Στην κόψη του ξυραφιού ένας λευκός γάμος ή ένα συναινετικό διαζύγιο

ΕΝ ΑΡΧΗ ην η δημοσκόπηση. Ιδίως σε φάση εκλογών. Με οκτώ κόμματα και βάλε στην κάλπη και πιθανώς στη Βουλή, με αναποφάσιστους και απελπισμένους ψηφοφόρους, καθώς και με τη μεγάλη αβεβαιότητα της αποχής, οι εκλογές που έρχονται είναι ο εφιάλτης των αναλυτών• αλλά και των πολιτικών επιτελείων. Οχι της Αριστεράς – αυτοί, όπως και αν πάνε, θα κάνουν καλύτερο πολιτικό ταμείο παρά ποτέ. Ούτε του ΠΑΣΟΚ, που έχει ξεκινήσει με χαμηλό πήχη.

Η αγωνία έχει φωλιάσει στη δεξιά πλευρά του πολιτικού σκηνικού. Εκεί όλοι πιέζουν όλους. Η Χρυσή Αυγή πιέζει τον ΛΑΟΣ, που πιέζεται από τους Ανεξάρτητους Ελληνες, που πιέζουν τη ΝΔ, η οποία ξαφνικά δεν έχει δεδομένη την αυτοδυναμία. Στο τέλος αυτού του ντόμινο κομμάτων που ξεκινά από τα δεξιά και καταλήγει στο κέντρο βρίσκεται η Δημοκρατική Συμμαχία της Ντόρας Μπακογιάννη. Θα περάσει το 3%; Με βάση την εκτίμηση των δημοσκόπων, το κόμμα της Ντόρας είναι στην «κόψη του ξυραφιού», με πιθανότερο ενδεχόμενο – αν και σε τέτοιες περιπτώσεις ποτέ δεν ξέρεις – να είναι στη Βουλή. Αυτό σημαίνει οκτώ ή εννέα βουλευτές μίνιμουμ. Ειρήσθω εν παρόδω ότι η ίδια η Ντόρα θα κατέβει, όπως κάθε αρχηγός, σε δύο περιφέρειες. Η μία είναι η Κρήτη, η άλλη είναι η Β’ Αθηνών όπου πολιτεύεται με τη ΝΔ ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Κανένας δεν είπε ότι η πολιτική βοηθά τις οικογενειακές σχέσεις.

ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ. Φυσικά, αυτό είναι το ευνοϊκό για την Ντόρα σενάριο. Αν η Μπακογιάννη βρεθεί από τη λάθος κόψη του ξυραφιού, μένει εκτός Βουλής. Ετσι κι αλλιώς, οι εκλογές είναι ρευστές. Και η θετική ψήφος στο Μνημόνιο, όπως αυτή που έδωσε η Ντόρα τον Μάιο του 2010, δεν ωφέλησε πολιτικά κανέναν τα τελευταία δύο χρόνια. Σύμφωνοι. Με μία όμως διαφορά. Η ΝΔ του Αντώνη Σαμαρά έχει αλλάξει πορεία. Εφυγε από το «όχι», δίνοντας στήριξη στην κυβέρνηση Παπαδήμου και θετική ψήφο στη νέα δανειακή σύμβαση στην ψηφοφορία της 12ης Φεβρουαρίου 2012. Η αλλαγή προσανατολισμού σήμανε απώλεια 21 βουλευτών και έστειλε Μανώληδες, Μαρκόπουλους και άλλους σκληροπυρηνικούς σαμαρικούς στην αγκαλιά του Καμμένου. Οπως είπε σε έναν από αυτούς κορυφαίος διαχρονικός παράγων της ΝΔ: «Τι καταλάβατε, ρε σεις; Φύγατε και μας αφήσατε τον Αντώνη».

