[Πρόσωπα] Τα δάκρυα της Προέδρου

^«Τα σημάδια των βασανιστηρίων είμαι εγώ. Αποτελούν πλέον ένα μέρος του εαυτού μου»: με αυτά τα λόγια άρχισε η Ντίλμα Ρουσέφ, το 2001, την κατάθεσή της ενώπιον του Συμβουλίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Μίνας Ζεράις. Το Μίνας Ζεράις είναι το κρατίδιο της Βραζιλίας στο οποίο αυτή η βουλγαρικής καταγωγής τότε φοιτήτρια και νυν Πρόεδρος της Βραζιλίας βγήκε στην παρανομία για να αγωνιστεί κατά της στρατιωτικής δικτατορίας που από το 1964 ώς το 1985 είχε στραγγαλίσει τη βραζιλιανή δημοκρατία.

Η κατάθεση της Προέδρου που αυτή την εβδομάδα στο Ρίο ντε Ζανέιρο είναι η οικοδέσποινα της Συνόδου Κορυφής Ρίο+20 για το περιβάλλον είχε καταγραφεί πριν από 11 χρόνια από τον ερευνητή Ρόμπσον Σάβιο. Ηλθε στο φως την Τρίτη, όταν η εφημερίδα «Estado de Minas» αποφάσισε να τη δημοσιεύσει στο σύνολό της. «Είχα ένα χαλασμένο δόντι στην κάτω γνάθο και από τον πόνο δεν μπορούσα να ισιώσω το στόμα μου. Ξαφνικά μου έριξαν μια γροθιά στο πρόσωπο. Το δόντι μετατοπίστηκε και κακοφόρμισε… Κάθε τόσο μου έδιναν νοβαλζίνη σε σταγόνες για να αντέχω τον πόνο. Μόνον όταν επέστρεψα στο Σάο Πάολο μου το έβγαλαν – με μια ακόμη γροθιά». Η Ντίλμα ξεσπάει σε δάκρυα, ζητάει ένα ποτήρι νερό και συνεχίζει να αφηγείται την κόλαση που είχε ζήσει από το 1970 ώς το 1973, τα τρία ατέλειωτα χρόνια φυλακής και βασανιστηρίων όταν ήταν μόλις 23 ετών. «Ακόμη και σήμερα το μάσημα είναι για μένα επίπονο εξαιτίας αυτών των χτυπημάτων… Το στρες ήταν φρικτό, ασύλληπτο. Ανακάλυψα για πρώτη φορά στη ζωή μου ότι ήμουν μόνη. Βρέθηκα αναγκασμένη να αντιμετωπίσω τον θάνατο και θυμάμαι τον φόβο που με έκανε να τρέμω. Είναι πράγματα που σημαδεύουν τους ανθρώπους για το υπόλοιπο της ζωής τους».

Την εποχή που κατέθεσε τη μαρτυρία αυτή, η σημερινή Πρόεδρος ήταν υπουργός Ενέργειας του κρατιδίου Ρίο Γκράντε ντο Σουλ, όπου είχε επιλέξει να ζήσει, μακριά από το Μπέλο Οριζόντε, την πόλη της οικογένειάς της και πρωτεύουσα του Μίνας Ζεράις, για να ξεχάσει την αγριότητα των δεσμοφυλάκων της. «Αν η ανάκριση ήταν μακράς διάρκειας, ο ανακριτής με έδενε σε ξύλα με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι κρεμασμένα τα χέρια και τα πόδια μου και μετά άρχιζε να με χτυπάει με ρόπαλο στις παλάμες, τις πατούσες και τους γλουτούς. Ηταν το βασανιστήριο της φάλαγγας και οι ανακριτές το θεωρούσαν ρουτίνα, το έκαναν μέρα και νύχτα, οποιαδήποτε ώρα. Μετά, όταν με μετέφεραν στο Σάο Πάολο, η φάλαγγα μειώθηκε. Είχα αδυνατίσει πολύ, δεν έτρωγα». Σύμφωνα με την ιταλική «Λα Στάμπα», οι λεπτομέρειες της αφήγησης της Ντίλμα μοιάζουν πολύ με εκείνες αφηγήσεων θυμάτων των δικτατοριών του Πινοσέτ και του Βιντέλα: Χιλή, Αργεντινή και Βραζιλία ήταν τρεις χώρες στις οποίες τέθηκε σε εφαρμογή το αντικομμουνιστικό Σχέδιο Κόνδωρ, καθώς οι ΗΠΑ ήθελαν να αποφύγουν την εμφάνιση μιας νέας Κούβας…