Δονήσεις στις αγορές με επίκεντρο την Αθήνα

Ασφυξία προκαλεί στην αγορά η πολιτική αβεβαιότητα, στέλνοντας στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Νοέμβριο του 1992 τον γενικό δείκτη του Χρηματιστηρίου της Αθήνας και παρασύροντας στην πτώση τις ξένες αγορές υπό τον φόβο ενός ντόμινο στην ευρωζώνη σε περίπτωση που η Αθήνα… πέσει. Μέσα σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, σε εκκρεμότητα παραμένει το ζήτημα της ανακεφαλαιοποίησης των τεσσάρων μεγαλύτερων τραπεζικών ομίλων, διαδικασία που επισπεύδεται μετά την παρέμβαση του Πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου, ο οποίος ζήτησε από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες ώστε τα εποπτικά κεφάλαια της Εθνικής Τράπεζας, της Alpha Bank, της Eurobank και της Τράπεζας Πειραιώς να ενισχυθούν με το προβλεπόμενο πακέτο των 18 δισ. ευρώ, το οποίο είναι έτοιμο προς διάθεση.

Την ίδια στιγμή η εγχώρια νομισματική αρχή βρίσκεται σε ετοιμότητα για να αποκρούσει την όποια πίεση μπορεί να δημιουργηθεί στο σύστημα, ενώ έκδηλη είναι και η αγωνία για τον άμεσο σχηματισμό κυβέρνησης των εκπροσώπων του επιχειρηματικού κόσμου, οι οποίοι εκτιμούν ότι όσο υπάρχει ακυβερνησία τόσο περισσότερο θα πλήττονται η κατανάλωση και η πραγματική οικονομία. Το κλίμα αυτό αποτυπώθηκε και στην εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά, με τον γενικό δείκτη να κλείνει με πτώση 4,56% στις 584,04 μονάδες και τον τραπεζικό κλάδο να υποχωρεί κατά 0,86%.

«Ο κόσμος είναι ανήσυχος, ωστόσο προς το παρόν δεν έχουν εκδηλωθεί κινήσεις πανικού», υπογραμμίζει επικεφαλής λιανικής τραπεζικής μεγάλης τράπεζας, προσθέτοντας ότι «οι αποταμιευτές ζητούν ενημέρωση, αλλά δεν έχουν προχωρήσει ακόμη σε αναλήψεις που να δημιουργούν προβληματισμό».

Το εγχώριο πιστωτικό σύστημα στηρίζεται από τον έκτακτο μηχανισμό της Τραπέζης της Ελλάδος, η οποία κάθε φορά που κρίνεται απαραίτητο προχωρεί σε «ενέσεις» ρευστότητας που αναπληρώνουν τις όποιες απώλειες. Με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία της νομισματικής Αρχής, η χρηματοδότηση που έχει παράσχει στις τράπεζες διαμορφώνεται στα 54 δισ. ευρώ. Θετική εξέλιξη πάντως αποτελεί η επίσπευση της διαδικασίας της ανακεφαλαιοποίησης αυτή την εβδομάδα, η οποία κολλούσε έως σήμερα στον κανονισμό λειτουργίας του ΤΧΣ. Η διάθεση των πρώτων 18 δισ. ευρώ καθυστέρησε λόγω ενός όρου που προέβλεπε την υπό προϋποθέσεις υποχρεωτική επιστροφή από τις τράπεζες της βοήθειας που θα λάβουν. Το εμπόδιο αυτό μετά την επιστολή που απέστειλε ο κ. Παπαδήμος στον πρόεδρο του ΤΧΣ Παναγιώτη Θωμόπουλο την περασμένη εβδομάδα ξεπερνιέται.

Βέβαια, τα πάντα είναι συνδεδεμένα με την απελευθέρωση του πακέτου στήριξης ΕΕ – ΔΝΤ προς τη χώρα μας. Αν αποφασιστεί η καταγγελία του νέου οικονομικού προγράμματος που έχει δεσμευτεί να υλοποιήσει η ελληνική κυβέρνηση, δεν θα αποσταλεί η δεύτερη δόση της χρηματοδοτικής ενίσχυσης ύψους 29 δισ. ευρώ που προορίζεται σε μεγάλο βαθμό για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών σε αναπλήρωση των ζημιών που υπέστησαν από το PSI. Επιπλέον, θα διακοπεί οριστικά η χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ, που θα σημάνει την απώλεια ρευστότητας για την ελληνική οικονομία ύψους άνω των 130 δισ. ευρώ.

Οπως επισημαίνει σε ανάλυσή της η Alpha Bank, στο τέλος Μαρτίου του 2012 το υπόλοιπο των ιδιωτικών καταθέσεων στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα ανερχόταν σε 165,3 δισ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο των δανείων στα 245,1 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τους αναλυτές της τράπεζας, η διατήρηση των χορηγήσεων προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά στο σημερινό υψηλό επίπεδο, σε σχέση με τις σημαντικά μειωμένες αποταμιεύσεις, είναι έως σήμερα δυνατή διότι υπάρχει η χρηματοδότηση από την ΕΚΤ σε μεγάλο βαθμό με εγγυήσεις του Δημοσίου. «Αν η χώρα περιέλθει σε κατάσταση “άτακτης” χρεοκοπίας, τότε οι εγγυήσεις του ελληνικού Δημοσίου θα έχουν μηδενική αξία και η χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα θα μειωθεί αυτόματα κατά το ποσό που δεν θα καλύπτεται πια με χρηματοδότηση από την ΕΚΤ», υπογραμμίζει η Alpha Bank.