[Αποψη] Η Δήλος, η δραχμή και η εθνική κατάθλιψη

Στα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. και ενώ η περίφημη Αθηναϊκή Συμμαχία είχε ανασυσταθεί, 13 πόλεις – κράτη προχώρησαν σε δανεισμό από το συμμαχικό ταμείο της Δήλου, μία κίνηση που έμελλε να αφήσει το στίγμα του και στην παγκόσμια οικονομική ιστορία. Ομως οι 10 πόλεις – κράτη δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν τα χρέη τους και προχώρησαν έτσι στην πρώτη στάση πληρωμών στον κόσμο. Οι δύο τελικά χρεοκόπησαν ενώ οι υπόλοιπες οκτώ επιχείρησαν αυτό που αποκαλείται σήμερα επαναδιαπραγμάτευση χρέους. Η στάση πληρωμών στην Αρχαία Ελλάδα δεν ήταν άγνωστο φαινόμενο διότι, όπως λέγεται, οι αρχαίοι Ελληνες ως έμποροι αναγνώριζαν αυτό που αποκαλείται σήμερα συνυπευθυνότητα χρέους, δηλαδή ότι ο δανειστής πρέπει να αναλαμβάνει μερίδιο του ρίσκου αν κάτι πάει στραβά.

Περίπου 2.400 χρόνια μετά, ενώ η σύγχρονη Ελλάδα βρίσκεται ένα βήμα πριν από την άτακτη χρεοκοπία και η σχέση της με τους δανειστές της παραμένει σε τεντωμένο σκοινί, αυτό που αποκαλείται πολιτικό προσωπικό, μια εγχώρια ελίτ που δεν θέλει για τους δικούς της λόγους η χώρα να πετύχει, αλλά και μεγάλα τμήματα της κοινωνίας που δεν γνωρίζουν ή δεν θέλουν να αποδεχθούν τα νέα δεδομένα μας φέρνουν πιο κοντά στη δραχμή.

Μια ενδεχόμενη έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη, το αποκαλούμενο «Grexit», κινδυνεύει να μετατρέψει όμως τη χώρα σε αποτυχημένο κράτος. Καθώς εισάγουμε το 40% των τροφίμων, σχεδόν όλο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και μεγάλο μέρος των φαρμάκων, η Ελλάδα της δραχμής θα βρεθεί να πασχίζει να εισάγει τρόφιμα και καύσιμα και η καθημερινότητα θα χαρακτηρίζεται από την ανταλλαγή προϊόντων και υπηρεσιών. Η κυβέρνηση θα βρεθεί σε αδυναμία πληρωμών, εκδίδοντας ίσως βραχυχρόνια χρεωστικούς τίτλους (IOU) αντί να πληρώσει μισθούς και συντάξεις. Το ΑΕΠ και οι τράπεζες θα καταρρεύσουν ενώ οι υποτιμήσεις θα είναι συνεχείς και τα επιτόκια, ο πληθωρισμός και η ανεργία θα φθάσουν στο ζενίθ. Ενα νέο κύμα νεόπτωχων, η μετανάστευση, η πολιτική αστάθεια και η κοινωνική αναταραχή σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών κινδύνων θα φέρουν πιο κοντά την εθνική κατάθλιψη, ενώ κάποιοι δεν αποκλείουν ακόμη και την ανάμειξη του στρατού.

Αν, λοιπόν, κυριαρχήσει ο λαϊκισμός και μεγάλο μέρος του πληθυσμού πιστέψει πως ούτως ή άλλως έχουμε φτάσει στο ναδίρ, τότε το χρονικό ενός προαναγγελθέντος εφιάλτη θα φέρει πιο κοντά τη χώρα στην καταστροφή.