[Κριτική θεάτρου] Γόνιμη συνταγή

Οταν δολοφονήθηκε ο μικρός Αλέξης στα Εξάρχεια από έναν αστυνομικό που είναι πατέρας μικρών παιδιών, πολύ ορθά ο προβληματιζόμενος Τύπος και όχι πάντα το λαϊκίστικο ρεπορτάζ απόρησε και αναρωτήθηκε πώς σκέφτεται και πώς δρα ένας αστυνομικός αντιμετωπίζοντας μια διαμαρτυρόμενη, αγανακτισμένη, ακόμη και επιθετική κοινωνική ομάδα που διεκδικεί δικαιώματα ή χάνει δικαιώματα, ανεξαρτήτως τάξης, ηλικίας και οικονομικής κατάστασης, αντιμετωπίζοντας συνταξιούχους, γονείς ή νεαρούς ανέργους, αλλά και μαθητές, όταν ο ίδιος είναι γιος συνταξιούχου, σύζυγος εργαζόμενης συζύγου, πατέρας άνεργου γιου και πατέρας μαθητή που χειμάζεται από μια ανάπηρη εκπαίδευση; Το ερώτημα καίριο και δεν έχει να κάνει, βέβαια, με το αστυνομικό ρεπορτάζ ούτε καν με το πολιτικό.

Ο μέγας Καμπανέλλης στο αριστουργηματικό του μονόπρακτο «Η γυναίκα και ο Λάθος» βάζει μια μητέρα απεργού να καθυστερεί τον αστυνομικό που έρχεται να τον συλλάβει ώστε να δραπετεύσει από την ταράτσα. Συνομιλώντας μαζί του διαπιστώνουμε πως η ίδια φιλοδοξούσε ο γιος της να γίνει αστυνομικός για να έχει έναν σταθερό κρατικό μισθό και ο αστυνομικός εξομολογείται πως μπήκε στο Σώμα γιατί παιδί άνεργο δεν είχε άλλο τρόπο να εξασφαλίσει τη βιοτική του.

Σε καλή συγκυρία για την αδιέξοδη απ’ όλες τις πλευρές ζωή μας ήρθε το φρέσκο (2011) αμερικανικό έργο του Keith Huff «Ατέλειωτη βροχή» που παίζεται στο θέατρο Ροές.

Υπάρχει μια εξόχως δοκιμασμένη συνταγή δραματουργικής γραφής που διδάσκουν χρόνια τα αμερικανικά τμήματα πανεπιστημίου δημιουργικής γραφής. Εχουμε δει δεκάδες και στην Ελλάδα τέτοιες συνταγές. Εχουν στέρεη δομή, ψυχολογικό υπόβαθρο χαρακτήρων σύμφωνο με την ψυχολογία του περιβάλλοντος και των εξαρτημένων αντανακλαστικών, και βέβαια τη γνώση της υποκριτικής παράδοσης του ρεαλισμού που επεξεργάστηκε το Actors Studio, εξαμερικανίζοντας τη μέθοδο Στανισλάφσκι. Ο Huff ακολουθεί κατά γράμμα τους κανόνες αυτής της συνταγής. Και έγραψε ένα εξόχως ενδιαφέρον δράμα κοινωνικού προβληματισμού πάνω στην ηθική της άσκησης του επαγγέλματος. Εδώ, του αστυνομικού επαγγέλματος. Με δεδομένα τη σχεδόν παθολογική αφοσίωση του μέσου Αμερικανού στην οικογενειακή συνοχή, την αλληλεγγύη των μελών και την προτεσταντική καθηκοντολογία, πώς αντιδρά ένας αστυνομικός που δοκιμάζεται ως μέλος της οικογενειακής φωλιάς από το κοινό έγκλημα, όταν διώκει εγκληματίες του κοινού εγκλήματος;

Το έργο του Huff είμαι μια μικρή αλλά συνταρακτική τραγωδία, που ανάγει τους προβληματισμούς της σε μεγάλες στιγμές της θεατρικής και πεζογραφικής λογοτεχνίας, από τον Στρίντμπεργκ («Εγκλήματα και εγκλήματα») έως τον Ντοστογιέφσκι («Εγκλημα και τιμωρία»). Με απλά μέσα, με μέσο τον δοκιμασμένο κώδικα του αμερικανικού κριτικού ρεαλισμού, έστησε μια σχέση φιλίας που δοκιμάζεται από αντιζηλίες, πόθους, προσβολές, καθήκοντα, αυθαιρεσίες και καλές προθέσεις, ακόμη και σύνδρομο σαμαρειτισμού!

Η μετάφραση της Αθανασίας Καραγιαννοπούλου έξοχη, ο σκηνικός χώρος της Παπαγεωργακοπούλου και οι φωτισμοί του Αλ. Γιάνναρου λιτοί αλλά λειτουργικοί.

Ο Αντώνης Καφετζόπουλος δίδαξε ρόλους, ρυθμούς, ματιές, χειρονομίες και φαίνεται από την πρώτη του αυτή σκηνοθεσία πως γνωρίζει τέλεια τον κώδικα και τα κλειδιά αυτού του είδους θεάτρου. Οι δύο ηθοποιοί, ο Δημήτρης Αλεξανδρής και ο Γιάννης Στάνκογλου, κεντάνε. Δείτε πώς παίζουν τα μάτια τους, ανάμεσα στον αλληλοθαυμασμό και στην ενοχή, στη δειλία και στον θυμό, στην υποταγή στο μοιραίο και στην αυθαιρεσία της ισχύος. Δύο ηθοποιοί διαφορετικής ιδιοσυγκρασίας που κατόρθωσαν να ισορροπήσουν χάρη στη λελογισμένη σκηνοθετική ματιά.