[Γνώμη] Αλλαγή, πρόσωπα και ιδέες

Στο ερώτημα τι θα άλλαζε – τι θα αλλάξει – στην Ελλάδα με την εκλογή του Φρανσουά Ολάντ στη Γαλλία, η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι «να δούμε πρώτα αν θα μπορέσει να αλλάξει κάτι στη χώρα του». Πράγματι, όσο μεγάλες είναι οι πιθανότητες του Σοσιαλιστή υποψηφίου τόσο δύσκολο είναι το μεταρρυθμιστικό έργο που τον περιμένει. Για τρεις λόγους: επειδή η πενταετία Σαρκοζί δημιούργησε δύσκολα ανατρέψιμες συνθήκες, τις οποίες «βάρυνε» η κρίση. Ο απερχόμενος Πρόεδρος συγκέντρωσε όλες τις εξουσίες αλλά και απέδειξε, διά της αποτυχίας του, την ανεπάρκειά τους σε περιβάλλον παγκοσμιοποιημένης κρίσης. Η προεδρία Ολάντ δεν μπορεί παρά να εγγραφεί στον αστερισμό της Ευρώπης, όπως ο ίδιος ο υποψήφιος θυμίζει σε κάθε προεκλογική ομιλία του. Αυτό αφορά πρωτίστως τον συσχετισμό δυνάμεων εντός της ΕΕ και δευτερευόντως τη θέση των άλλων χωρών, άρα και της Ελλάδας, στον νέο συσχετισμό. Αρκεί να είναι πραγματικά νέος – γιατί δεν είναι διόλου σίγουρο ότι μία χώρα, ακόμα και αν αυτή είναι η Γαλλία, θα μπορέσει να ανατρέψει παγιωμένα μπλοκ από την άλλη πλευρά του Ρήνου.

Τούτων δοθέντων, υπάρχει μια πρόταση του Σοσιαλιστή υποψηφίου από την υλοποίηση, ή μη υλοποίηση, της οποίας θα κριθούν πολλά σε σχέση με την ευρωπαϊκή πορεία, άρα και σε σχέση με την πορεία της ελληνικής κρίσης. Πρόκειται για την πρόταση – δέσμευση επαναδιαπραγμάτευσης του Δημοσιονομικού Συμφώνου στην κατεύθυνση εμβολιασμού του με αναπτυξιακά χαρακτηριστικά. Ο νομικός τρόπος διά του οποίου μπορεί να γίνει αυτό είναι είτε διά της μη επικύρωσης από τη Γαλλία του Συμφώνου ως έχει (λύση συμβολικά ισχυρή αλλά με βαριές συνέπειες, καθώς ορισμένες χώρες έχουν ήδη επικυρώσει και άλλες ετοιμάζονται να το κάνουν), είτε διά της συμπληρωματικής εκπόνησης ενός «αναπτυξιακού Συμφώνου». Στη δεύτερη αυτή περίπτωση, που μοιάζει θεσμικά πιο ομαλή, η Γαλλία θα χρειαστεί μια συμμαχία προθύμων, ώστε να πείσει τη Γερμανία και τις χώρες που σχεδόν αταβιστικά την ακολουθούν στον δρόμο της -αδιέξοδης – «ορθοδοξίας». Στη συμμαχία αυτή, αν συγκροτηθεί, η Ελλάδα έχει κάθε συμφέρον να είναι παρούσα. Ελπίζω ο μετεκλογικός εσωτερικός συσχετισμός να το επιτρέψει.

Γιατί αυτή, τελικά, μπορεί να είναι η βασική επιρροή μιας νίκης του Ολάντ: μετακίνηση των διαχωριστικών γραμμών στην Ευρώπη από το κλασικό πεδίο Δεξιάς – Αριστεράς σε μια αντιπαράθεση ουσιαστικά μεταρρυθμιστικών δυνάμεων, που δεν μπορεί παρά να είναι βαθιά φιλευρωπαϊκές, και οπαδών της καθεστηκυίας τάξης, δηλαδή της θεσμικής ατολμίας και της απόλυτης γερμανικής κυριαρχίας. Και σε αυτή τη διαπάλη η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να συμμετάσχει. Από την έκβασή της θα κριθούν πολλά για την κατάστασή μας την επόμενη μέρα των γαλλικών, αλλά και των ελληνικών, εκλογών.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

www.botopoulos.gr