ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ

Οι δρόμοι της δραχμής

Κωνσταντίνος Α. Βαλαγιαννόπουλος

ΕΛΣΙΝΚΙ

Τον τελευταίο χρόνο επανέρχονται με αυξανόμενη συχνότητα σενάρια επιστροφής της Ελλάδας σε τοπικό νόμισμα. Αυτό το ενδεχόμενο συναντά συγκεκριμένες αντικειμενικές δυσκολίες εφαρμογής, όπως ο μεγάλος χρόνος εκτύπωσης νέων νομισματικών μονάδων, η δυσκολία ελέγχου κίνησης των κεφαλαίων ή ο κίνδυνος ύπαρξης «διπλής οικονομίας» και αποθησαύρισης των εναπομενόντων ευρώ. Παρ’ όλα αυτά η πιθανότητα επαλήθευσης αυτών των σεναρίων δεν είναι πλέον αμελητέα και κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους.

Στην περίπτωση επικράτησης του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Ιουνίου, μια άγαρμπη μονομερής καταγγελία του προγράμματος από πλευράς του ελληνικού Κοινοβουλίου θα δώσει την ευκαιρία στους σκληρούς Bορειοευρωπαίους (Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία) να «κλείσουν τον διακόπτη» της χρηματοδότησης. Η Ελλάδα, που έχει ήδη χαρακτηριστεί ως «μοναδική περίπτωση» στα επίσημα κείμενα του PSI, ίσως παίξει τον ρόλο της Ιφιγένειας για να φυσήξει ούριος άνεμος για την υπόλοιπη ευρωζώνη χαρίζοντάς της πολύτιμο χρόνο.

Στην περίπτωση που νικήσει η ΝΔ στις επερχόμενες εκλογές, ο Αντώνης Σαμαράς θα πάει στη Σύνοδο της 28ης Ιουνίου με ένα μαξιμαλιστικό πακέτο επαναδιαπραγμάτευσης με ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας. Οι Ευρωπαίοι ενδεχομένως να κάνουν κάποιες ελάσσονες παραχωρήσεις, αλλά θα επιμείνουν στη συνέχιση της πειθαρχίας. Στο μεταξύ στην Ελλάδα ο Αλ. Τσίπρας ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα καθιστά οποιαδήποτε μνημονιακή περικοπή ανέφικτη. Μια μικρή δόση να καθυστερήσει και η Ελλάδα θα κηρύξει στάση εσωτερικών πληρωμών ανοίγοντας τον δρόμο της δραχμής.

Αλλαγή νομίσματος μπορεί να γίνει και με άλλο δρόμο: αυτόν της συνολικής διάλυσης ή της διάσπασης της ευρωζώνης. Εάν η Γερμανία αποφασίσει ότι δεν μπορεί πλέον να χρηματοδοτεί τα ελλείμματα του Νότου, είναι πιθανό να εγκαθιδρυθεί μια «μικρή ευρωζώνη» των βόρειων χωρών. Ετσι, τα μεσογειακά κράτη θα αφεθούν να συστήσουν μια δική τους λιγότερο αυστηρή νομισματική ένωση είτε να γυρίσουν στα παλιά τους νομίσματα λόγω διαφορών στην οικονομική τους βάση και την αναπτυξιακή τους φιλοσοφία.

Το αν μία επιστροφή στη δραχμή μπορεί να βγει σε καλό μας (αφού περάσει μια εφιαλτική διετία, πολύ χειρότερη από τη «μνημονιακή» 2010-2012) καθώς θέλοντας και μη θα αναπτύξουμε τις παραγωγικές και εξαγωγικές μας δυνατότητες, μένει να αποδειχθεί. Οπως επίσης ζητούμενο είναι και το αν η συντηρητική Ευρώπη θα παραμείνει προσκολλημένη στη σκληρή πειθαρχία μιας τυφλής λιτότητας χωρίς να τη χαλαρώνει ούτε καν στις πλεονασματικές της χώρες.

Η αντιμετώπιση των κρίσεων

Γεράσιμος Π. Καζανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Το 1929 εκδηλώθηκαν οι οικονομικές κρίσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, έπειτα από μια μακρά διακυβέρνηση 11 ετών (1921 – 1932) του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και στη Γερμανία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Τα έτη 1929, 1930 και 1931 συνεχίζει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα μέχρι των εκλογών του 1932 να κυβερνά, οπότε ο αμερικανικός λαός στρέφεται προς το Δημοκρατικό Κόμμα και πρόεδρος εκλέγεται ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ για τέσσερις τετραετίες (1932, 1936, 1940, 1944).

