«Στη Χρυσή Αυγή σε οδηγούν η οργή, το μίσος και η απελπισία»

Ημουν ή δεν ήμουν στην Αθήνα; Στο παγκάκι ένα νεαρό ζευγάρι – με άφρο μαλλιά αυτή, με κοψιά μαύρου δρομέα αυτός – μάλωνε τρυφερά. Περισσότερο γκρίνια δηλαδή παρά καβγάς. Μια παχουλή γελαστή μαμά, μαύρη και αυτή, ψώνιζε ντομάτες ενώ το μωρό της παρέμενε σκαρφαλωμένο στην αγκαλιά της. Στα ψιλικά δίπλα από τους τίτλους ελληνικών εφημερίδων ένας λιγότερο μελαψός κύριος – Ινδός ίσως – χαμογελούσε προς όλες τις κατευθύνσεις. Μόνο μια παρέα Hip-Xop πιτσιρικάδων πρόσθετε μια σταγόνα φόβου στον δρόμο. Μιλούσαν γρήγορα, κελαρυστά σχεδόν, κοιτώντας πού και πού αυστηρά τους περαστικούς. Και όλα αυτά στην Αγία Ζώνη στην Κυψέλη και όχι στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης. Η πολυκατοικία του Πέτρου Μάρκαρη έχει κάτι από την ασπρόμαυρη αρχοντιά της δεκαετίας του ’50. Τότε που οι μεσοαστοί πούλαγαν τις μονοκατοικίες τους και έμπαιναν στην ουρά για ένα καλό διαμέρισμα στην Κυψέλη. Φαρδιές σκάλες, άσπρο μάρμαρο. Ο συγγραφέας – ο πιο διάσημος πλέον έλληνας συγγραφέας στο εξωτερικό – με περίμενε με ανοιχτή την πόρτα. Δυο αναπαυτικές πολυθρόνες, φερμένες από το πατρικό του στην Πόλη, βιβλία, πολλά βιβλία, μια μεγάλη τηλεόραση, λουλούδια στο μπαλκόνι και ένας γάτος. Γκρίζος, μεγάλος και νωχελικός. Ξαπλωμένος πάνω στο γραφείο, δίπλα από τον υπολογιστή, έμοιαζε σαν τον φρουρό των χειρογράφων. Ή μάλλον τον φρουρό των ηλεκτρονικών αρχείων. Γιατί ο Πέτρος Μάρκαρης έχει να πιάσει στυλό από το ’85. Μπορεί ο ήρωάς του ο αστυνόμος Χαρίτος να παριστάνει τον ηλεκτρονικά αναλφάβητο, ο ίδιος όμως παίζει στα δάκτυλα το Word. Μόλις πλησιάζω στην οθόνη, ο γάτος σηκώνεται όρθιος. Φρουρός σας λέω. Δεν ξέρω πόσο μυστικό είναι αλλά θα σας το πω. Ο Πέτρος Μάρκαρης δέχτηκε προεκλογικά μια πρόταση να ηγηθεί ενός ψηφοδελτίου επικρατείας. Μη με ρωτήσετε λεπτομέρειες γιατί και ο ίδιος, όπως θα δείτε, δεν θέλει να μιλάει για αυτό. Την απέρριψε. Προτιμά να συνεχίζει να ξενυχτάει με τους δικούς του ήρωες. Εστω κι αν αποδεικνύονται δολοφόνοι. Οπως ο τελευταίος στην «Περαίωση» που σκότωνε φοροφυγάδες.

Πώς τον λένε τον γάτο;

Τζαν που στα τούρκικα σημαίνει ψυχή. Η κόρη μου τον βάφτισε. Εφυγε όμως για την Πόλη και έτσι τον φορτώθηκα εγώ.

Πόσα χρόνια είστε εδώ;

Σ’ αυτό το σπίτι είμαι οκτώ χρόνια τώρα.

Πώς είναι η συμβίωση με τους μετανάστες;

Ησυχα. Οι περισσότεροι που μένουν εδώ είναι από τη γαλλόφωνη Αφρική. Αμπιγκιάν, Σενεγάλη, Καμερούν, Ακτή του Ελεφαντοστού. Είναι χαρούμενοι άνθρωποι. Ολη μέρα γελάνε. Βέβαια, εάν πάτε λίγο πιο πάνω στην Πλατεία Κυψέλης η εικόνα αλλάζει. Κι αν περάσετε την Πατησίων αρχίζει το πλήρες χάος. Εκεί δεν κυκλοφορείς άμα σκοτεινιάσει. Και δεν είναι μόνο ο Αγιος Παντελεήμονας. Ολη η περιοχή από την Πλατεία Βάθη έως τον Αγιο Ελευθέριο είναι κάτι το ασύλληπτο.

