ΠΑΣΟΚ, ΝΔ στη μάχη της Αττικής που βγάζει νικητή επί 35 χρόνια

Η ευρύτερη διοικητική Περιφέρεια Αττικής, στις πέντε εκλογικές περιφέρειες της οποίας – Α’ και Β’ Αθήνας, Α’ και Β’ Πειραιά και Υπόλοιπο Αττικής – ψηφίζουν πάνω από 2 εκατομμύρια πολίτες (δηλαδή περίπου το 30% του συνολικού εκλογικού σώματος) και εκλέγονται συνολικά 85 βουλευτές, αποτελεί αναμφίβολα τον κρισιμότερο χώρο του εκλογικού ανταγωνισμού. Σε αντίθεση μάλιστα με ό,τι συνέβαινε τη δεκαετία του ’50, όταν η κυριαρχία της Δεξιάς βασιζόταν στην επιρροή που εξασφάλιζε στην επαρχία με την οποία αντιστάθμιζε την αδύναμη παρουσία της στην Αττική, από το 1974 και μετά το κόμμα που επικρατεί στην Αττική αναδεικνύεται και σε νικητή των εθνικών εκλογών.

Η κρισιμότερη ιδιομορφία των εκλογικών αναμετρήσεων στην ευρύτερη Περιφέρεια Αττικής είναι οι συγκριτικά χαμηλότερες επιδόσεις του δικομματισμού σε σύγκριση με την υπόλοιπη χώρα. Η τάση αυτή εκφράστηκε μάλιστα με ιδιαίτερη ένταση στις δύο τελευταίες αναμετρήσεις διευρύνοντας σημαντικά το χάσμα ανάμεσα στην Αττική και την υπόλοιπη Ελλάδα. Ετσι, το 2009 το αθροιστικό ποσοστό ΠΑΣΟΚ και ΝΔ βρέθηκε σε επίπεδο αισθητά κατώτερο του 70%, ενώ την επόμενη χρονιά στις περιφερειακές εκλογές οι υποψήφιοι των δύο μεγάλων κομμάτων περιορίστηκαν αθροιστικά στο 44,5%.

Η αποδυνάμωση του δικομματισμού στην Αττική κατά την τελευταία πενταετία – με ενδεχομένως κομβικό σημείο τις πυρκαγιές σε Πάρνηθα και Πεντέλη το καλοκαίρι του 2007 – έχει τροφοδοτήσει την άνοδο όλων των μικρότερων κομμάτων, τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς, τα οποία καταγράφουν ποσοστά αισθητά ανώτερα από τον εθνικό μέσο όρο τους. Σε συνδυασμό μάλιστα με τις ιδιαιτερότητες του εκλογικού νόμου, οι πέντε εκλογικές περιφέρειες της Αττικής αποτελούν τον κατ’ εξοχήν χώρο όπου εξασφαλίζουν την κοινοβουλευτική τους εκπροσώπηση (24 έδρες το 2009 για ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και ΛΑΟΣ από τις 46 που κέρδισαν συνολικά και τα τρία κόμματα μαζί εκτός βουλευτών Επικρατείας). Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι και τα τρία μικρότερα κόμματα του 2009 εξέλεξαν βουλευτή (ή βουλευτές) και στις πέντε εκλογικές περιφέρειες της Αττικής.

Η τάση αυτή ενδέχεται μάλιστα να εκφραστεί σε πολύ μεγαλύτερη έκταση, αν επαληθευτούν οι δημοσκοπήσεις που προβλέπουν την είσοδο περισσότερων κομμάτων στη Βουλή τα οποία και αυτά θα αναζητήσουν εδώ ένα σημαντικό μερίδιο της κοινοβουλευτικής τους εκπροσώπησης. Πόσω μάλλον αν επιβεβαιωθεί στις 6 Μαΐου και η διαφαινόμενη τάση για μεγαλύτερη αποδυνάμωση του δικομματισμού σε σύγκριση με την υπόλοιπη χώρα. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν μπορεί να αποκλειστεί ούτε το ακραίο (σύμφωνα με την έως τώρα εμπειρία) ενδεχόμενο τα δύο (πρώην) μεγάλα κόμματα να περιοριστούν και στις πέντε εκλογικές περιφέρειες της Αττικής μόνον στις έδρες που θα αποσπάσουν με βάση το εκλογικό μέτρο και οι οποίες είναι σαφώς λιγότερες από όσες προσδοκούσαν όταν διαμόρφωναν τους συνδυασμούς τους.

Από τις πέντε εκλογικές περιφέρειες της Αττικής, σημαντικότερες φυσικά είναι η Α’ και Β’ Αθήνας που συναθροίζουν περίπου 1,5 εκατομμύριο ψηφοφόρους. Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει η αναμέτρηση και στις υπόλοιπες τρεις περιφέρειες, ιδιαίτερα όσον αφορά την κατανομή των εδρών, κυρίως αν αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των κομμάτων που θα εκπροσωπηθούν στη Βουλή. Πράγματι, από τις 26 συνολικά έδρες των τριών αυτών εκλογικών περιφερειών το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ πολύ δύσκολα θα αποσπάσουν μαζί περισσότερες από 11 με βάση το εκλογικό μέτρο της α’ κατανομής (είχαν κερδίσει 15 το 2009). Αν, επομένως, ο αριθμός των κομμάτων που θα εκπροσωπηθούν στη Βουλή φτάσει τα 8, το πιθανότερο είναι όλες οι αδιάθετες έδρες (τουλάχιστον 15) να προσκυρωθούν αποκλειστικά στα μικρότερα κόμματα.