«Στραγγαλίζεται» η ζωή κάτω από τα κύματα

Καλύπτουν τα δύο τρίτα της επιφάνειας της Γης και φιλοξενούν εκατομμύρια είδη πανίδας και χλωρίδας. Είναι ένας παράδεισος βιοποικιλότητας που επιπλέον προσφέρει ανεκτίμητους θησαυρούς στους ανθρώπους, ρυθμίζει το κλίμα και διαδραματίζει βασικό ρόλο στους βιογεωχημικούς κύκλους. Σε αυτόν τον κόσμο του μπλε όμως, όλοι οι δείκτες βρίσκονται στο κόκκινο. Γιατί εκτός όλων των άλλων, οι θάλασσες είναι οι υποδοχείς των διοξειδίου του άνθρακα.

Στη διάρκεια των τελευταίων δύο αιώνων, απορρόφησαν περίπου τις μισές ποσότητες που παράγεται από την καύση των ορυκτών καυσίμων. Ανθρακας, φυσικό αέριο και πετρέλαιο έχουν φορτώσει τον πλανήτη με 120 δισεκατομμύρια τόνους CO2 από την αρχή της Βιομηχανικής Επανάστασης και το αποτέλεσμα είναι ότι έχει μειωθεί το pH των θαλασσών. «Το ph είναι σήμερα στο 8,1. Δηλαδή, έχει μειωθεί κατά 0,1 στη διάρκεια του 20ού αιώνα» δηλώνει στην εφημερίδα «Λιμπερασιόν» ο Ερίκ Ντουβίγ, επικεφαλής του γαλλικού Εργαστηρίου Κλίματος και Περιβάλλοντος. Κάθε μέρα, 25 εκατομμύρια τόνοι ανθρακούχων αερίων ανακατεύονται με τα νερά των θαλασσών. Οσο αυξάνονται οι εκπομπές αερίων, τόσο ενισχύεται το φαινόμενο της οξίνισης, ένα από τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα. Οι εδικοί εκτιμούν ότι το pH θα έχει μειωθεί μέχρι τα τέλη του 21ου αιώνα έως και μισή μονάδα. «Είναι η χαμηλότερη τιμή pH που έχει καταγραφεί εδώ και 300 εκατομμύρια χρόνια» επισημαίνει ο γάλλος ειδικός. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ευθεία απειλή για τα κοράλλια, τα μαλάκια, το φυτοπλαγκτόν. «Στο παρελθόν, τα διάφορα είδη είχαν κατορθώσει να προσαρμοστούν επειδή η διαδικασία της οξίνισης είχε ολοκληρωθεί σε 10.000 χρόνια. Δεν μπορούμε να ξέρουμε εάν τα είδη θα επιδείξουν ανάλογη προσαρμοστικότητα όταν το pH μειώνεται κατά 0,1 μέσα σε έναν αιώνα» τονίζει στη γαλλική εφημερίδα ο Ερίκ Ντουβίγ.

Σε αυτά τα μείζονα προβλήματα έρχεται να προστεθεί η υπεραλιεία, η οποία έχει γνωρίσει έναν κολασμένο ρυθμό αύξησης τα τελευταία 50 χρόνια. Εκατό εκατομμύρια τόνοι ψαριών αλιεύονται κάθε χρόνο παγκοσμίως, αριθμός πενταπλάσιος σε σχέση με το 1950. Στα ευρωπαϊκά νερά το ένα τέταρτο των ψαριών που καταλήγει στα δίχτυα των αλιευτικών είναι εκτός ορίων βιολογικής ασφάλειας. «Τα μεγαλύτερα θύματα είναι ο ερυθρός τόνος και ο βακαλάος» διευκρινίζει ο Αλέν Μπισό, υπεύθυνος του γαλλικού ινστιτούτου έρευνας για την εκμετάλλευση της θάλασσας. Το συμπέρασμα είναι θλιβερό: Τριάντα χρόνια από τότε που τέθηκε σε ισχύ η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, οι θάλασσες είναι εντελώς απροστάτευτες. Τα νερά πέρα από τα εθνικά ύδατα έχουν μεταβληθεί σε ένα Φαρ Ουέστ το οποίο ο καθένας εκμεταλλεύεται και ρυπαίνει κατά βούληση.