Τι γράφετε τώρα;

Τίποτε. Κανονικά θα έπρεπε να είχα αρχίσει ένα μυθιστόρημα αλλά περιμένω να δω αν θα έχουμε κυβέρνηση. Εντάξει κάποια στιγμή μέσα στον Μάιο πρέπει να ξεκινήσω, ο εκδότης μου φωνάζει δηλαδή.

Σημειώσεις κρατάτε;

Καμία σημείωση. Ολα είναι μέσα στο κεφάλι μου. Κάποια στιγμή θα αρχίσω να γράφω, καθημερινά από τις 10 έως τις 2 και από τις 4 έως τις 8. Και τις Κυριακές.

Ακόμη και τις μέρες που δεν έχετε έμπνευση;

Ενας πολύ καλός γερμανός συγγραφέας, ο Μπελ, έλεγε «μην περιμένετε την έμπνευση, καθήστε στο γραφείο, εκεί θα σας έρθει η ιδέα».

Αλήθεια, έχετε κάποια ερμηνεία γιατί αρέσετε τόσο πολύ στους γερμανούς αναγνώστες βιβλίων;

Τι να σας πω; Εχω πολλούς φίλους στη Γερμανία. Μόνο με τη Μέρκελ βγάζω σπυριά.

Πόσες σελίδες γράφετε την ημέρα;

Από μία έως τέσσερις. Οταν γράφω τέσσερις λέω σήμερα πήγα πολύ καλά. Παραπάνω δεν βγαίνει. Διότι γράφεις, σβήνεις, ξαναγράφεις, ξανασβήνεις.

Οταν συλλαμβάνετε την ιδέα έχετε αποφασίσει και ποιος θα είναι ο δολοφόνος;

Οχι. Οταν έγραψα την «Αμυνα ζώνης» ανακάλυψα τον δολοφόνο περίπου στα 2/3 του βιβλίου και είπα, όχι ρε γαμώτο, δεν ήθελα να είναι αυτός ο δολοφόνος, μου είναι τόσο συμπαθής. Αλλά αυτός ήταν, τι να κάνουμε, υπάρχουν και συμπαθείς δολοφόνοι, δεν είναι όλοι αντιπαθείς.

Τον νικητή των εκλογών τον ξέρατε;

Οχι. Ηξερα όμως ότι θα έβγαινε ένα κομφούζιο από τις κάλπες. Νόμιζα πάντως ότι το ΠΑΣΟΚ θα κρατήσει τη δεύτερη θέση. Δεν υπολόγιζα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θ’ ανέβει τόσο πολύ.

Το ποσοστό της Χρυσής Αυγής σάς ξάφνιασε;

Ημουν σίγουρος ότι θα έμπαινε γιατί τα τελευταία χρόνια η κατάσταση την ευνοεί τρομερά. Τα κόμματα που κυβέρνησαν έχουν τρομερή ευθύνη για το μεταναστευτικό. Αφήσανε τις υποβαθμισμένες συνοικίες στην τύχη τους. Και τώρα πληρώνουμε όλοι το τίμημα.

Πώς δικαιολογούνται όμως οι ψήφοι σε περιοχές που δεν έχουν δει καθόλου μετανάστες;

Θολούρα. Ο Ελληνας θα σου πει ότι οι Γερμανοί είναι «Ναζί» και μετά μπορεί να πάει να ψηφίζει ένα κόμμα που έχει τον ναζιστικό χαιρετισμό.

Γιατί; Για να τη «σπάσει» στο πολιτικό σύστημα;

Για πολλούς λόγους. Οταν βγήκε αυτή η ιστορία με τα κέντρα κράτησης των μεταναστών, είδα την αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ. «Οχι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης». Είπα, μπράβο παιδιά, καλύτερος από σας για να τους στείλει στη Χρυσή Αυγή δεν υπάρχει. Η Χρυσή Αυγή ήταν κάποτε κάτι μπρατσωμένα παιδιά που έδερναν πού και πού κανέναν μετανάστη. Εκείνο που δεν υπολογίσαμε είναι ότι ξαφνικά θα άλλαζε τακτική και θα ακολουθούσε τη μέθοδο της Χαμάς. Θα έκανε κοινωνικό έργο δηλαδή. Και αυτή η τακτική της Χαμάς είναι που την ανέβασε.

Βοηθούσε τις γριούλες να πάνε στο ΑΤΜ να πάρουν λεφτά;

Το κομφούζιο που σας έλεγα. Αυτοί που κυνηγάνε τους μετανάστες από το Ισλάμ αντιγράφουν την τακτική των μαχητικών ισλαμικών κινημάτων. Γι’ αυτό και δεν είμαι τόσο σίγουρος ότι θα εξαφανιστούν στις επόμενες εκλογές.

