[Money diary] Μπορούν οι ΗΠΑ να αποφύγουν την ύφεση το 2012;

Για πολλούς μήνες επιχειρηματολογώ σχετικά με την πιθανότητα να βρεθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης μέσα στο 2012. Η εξασθενημένη καταναλωτική δαπάνη – το κλειδί της συνολικής εικόνας – θα μπορούσε πράγματι να βυθίσει την οικονομία σε καθοδική πορεία.

Μετά την πρόσφατη δημοσιοποίηση θετικών αποτελεσμάτων από επιχειρήσεις αλλά και αισιόδοξων στατιστικών για την οικονομία, πολλοί θεωρούν ότι έχω ήδη πέσει έξω στις προβλέψεις μου. Ομως εξακολουθώ να πιστεύω ότι τα όποια θετικά στοιχεία (για την καταναλωτική δαπάνη και τις λιανικές πωλήσεις) δεν πρόκειται να έχουν συνέχεια. Η πορεία των εισοδημάτων (αύξηση 0,2% τον Φεβρουάριο) δείχνει ότι ακόμα και αυτή η μικρή αύξηση στην κατανάλωση προήλθε επειδή οι καταναλωτές κατέφυγαν σε δανεισμό ή στις αποταμιεύσεις τους. Την ίδια στιγμή οι αμοιβές των εργοδοτών ανά εργαζόμενο αυξάνονται ελάχιστα, που σημαίνει ότι τα πραγματικά (μετά τον πληθωρισμό) εισοδήματα μειώνονται. Αυτό σημαίνει ότι η απασχόληση παραμένει το κλειδί της ανάπτυξης για τα νοικοκυριά.

Ανασφάλεια. Υποτίθεται ότι, παρά την ακλόνητη πεποίθησή μου ότι οι καταναλωτές ωθούνται σε μείωση των χρεών τους και σε αύξηση των αποταμιεύσεων, τα στοιχεία δείχνουν ότι συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Κι όμως, μετά την κατάρρευση της τιμής των ακινήτων οι καταναλωτές δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιήσουν τα ακίνητά τους προκειμένου να αυξήσουν (μέσω πίστωσης) την κατανάλωση. Την ίδια στιγμή, όσοι έχουν κάποια απασχόληση τείνουν να αυξάνουν τα ποσά της αποταμίευσης λόγω της ανασφάλειας που επικρατεί στην αγορά εργασίας.

Οσο για την καταγραφόμενη αύξηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών το τελευταίο διάστημα, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι απέχουμε πολύ ακόμα από τα προ κρίσης επίπεδα του 2007. Στην πραγματικότητα παρατηρείται έντονη διακύμανση από μήνα σε μήνα ενώ σε ετήσια βάση σημειώνεται πτώση.

Ακίνητα και καύσιμα. Μια ακόμα αρνητική ένδειξη μας παρέχει η αγορά ακινήτων. Η κίνηση της αγοράς παραμένει υποτονική καθώς πολλοί διστάζουν να αγοράσουν λόγω της διαρκούς μείωσης των τιμών, ενώ άλλοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις αυστηρές υποχρεώσεις ενός στεγαστικού δανείου.

Ξεχωριστό κίνδυνο συνιστά η αύξηση της τιμής των καυσίμων που δρα ανασταλτικά για την κατανάλωση εν είδει επιπλέον φόρου. Η κατανάλωση υγραερίου και πετρελαίου μειώθηκε 2,5% τον περασμένο Δεκέμβριο σε ετήσια βάση. Υπάρχουν όμως κι άλλα ανησυχητικά στοιχεία που αφορούν την αγορά εργασίας και θα εξετάσω σε επόμενο άρθρο.