Η πολιτική σταθερότητα του δημοκρατικού πολιτεύματος των ΗΠΑ με τη σαφή διάκριση των τριών εξουσιών: 1. Κοινοβουλευτικής. 2. Εκτελεστικής. 3. Δικαστικής, εξασφάλισε την αναγκαία πολιτική σταθερότητα για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης. Ετσι ώστε η οικονομία να ανακάμψει, ο φασισμός του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου να αντιμετωπιστεί νικηφόρα και η Ελλάδα να δεχθεί την οικονομική βοήθεια του Σχεδίου Μάρσαλ.

Αντίθετα, η Δημοκρατία της Βαϊμάρης (1919-1933) δεν άντεξε την οικονομική κρίση του 1929 και κατέρρευσε. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί των κοινοβουλευτικών πολιτευμάτων δεν έχουν σαφή διάκριση των τριών εξουσιών πολιτικής σταθερότητας. Τη γερμανική οικονομική κρίση επηρέασαν πολύ η αμερικανική οικονομική κρίση στον τομέα των εξαγωγών της, οι πολεμικές αποζημιώσεις και γενικά η Συνθήκη των Βερσαλλιών (1919) του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, που πυροδότησαν την πολιτική κρίση και τη δημιουργία μιας ακραίας Δεξιάς. Οι δημοκρατικοί θεσμοί αλώθηκαν. Και ο πρόεδρος Χίντενμπουργκ το 1933 παραδίνει την Καγκελαρία στον Αδόλφο Χίτλερ, που κατέληξε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Αριστοτέλης φαίνεται πως είναι ο δάσκαλος της αμερικανικής Δημοκρατίας. Εδώ και δύο αιώνες στην Αμερική δεν υπήρξαν στρατιωτικά πραξικοπήματα και δικτατορίες που γνώρισε ο υπόλοιπος κόσμος και αλλαγές ταμπέλας των πολιτικών κομμάτων. Το πολίτευμα της διάκρισης των τριών εξουσιών παραμένει πάντα επίκαιρο: «Πολίτευμα δ’ έστι το κύριον των πόλεων (κρατών)» (Πολιτικά Γ’ 1279α ), «Δημοκρατία δ’ έστι όταν είναι κύριον το πλήθος» (Πολιτικά Γ’ 1279β), «της δε Ελευθερίας μετέχουσι πάντες» (Πολιτικά Γ’ 1280α), «Ελευθερίας όλως ίσοι» (Πολιτικά 1280α), «Υπόθεσις μεν ουν της δημοκρατικής πολιτείας Ελευθερία» (Πολιτικά ΣΤ΄1317α) και «Ηκιστα μοχθηρόν έστι η Δημοκρατία» (Ηθικά Νικομάχεια 1160β). Δηλαδή το «λιγότερο κακό είναι η Δημοκρατία».

Απάντηση σε δημοσίευμα

Από την Πηνελόπη Λ. Πετσίνη, διδάκτορα Τεχνών και Ανθρωπιστικών Επιστημών με ειδίκευση στη φωτογραφία, λάβαμε επιστολή σχετικά με δημοσίευμα της εφημερίδας όπου μεταξύ άλλων αναφέρει:

Διάβασα με έκπληξη στο άρθρο σας που αφορούσε την πυρκαγιά που κατέστρεψε μεγάλο μέρος της συλλογής του Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης ότι κάποιοι από τους «διαμαρτυρόμενους» για τη συγκάλυψη του γεγονότος «είχαν ανταγωνιστεί τον διευθύνοντα το Μουσείο Βαγγέλη Ιωακειμίδη, υποβάλλοντας φακέλους υποψηφιότητας για τη θέση του διευθυντή». Οντας άμεσα ενδιαφερόμενη, αφενός διότι συνυπέγραψα την επιστολή διαμαρτυρίας και αφετέρου διότι υπέβαλα υποψηφιότητα για τη συγκεκριμένη θέση, θεωρώ υποχρέωσή μου να θέσω υπόψη σας τα παρακάτω.

Με δεδομένο ότι μέχρι σήμερα όλοι οι διευθυντές του Μουσείου Φωτογραφίας τοποθετήθηκαν απευθείας από τον υπουργό Πολιτισμού, υποθέτω πως ο συντάκτης σας αναφέρεται στην Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για τη θέση του Διευθυντή του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στις 27 Ιανουαρίου του 2011, όταν έληξε η θητεία του κ. Ιωακειμίδη χωρίς να ανανεωθεί.

