[Money diary] Ζητούμενο η αλλαγή οικονομικού μοντέλου

Τώρα που τελείωσαν οι προεκλογικές περίοδοι στη Γαλλία και την υπόλοιπη Ευρώπη, αποκαλύφθηκαν οι φόβοι αλλά και οι ελπίδες του κόσμου. Από τη μια, ο φόβος μιας πιθανής μετάδοσης της κρίσης όπως την έχουμε δει στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία και σε άλλες χώρες. Από την άλλη, η επιθυμία ρήξης με τα σχήματα που μας έφεραν στο σημερινό δράμα.

Οι Γάλλοι φαίνεται ότι έχουν συνειδητοποιήσει ότι δεν θα αποφύγουν ένα πρόγραμμα μείωσης των δημοσίων δαπανών και συρρίκνωσης του χρέους. Ταυτόχρονα μια λιτότητα σε υπερβολική δόση και ανισομερώς κατανεμημένη είναι προφανές ότι δεν μπορεί να λύσει το ζήτημα. Στην πραγματικότητα η ταυτόχρονη επιβολή της στην Ευρώπη έχει προκαλέσει μια «θρόμβωση» στην οικονομία, που ανατροφοδοτεί τη στασιμότητα.

Χρειαζόμαστε λοιπόν έναν ριζικό αναπροσανατολισμό των οικονομικών μας πολιτικών σε δύο επίπεδα. Καταρχάς μια «λιτή» ανάπτυξη που θα οδηγήσει σε άμεση διακοπή ορισμένων χρηματοδοτήσεων που δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να αυξάνουν τις δαπάνες της κυβέρνησης και να δημιουργούν επισφαλείς θέσεις εργασίας.

Η προεκλογική περίοδος στη Γαλλία κατέδειξε την αδυναμία των πολιτικών να εστιάσουν σε θεμελιώδεις ανάγκες όπως η κατοικία και η προσφορά εργασίας. Εφόσον θέλουμε να αλλάξουμε μοντέλο, η αναθέρμανση των δημοσίων δαπανών μπορεί να διοχετευτεί στην υπεύθυνη κατανάλωση, η οποία θα συνδέεται με την τοπική παραγωγή. Το δεύτερο μεγάλο διακύβευμα είναι η εκ νέου εκβιομηχάνιση της Γαλλίας. Δεν μπορεί να συνεχιστεί μοιρολατρικά η παγκόσμια εμπορευματοποίηση που έχει επιβληθεί με καταστροφικές συνέπειες: παραγωγή με το μικρότερο δυνατό κόστος και ταυτόχρονα απώλεια θέσεων εργασίας και μείωση μισθών.

Εξισορρόπηση. Η αλλαγή της εμπορικής πολιτικής αποτελεί επίσης προτεραιότητα. Ας ξεφύγουμε από την επιχειρηματολογία όσων υποστηρίζουν ότι έξω από τον κύκλο του ανόθευτου «ελεύθερου εμπορίου» δεν υπάρχει σωτηρία. Αντιστρόφως δεν μπορούμε να μείνουμε προσκολλημένοι στον ευσεβή πόθο ενός ευρωπαϊκού προστατευτισμού. Είναι ωστόσο θεμιτό να αναζητηθεί η εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των ευρωπαίων εταίρων.

Οι δύο φάσεις αναπροσανατολισμού οι οποίες προηγήθηκαν στη Γαλλία υλοποίησαν μόλις ένα μέρος της τιτάνιας προσπάθειας που απαιτείται. Σήμερα χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε τα καυτά ζητήματα της μείωσης του χρέους και της φορολογικής μεταρρύθμισης ως επιστέγασμα μιας «λιτής» οικονομικής αναθέρμανσης που καλούμαστε να εφαρμόσουμε κατεπειγόντως.

Ο Ανρί Μπουρζινά είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Bordeaux IV.