Η ΔΙΚΑΙΩΣΗ. Η έξοδος δεν επτόησε τον ίδιο τον Σαμαρά. Ο πρόεδρος της ΝΔ αισθάνεται ότι η στήριξη της κυβέρνησης Παπαδήμου και η ψήφιση της νέας δανειακής «για να μη χρεοκοπήσει η πατρίδα» τον δικαίωσε. Οπως τον είχε δικαιώσει και το «όχι» στο Μνημόνιο με τη σωστή επιχειρηματολογία ότι θα καταστρέψει κάθε ίχνος ανάπτυξης. Το πολιτικό κόστος σε βουλευτές είναι όφελος για τον Σαμαρά στο εξωτερικό, όπου ο ίδιος θεωρεί ότι συκοφαντήθηκε συστηματικά από το ΠΑΣΟΚ. Και είναι το υπόβαθρο για το καλό και ειλικρινές κλίμα στη συνάντηση με την Ανγκελα Μέρκελ, αλλά και τη θετική στάση των Γερμανών απέναντι στις εκλογές – ενώ μέχρι πρότινος το Βερολίνο δεν ήθελε ούτε να ακούσει για κάλπες. Ο Σαμαράς αισθάνεται λοιπόν ασφαλής και αυτάρκης. Η Συγγρού βλέπει τον Καρατζαφέρη να καταρρέει από το μπες-βγες στην κυβέρνηση Παπαδήμου και έχει ενορχηστρώσει μια επιχείρηση κατεδάφισης του Καμμένου – όχι διαφορετική από την επίθεση του ΠΑΣΟΚ στον Τσοβόλα το 1996 και το 2000, με την επισήμανση ότι την πρώτη φορά δεν έπιασε. Το κλασικό επιχείρημα είναι ότι η προοπτική εξουσίας θα συσπειρώσει τους ψηφοφόρους της ΝΔ που έχουν παραδοσιακή συμπεριφορά. Η πολιτική λογική είναι να τους στρέψει η Συγγρού εναντίον εκείνων που θα εμποδίσουν τη ΝΔ να έχει αυτοδυναμία. Αλλά ώσπου να γίνει αυτό επικρατεί εκνευρισμός, με αποτέλεσμα να γίνει ο γραμματέας Ανδρέας Λυκουρέντζος αλεξικέραυνο του πρωινού καφέ.

ΤΟ ΔΟΓΜΑ. Για τον Σαμαρά και τους δικούς του ίσχυε έως πριν από μερικό καιρό το δόγμα «η Ντόρα δεν είναι πολιτικό πρόσωπο». Το υπονοούμενο είναι ότι δεν έχει καμία τύχη στις εκλογές. Ο Αντώνης θα κάνει μια πρώτη και μοναδική κίνηση ενσωμάτωσης της Μπακογιάννη τον Δεκέμβριο του 2009, και αυτή μέσα στην ευφορία της επικράτησής του και έπειτα από αρκετή επιμονή συνεργατών του. Της προσφέρεται ο τομέας της Παιδείας• εκείνη, μην μπορώντας ουσιαστικά να καθήσει στο ίδιο τραπέζι με τον Σαμαρά, τον αρνείται. Ο Σαμαράς κάπου το διασκεδάζει, κάπου απορεί με την άρνηση της Ντόρας. Δεν θα ξαναμιλήσουν έως τις παραμονές της ψηφοφορίας για το Μνημόνιο, σε ένα ξερό τυπικό ραντεβού. Η θετική ψήφος της Ντόρας σφραγίζει την έξοδό της από τη ΝΔ, την οποία φαίνεται όμως να επιζητεί η ίδια από εβδομάδες. Οι λόγοι δεν είναι μόνο πολιτικοί, αλλά και προσωπικοί. Το πολιτικό οξυγόνο που αναζητεί η Μπακογιάννη δεν θα το βρει εκτός ΝΔ. Η Δημοκρατική Συμμαχία συνενώνει βουλευτές που συνδέονται προσωπικά μαζί της ή θεωρούν ότι είναι προγραμμένοι στη ΝΔ του Σαμαρά. Παρ’ όλα αυτά ο Κιλτίδης θα πάει στον ΛΑΟΣ και ο Αυγενάκης δεν θα τηρήσει την κομματική γραμμή για τη νέα δανειακή.

ΟΙ ΜΕΣΟΛΑΒΗΤΕΣ. Η νίκη έχει χίλιους πατέρες. Η ήττα είναι ορφανό. Και πολλοί σπεύδουν να υιοθετήσουν μια μεσολαβητική προσπάθεια που όλοι αρνούνται ότι έγινε. Πολιτικά στελέχη, βουλευτές και αυτοδιοικητικοί της ΝΔ αλλά και παράγοντες του δημόσιου βίου προσπαθούν να επαναφέρουν την Ντόρα στο μαντρί. Στη Δημοκρατική Συμμαχία δεν αρνούνται τη συλλογιστική μιας επιστροφής για λόγους συνοχής της παράταξης. Και επικαλούνται καθαρά πολιτικά επιχειρήματα. Τώρα που η ΝΔ γύρισε στο «ναι», προέχει η ενίσχυση του μετώπου που στηρίζει το πρόγραμμα κόντρα στους Καμμένους και την Αριστερά. Η αντίσταση όμως της Συγγρού είναι δεδομένη. «Θα μας φέρει 1% και θα μας πάρει 11%» είναι το επιχείρημα. Οι κακεντρεχείς λένε ότι η έμμεση κουβέντα χαλάει στις λεπτομέρειες. Η Συγγρού θέλει δήλωση και προσφέρει θέση επιτρόπου – όπερ σημαίνει ότι η Μαρία Δαμανάκη πρέπει να παραιτηθεί από το υπόλοιπο της θητείας της. Η Δημοκρατική Συμμαχία θέλει θέση στο Επικρατείας και μεγάλο υπουργικό χαρτοφυλάκιο. Το πιθανότερο είναι ότι τουλάχιστον από τη μια πλευρά δεν υπάρχει καμία διάθεση. Στα κρύα του λουτρού ο Σαμαράς μιλάει στην «Καθημερινή» για συμπεριφορές που πλήγωσαν την παράταξη και ζητάει μετάνοια. Οπως λέει βετεράνος της παράταξης, «ο Σαμαράς είναι πάντα στα καλύτερά του όταν χαλάει καταστάσεις». Η Ντόρα απαντάει με τον Συμπιλίδη. Η γέφυρα, πριν καλά καλά στηθεί, ανατινάζεται. Και η καχυποψία ανθεί.

