Εκείνος, εκείνη και οι θλίψεις

Ο Ζαν-Λουί Τρεντινιάν (γεννημένος το 1930) δηλώνει σήμερα πως έκανε πραγματικότητα τα περισσότερα όνειρά του. Συμπληρώνοντας όμως πως «ποτέ κανείς δεν είναι πλήρως ικανοποιημένος» – βλέπετε ο ηθοποιός έτρεφε μεγάλη αγάπη για την ταχύτητα: η μεγάλη επιθυμία του ήταν να γίνει πιλότος της Φόρµουλα 1.

Εξού και ο παρεμφερής ρόλος του σε μια από τις πιο φημισμένες ιστορίες αγάπης που γυρίστηκαν ποτέ, «Ενας άνδρας και μια γυναίκα», που εκείνη τη χρονιά κέρδισε και το Οσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας και την ανάλογη Χρυσή Σφαίρα αλλά και τον Χρυσό Φοίνικα, ένα σερί που δεν έχει προηγούμενο (ούτε επόμενο) στην ιστορία του κινηματογράφου.

Βλέπετε, μια ιστορία αγάπης μπορεί να σε πάει πολύ μακριά. Πριν από αυτό τον είχαμε πρωτοδεί δίπλα στην Μπριζίτ Μπαρντό σε άλλο ένα φιλμ που άφησε (ερωτική) ιστορία, «Και ο Θεός έπλασε τη γυναίκα», παραγωγής 1956.

Εμείς τον κάναμε και «δικό μας» το 1969, όταν τον είδαμε στον ρόλο του δικαστικού και μετέπειτα Προέδρου της Δημοκρατίας Χρήστου Σαρτζετάκη στο «Ζ» του Κώστα Γαβρά, βασισμένο στο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού με θέμα τη δολοφονία το 1963 στη Θεσσαλονίκη του ειρηνιστή βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη (τα ξημερώματα της Κυριακής συμπληρώθηκαν ακριβώς 49 χρόνια), για το οποίο του απονεμήθηκε ομόφωνα το βραβείο ανδρικού ρόλου στο Φεστιβάλ Καννών.

Η σκηνή όπου ο Τρεντινιάν αρχίζει να απαγγέλλει κατηγορίες στους ανώτατους αξιωματικούς που «όπλισαν» τους Γκοτζαμάνη και Εμμανουηλίδη (που παρέσυραν με τρίκυκλο και χτύπησαν τον βουλευτή), είναι από εκείνες που λίγοι Ελληνες μπορούν να ξεχάσουν.

Η ζωή επιφύλαξε για τον Ζαν-Λουί Τρεντινιάν και μια μεγάλη θλίψη, τη χειρότερη που μπορεί να βιώσει ένας πατέρας: η κόρη του Μαρί Τρεντινιάν ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από τον τραγουδιστή των Noir Desir και τότε «σύντροφό» της Μπερτράν Καντά, στη Λιθουανία το 2003, ύστερα από έντονο καβγά.

Τα πρωτοσέλιδα, βροχή. Ο φονιάς θα περάσει τέσσερα χρόνια στη φυλακή και, μάλιστα, το 2011 θα εμφανιστεί στο Ηρώδειο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, στην πολύωρη παράσταση «Γυναίκες», ένα μείγμα αρχαιοελληνικών τραγωδιών που έστησε ο γαλλοκαναδός σκηνοθέτης Ουαζντί Μουαουάντ.

Η Εμανουέλ Ριβά σύντροφος του Τρεντινιάν στο «Amour» του Χάνεκε και γεννημένη το 1927, μοίραζε τον χρόνο της ανάμεσα στη σκηνή και το… ράψιμο, καθότι ράφτρα εκείνα τα δύσκολα χρόνια, μέχρι που κέρδισε τον – δίχως όνομα – πρωταγωνιστικό ρόλο στο «Χιροσίμα, αγάπη μου», του Αλέν Ρενέ σε σενάριο της Μαργκερίτ Ντιράς.

Το «Χιροσίμα» ήταν μια από τις ταινίες που άλλαξαν τη «γραμματική» του σινεμά το 1959. Οπου μια γαλλίδα ηθοποιός που βρίσκεται για λίγες ημέρες στην ανοικοδομημένη Χιροσίμα, ζει για 24 ώρες έναν τρελό έρωτα με έναν ιάπωνα αρχιτέκτονα, ενώ ταυτόχρονα αναπολεί σκηνές από το τραυματικό παρελθόν της, όταν είχε δεσμό με έναν γερμανό στρατιώτη την περίοδο της κατοχής. Στο «Βήμα», ο σπουδαίος Βασίλης Ραφαηλίδης έγραφε τότε πως «έπειτα από αυτό το φιλμ μπορούμε να μιλάμε για μ.X. εποχή στον κινηματογράφο». Και η Ριβά έγινε ηθοποιός-σύμβολο.

Αν και λιγότεροι θυμούνται σήμερα τις σποραδικές αλλά προσεκτικά επιλεγμένες εμφανίσεις της στο «Leon Morin, Priest» του Ζαν-Πιερ Μελβίλ, ή στο «Therese Desqueyroux» το 1962, για το οποίο της απονεμήθηκε το βραβείο γυναικείας ερμηνείας στο Φεστιβάλ Βενετίας εκείνη τη χρονιά. Την είδαμε όμως και τη δεκαετία του ’90 στη διάσημη «Μπλε ταινία», στον ρόλο της μητέρας της Ζιλιέτ Μπινός. Εκεί έπασχε από Αλτσχάιμερ…