[Αποψη] Τα φάρμακα και οι κύκλοι των αγορών

Ιστορικά στοιχεία από το 1900 ώς σήμερα δείχνουν ότι η μέση ετήσια αποπληθωρισμένη απόδοση για τις μετοχές παγκοσμίως κυμαίνεται στο 6% υπεραποδίδοντας άλλων μορφών επένδυσης, όπως τα ομόλογα (2,1%) και οι καταθέσεις (1%). Ισως γι’ αυτόν τον λόγο συχνά οι κύκλοι των χρηματιστηρίων με τις ανόδους και τις πτώσεις τους προκαλούν ίλιγγο. Στον τελευταίο μακροχρόνια ανοδικό κύκλο των μετοχών, π.χ., που άρχισε την περίοδο της εισβολής των Αμερικανών στο Ιράκ στο τέλος του Μαρτίου του 2003, η συνολική κεφαλαιοποίηση των χρηματιστηρίων παγκοσμίως κυμαινόταν στα 21,33 τρισ. δολάρια για να φθάσει τον Οκτώβριο του 2007 στα 63,04 τρισ. δολάρια. Μετά ήλθαν η «Μεγάλη Απομόχλευση» (μείωση των δανεικών) και η ύφεση και οι μετοχές έχασαν παγκοσμίως 35 τρισ. δολάρια, καθώς η συνολική κεφαλαιοποίησή τους υποχώρησε στις 9 Μαρτίου του 2009 στα 28,6 τρισ. δολάρια. Από τα χαμηλά του 2009, πάντως, οι μετοχές παγκοσμίως σημείωσαν κέρδη άνω των 20 τρισ. δολαρίων χάρη σε έναν συνδυασμό καλύτερων μακροοικονομικών προοπτικών, χαμηλού πληθωρισμού και νομισματικής πολιτικής που βελτίωσε το επενδυτικό κλίμα.

Ο επενδυτικός κύκλος πάντως σήμερα δείχνει να αλλάζει καθώς, όπως λέγεται, έχει αλλάξει η φύση των «φαρμάκων» για την καταπολέμηση της οικονομικής ύφεσης στον ανεπτυγμένο κόσμο. Με τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια να προσεγγίζουν το μηδέν, τα νομισματικά «φάρμακα» έχουν καταστεί αναποτελεσματικά.

Οι κεντρικές τράπεζες στον ανεπτυγμένο κόσμο κατέφυγαν στο τύπωμα χρήματος αλλά, όπως λέγεται, αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως «παυσίπονο» και όχι ως «φάρμακο». Δεδομένης της έλλειψης εναλλακτικών πάντως, είναι πιθανό νέοι γύροι ποσοτικής επέκτασης και οι συνακόλουθες περίοδοι ανάληψης και αποφυγής κινδύνου να προσδιορίσουν τη συμπεριφορά των επενδυτών για αρκετό καιρό ακόμα. Καθώς στις αγορές αναμένονται έντονοι και σύντομοι κύκλοι, οι επενδυτές θα πρέπει να είναι έτοιμοι για περιόδους αποστροφής και ανάληψης κινδύνου. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να βρίσκονται σε επιφυλακή και να είναι ευέλικτοι, περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν, καθώς – όπως λέγεται – όταν οι αγορές γίνονται νευρικές υπάρχουν πολύ λίγα μέρη για να «κρυφτεί» κανείς.