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ. Στη Συγγρού λένε ότι «η Μπακογιάννη συζητάει με τον μπαμπά της πώς θα εμποδίσουν τον Σαμαρά να γίνει πρωθυπουργός». Και επισημαίνουν ότι η Δημοκρατική Συμμαχία θα πάει να κολλήσει στο ΠΑΣΟΚ, καθώς η Ντόρα έχει – είναι αλήθεια – άριστες σχέσεις με τον Βενιζέλο. Στη Δημοκρατική Συμμαχία αρνούνται ότι τα προσωπικά παίζουν ρόλο. Και λένε ότι θα επιζητήσουν μια προγραμματική συμμαχία μεταξύ περισσοτέρων κομμάτων που θα βγάζει τη χώρα από την κρίση, χωρίς αποκλεισμούς προσώπων ή προσωπικές αντιπάθειες. Αλλά δεν παραλείπουν να επισημάνουν ότι «οι σαμαρικοί δεν θέλουν την Μπακογιάννη στη ΝΔ γιατί φοβούνται ότι αν οι εκλογές δεν πάνε καλά, η Ντόρα θα λειτουργήσει ερήμην της ως πόλος όλων εκείνων που θέλουν να αμφισβητήσουν τον Αντώνη». Ολα αυτά δεν είναι, βεβαίως, υλικό πολιτικής προσέγγισης. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί στη ΝΔ παραμένουν στη λογική της επανεισόδου της Μπακογιάννη. Κάποιες σκέψεις για ακόμη πιο σκληρή ανταπάντηση της Συγγρού στα περί Συμπιλίδη που θα τερμάτιζαν οριστικά τη συζήτηση αποσοβήθηκαν. Και κάποιοι άλλοι επιμένουν ότι το θέμα δεν είναι τελειωμένο και οι επόμενες δέκα μέρες είναι κρίσιμες.

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ. Επιμύθιον: Κορυφαίο στέλεχος της ΝΔ που ήταν κοντά στον Καραμανλή το 2000 θυμάται το παρασκήνιο του γεύματος στον «Διόνυσο» με τον Δημήτρη Αβραμόπουλο: «Ολοι μάς έλεγαν να μην το κάνουμε γιατί θα τρώγαμε πόρτα. Αλλά ο Καραμανλής γυρίζει κάποια στιγμή και μου λέει: “Φαντάζεσαι να χάσουμε από το ΠΑΣΟΚ με καμιά σαρανταριά χιλιάδες ψήφους; Θα πρέπει να έχουμε μετά να λέμε ότι κάναμε ό,τι μπορούσαμε”. Πράγματι το γεύμα έγινε και δεν πήγε καλά. Το βράδυ είδα πάλι κατ’ ιδίαν τον Καραμανλή και του είπα: “Πρόεδρε, μάλλον λάθος κάναμε. Ολοι λένε ότι την πατήσαμε”. Εκείνος μού ‘πιασε στο γνωστό στυλ το χέρι και μου είπε: “Τόσο το καλύτερο για εμάς”». Η ΝΔ έχασε τις εκλογές του 2000 με 70.000 ψήφους. Ο Καραμανλής δεν αμφισβητήθηκε. Στον επόμενο χρόνο τα βρήκε με το μητσοτακαίικο, έκανε γραμματέα τον Μεϊμαράκη κι έφερε πίσω τον Σουφλιά. Ο Αβραμόπουλος μπήκε στη ΝΔ τρία χρόνια αργότερα, παραμονές της νίκης του 2004. Ηταν η εποχή της σύνθεσης. Παραμονές των εκλογών του 2012 ο συντηρητικός χώρος μετράει πέντε κόμματα.