Αλλωστε υπάρχει πάντως κόσμος που λέει «πού είσαι Παπαδόπουλε».

Βέβαια, το ξέρω. Αρκεί να πάρετε ένα ταξί, όπως παίρνω εγώ. «Εναν Παπαδόπουλο θέλουμε», σου λέει ο άλλος.

Η βία βέβαια δεν είναι προνόμιο της Χρυσής Αυγής. Είναι διάσπαρτη στην ελληνική κοινωνία.

Ε, ναι. Και όταν καθαγιάζεις τρόπους αντίδρασης που είναι βίαιοι – μουντζώνω τη Βουλή, γιουχάρω, τα σπάω, πετάω γιαούρτια – και βγαίνουν κόμματα, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι και λένε «καλά έκαναν», ε τότε στρώνεις το χαλί στη Χρυσή Αυγή.

Εγώ δεν μπορώ να καταλάβω αυτούς που έλεγαν ότι η χώρα είναι σε κατοχή και τώρα διαμαρτύρονται για την αντιδημοκρατική δράση της Χρυσής Αυγής. Αν έχουμε κατοχή όλα επιτρέπονται.

Ναι, όταν είδα το πανό των «Αγανακτισμένων» «Η χούντα δεν τελείωσε το’ 73», είπα, ρε παιδί μου, αν τώρα σας κατέβαζαν τα τανκς οι μισοί θα τρέξετε να κρυφτείτε και οι άλλοι μισοί θα καταλήξετε στα μπουντρούμια. Χούντα έχετε καταλάβει τι σημαίνει; Δηλαδή πώς μιλάμε με τόση ευκολία; Αυτό πληρώνουμε. Η πολιτική έχει υποβαθμιστεί στο έσχατο σημείο της συνθηματολογίας. Αυτό είναι καταστροφικό.

Ξέρετε τι θα σας πουν οι φίλοι σας στην Αριστερά; Οτι αυτά είναι ψιλά γράμματα, ο κόσμος υποφέρει, το να πούμε και μια υπερβολή ότι έχουμε χούντα δεν είναι κανένα έγκλημα.

Είμαι βέβαιος ότι κάποιοι θα το πουν. Θα τους πω όμως ότι η θεραπεία στον πόνο και στα βάσανα ενός λαού δεν είναι να τον ξεσηκώνεις προς την λάθος κατεύθυνση. Αντιθέτως πρέπει να του δίνεις ουσιαστικές προτάσεις για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα.

Ξέρετε τι άλλο θα σας πουν; Η φτώχεια έφερε το ποσοστό στη Χρυσή Αυγή.

Αν ήταν έτσι τα πράγματα, τότε με συγχωρείτε αλλά τον καιρό που ήμασταν πιο φτωχοί θα είχαμε δέκα Χρυσές Αυγές. Δεν είναι έτσι ακριβώς το πράγμα. Δεν σε κάνει η φτώχεια χρυσαυγίτη. Σε κάνουν όμως η ανασφάλεια και η έλλειψη προοπτικής. Στη Χρυσή Αυγή σε οδηγούν η οργή, το μίσος και η απελπισία.

Ψηφοφόρους της Χρυσής Αυγής έχετε γνωρίσει;

Αν έχω γνωρίσει; Μου λέει χθες το βράδυ ένα παλικάρι, «εγώ την ψήφισα»! «Για να δουν αυτοί πώς εκφράζεται η περιφρόνηση». Μιλάμε για παιδιά με πτυχία, γύρω στα 30, 32, στην ηλικία της κόρης μου. Εδώ κάτι πάει πάρα πολύ στραβά. Βεβαίως, κάποια στιγμή, πολλοί απ’ αυτούς που ψήφισαν θα ξυπνήσουν. Οπως ο δράστης που σκοτώνει εν βρασμώ ψυχής και μετά λέει «πω πω, τι έκανα, η κακιά ώρα ήταν». Πολλοί ακόμη και το βράδυ των εκλογών όταν είδαν το Μιχαλολιάκο θα είπαν «τι κάναμε;».

Επρεπε τα κανάλια να βγάλουν προεκλογικά τον Μιχαλολιάκο; Γιατί και γι’ αυτό γίνεται πολλή κουβέντα.

Πιστεύω ότι τον βοήθησε πάρα πολύ το γεγονός ότι έμεινε στη σκιά, διότι καλλιέργησε έναν μύθο. Εάν εμφανιζόταν θα είχε απομυθοποιηθεί. Το να μην τους δείχνεις, το να τους κρύβεις, είναι ό,τι χειρότερο μπορείς να κάνεις.