα πέναλτι.
«Οι ομάδες που αντιμετωπίζουν καλύτερα την πίεση είναι πιθανότερο να κερδίσουν αγώνες και η διαδικασία των πέναλτι είναι η υπέρτατη δοκιμασία», εξηγεί ο Τζόρντετ που έχει αναλύσει εκατοντάδες πέναλτι, ανάμεσά τους και αυτά που έκριναν τις προκρίσεις σε 35 αγώνες Euro και Παγκοσμίων Κυπέλλων από το 1976.
Οταν ο παίκτης καλείται να εκτελέσει το τελευταίο πέναλτι, που μπορεί να είναι το νικηφόρο, οι πιθανότητες να ευστοχήσει είναι 90%. Στην περίπτωση που ο παίκτης καλείται να εκτελέσει πέναλτι στο οποίο, αν αστοχήσει, η ομάδα του χάνει, τότε οι πιθανότητες επιτυχίας του πέφτουν στο 60%. Στις εκτελέσεις πέναλτι που δεν θεωρούνται καθοριστικές οι πιθανότητες επιτυχίας του ποδοσφαιριστή είναι 75%.
Το παρελθόν των ομάδων στη συγκεκριμένη διαδικασία βαραίνει τους παίκτες όταν καλούνται να σουτάρουν. Εχει διαπιστωθεί πως ποδοσφαιριστές που ποτέ δεν είχαν εκτελέσει πέναλτι έχουν 30% πιθανότητες να ευστοχήσουν αν η ομάδα τους έχει καλή παράδοση σ’ αυτόν τον τομέα, όπως η Γερμανία, σε σχέση με παίκτες που προέρχονται από ομάδα που έχει κακή παράδοση, όπως η Αγγλία.
Μια ακόμα πολύ σημαντική λεπτομέρεια: οι σουπερστάρ του αθλήματος, όπως ήταν ο Ιταλός Ρομπέρτο Μπάτζιο στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994, έχουν πιθανότητες να ευστοχήσουν 60% έναντι 75% των άσημων συμπαικτών τους.
Σε μελέτη που έκανε το 2009, ο Τζόρντετ διαπίστωσε πως οι παίκτες που προσέγγιζαν την μπάλα σε λιγότερο από δύο δέκατα του δευτερολέπτου μετά το λάκτισμα του διαιτητή είχαν ποσοστό επιτυχίας λιγότερο από 50%, ενώ το ποσοστό επιτυχίας όσων καθυστερούσαν να προσεγγίσουν την μπάλα ανέβαινε στο 80%.
Οι Αγγλοι για παράδειγμα, που έχουν νικήσει μία φορά και έχουν ηττηθεί πέντε στη διαδικασία των πέναλτι, συνήθως προσεγγίζουν την μπάλα στα 28 δέκατα του δευτερολέπτου και είναι οι πιο ταχείς μεταξύ των ομάδων που συνεχίζουν στα προημιτελικά του Euro 2012.