Η εν λόγω πρόσκληση αποτελεί ανοιχτή δημόσια προκήρυξη προς κάθε ενδιαφερόμενο, ενώ ορίζει σαφώς τα απαραίτητα προσόντα σύμφωνα με τη νομοθεσία. Κανείς, λοιπόν, από τους υποψηφίους δεν «ανταγωνίστηκε» τον κ. Ιωακειμίδη. Ο κ. Ιωακειμίδης, εάν επέλεξε να υποβάλει υποψηφιότητα, συναγωνίστηκε με μια σειρά από υποψηφίους που διεκδικούν τη θέση αυτή. Και, για να είμαστε ακριβείς, συναγωνίζεται ακόμη, καθώς η προκήρυξη βρίσκεται σε εκκρεμότητα από τις αρχές Φεβρουαρίου του 2011.

Εάν με τη χρήση παρελθόντος χρόνου ο συντάκτης σας υπονοεί ότι το θέμα έχει λήξει χωρίς κανένας να έχει ενημερωθεί επίσημα, τότε προκύπτει σοβαρότατο θέμα διαφάνειας και αξιοκρατίας: οι θέσεις σε όλον τον πολιτισμένο κόσμο έχουν αντικείμενο, όχι ονοματεπώνυμο. Οι υποψήφιοι αξιολογούνται βάσει κριτηρίων. Οι κρίσεις αιτιολογούνται και τεκμηριώνονται. Οι υποψήφιοι ενημερώνονται. Δεν χρειάζεται φαντάζομαι να αναλύσω τους συνειρμούς που γεννιούνται, και είναι νομίζω προφανές ότι, ακόμη κι αν πρόκειται για λάθος, αυτό πλήττει σοβαρά το κύρος των ήδη καταρρακωμένων θεσμών.

Τέλος, θα ήθελα επίσης να εκφράσω την ειλικρινή έκπληξή μου για το ότι ο συντάκτης σας είναι σε θέση να γνωρίζει ότι κάποιοι από τους «διαμαρτυρόμενους» έχουν υποβάλει φακέλους υποψηφιότητας, δεδομένου του ότι έως και σήμερα το υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει ανακοινώσει τα ονόματα των υποψηφίων ούτε καν στους ίδιους τους ενδιαφερόμενους.

Η αποπληρωμή του χρέους

Γεώργιος Ν. Χαρμαντάς

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ

Παρακολουθώ σιωπηλά την ταλαιπωρία του λαού μας, αλλά σιωπηλά επίσης υφίσταμαι και τη δική μου. Αλλά ό,τι θα μπορούσα να γράψω και να σχολιάσω σχετικά σαν ιδιώτης, το κάνουν πολύ καλύτερα οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι.

Ομως με το γραπτό αυτό θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι όχι και πολλά χρόνια πριν, για την απόσβεση παλαιότερου εθνικού χρέους, την επιστροφή του δανείου που για κάποιον λόγο είχε λάβει τη χώρα μας και στη συνέχεια δεν μπορούσε να αποπληρώσει μαζικά, είχε επινοηθεί ο ΔΟΕ, ο Διεθνής Οικονομικός Ελεγχος.

Κατά τη συμφωνία, για μερικά προϊόντα μαζικής ζήτησης οι έλληνες καταναλωτές πλήρωναν κάποια λεπτά πλέον της αξίας τους, μέχρι απόσβεσης της υποχρέωσης. Ούτε έκτακτες εισφορές υπήρχαν δίκην κεραυνού, ούτε ανάγκη εκποίησης εθνικής περιουσίας, ούτε τρόικες να αλωνίζουν και να προσβάλλουν. Ούτε και λοξοδρόμηση των κρατήσεων προς άλλους προορισμούς.

Αν τώρα, αντί να δανειζόμαστε για να πληρώνουμε δάνεια, να καταπίνουμε προσβολές και να δεχόμαστε μείωση της εθνικής μας κυριαρχίας, χωρίς να είμαστε Πολιτεία μίας αμιγούς κοινοπολιτείας, θα μπορούσαμε εξαρχής να κάναμε με τους δανειστές μας μία συμφωνία παρόμοια με εκείνη του ΔΟΕ. Δηλαδή ορισμένα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης να επιβαρύνονταν με κάποια εκατοστά του ευρώ για τη σταδιακή απόσβεση του χρέους.

Ετσι και αλλιώς, τα σφάλματα και τις ατασθαλίες των πολιτικών παγίως τα πληρώνει ο λαός. Ποια η διαφορά; Τις πλήρωνε τότε, τις πληρώνει τώρα και μάλιστα με αδόκιμο, βάρβαρο και αντισυνταγματικό τρόπο, και αν δεν προκύψει κάποια κοσμογονία, θα τις πληρώνει πάντα.