[Αποψη] To Δημογραφικό, τα Ταμεία και το ιστορικό μεταίχμιο

Κοινός τόπος είναι σήμερα ότι οι δημογραφικές εξελίξεις αναμένεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, στις αποταμιεύσεις, στη συσσώρευση πλούτου, στις κλιματικές αλλαγές, στο βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων και φυσικά στα φορολογικά και τα ασφαλιστικά συστήματα των χωρών στα χρόνια που έρχονται.

Ο κόσμος μάλιστα δείχνει να βρίσκεται σήμερα και πάλι σε ένα ιστορικό μεταίχμιο: το 10000 π.Χ., η πρώτη αγροτική επανάσταση δημιούργησε τις βάσεις για την ανάπτυξη και την αύξηση του πληθυσμού, ενώ το 1348-1350 ενέσκηψε η πανούκλα που μείωσε τον πληθυσμό επιφέροντας βαθιές κοινωνικές, οικονομικές και θρησκευτικές αλλαγές. Για πολλά χρόνια ώς και τη δεκαετία του ’70, πάλι, όλοι πίστευαν ότι η πληθυσμιακή έκρηξη ήταν ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους που αντιμετώπιζε ο πλανήτης, καθώς αυτή μπορούσε να ελεγχθεί, όπως υποστήριζε από το 1798 και ο Τόμας Ρόμπερτ Μάλθους, από την έλλειψη χώρου, τις ασθένειες, τους πολέμους και τις επιδημίες. Ωστόσο, τα τελευταία 40 χρόνια ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού υποχώρησε σε πολλές περιοχές, όχι εξαιτίας των πολέμων ή του… ΑΙDS, αλλά ως απόρροια της οικονομικής ανάπτυξης που άλλαξε την κοινωνική συμπεριφορά περιορίζοντας τις γεννήσεις. Τα επόμενα 20 με 30 χρόνια, πάντως, η μείωση του πληθυσμού, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η πληθυσμιακή γήρανση απειλούν να τινάξουν στον αέρα τα ασφαλιστικά συστήματα πολλών χωρών. Και ενώ το Δημογραφικό θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα και της Ελλάδας, αλγεινή εντύπωση προκαλεί ότι για πολλά χρόνια η ποιοτική διαχείριση των διαθεσίμων των Ταμείων ανατέθηκε συχνά σε δευτεροκλασάτα κομματικά στελέχη με ελάχιστες γνώσεις που είχαν έτσι λόγο στις συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις των ασφαλισμένων.

Δεδομένης, ωστόσο, της διατήρησης του δημογραφικού προβλήματος, η ουσιαστική διαχείριση των διαθεσίμων των Ταμείων (έστω και αν αυτά μειώθηκαν μετά και το κούρεμα) θα πρέπει να τεθεί τουλάχιστον σήμερα επί τάπητος, ώστε να συμβάλει μελλοντικά στη βιωσιμότητα του συστήματος, χωρίς να απαιτούνται κάθε τόσο επώδυνες και άδικες για ορισμένους μειώσεις παροχών και συντάξεων.