Δραστική περικοπή της χρηματοδότησης από ελληνικές και από ξένες τράπεζες, μεγάλη πίεση στις βιομηχανίες που παράγουν πάνελ από τον κατά 25% φθηνότερο εξοπλισμό made in China αναγκάζοντας τις να προχωρούν σε απολύσεις και χιλιάδες αιτήσεις που έχουν «κλειδώσει» πολύτιμο ηλεκτρικό χώρο για έργα που δεν πρόκειται να γίνουν από επενδυτές που δεν έχουν κεφάλαια, είναι τα μεγάλα αγκάθια της εγχώριας αγοράς φωτοβολταϊκών.
Επειτα από ένα εντυπωσιακό 2011 όπου η εγκατάσταση νέων πάνελ κατέρριψε κάθε προηγούμενο ρεκόρ, το 2012 διαφαίνεται δύσκολο για την ελληνική αγορά, με τις επενδύσεις να αντιμετωπίζουν σοβαρότατο πρόβλημα χρηματοδότησης, που επιδεινώνεται από την αβεβαιότητα για το πότε ο ΔΕΣΜΗΕ θα είναι σε θέση να πληρώσει τους παραγωγούς στις τιμές που έχουν συμφωνηθεί – οι καθυστερήσεις είναι πλέον 2 μήνες. Παράλληλα, κύκλοι της ελληνικής αγοράς δεν αποκλείουν μετά τις εκλογές να δούμε και νέα περικοπή των εγγυημένων ταριφών των φωτοβολταϊκών (σήμερα από τις υψηλότερες στην Ευρώπη), μπροστά και στο κύμα μειώσεων, που ακολουθούν η μια χώρα μετά την άλλη (Γερμανία, Ιταλία) και η οποία δικαιολογείται από τη συνεχιζόμενη δραστική πτώση του κόστους εξοπλισμού διεθνώς.
ΥΨΗΛΕΣ ΤΑΡΙΦΕΣ. Παρά το κούρεμα 5%-12,5% στις ελληνικές ταρίφες που ισχύει για τις νέες συμβάσεις που υπογράφονται από την 1η Φεβρουαρίου και μετά, η Ελλάδα συνεχίζει να έχει από τις υψηλότερες τιμές φωτοβολταϊκών πανευρωπαϊκά. Αν και η ηλιοφάνεια στην Ελλάδα είναι 40% υψηλότερη από εκείνη της Γερμανίας, εντούτοις έχει 50% υψηλότερες ταρίφες, ένα παράδοξο που σχολίασε και ο γερμανός υφυπουργός Περιβάλλοντος Γ. Μπέκερ κατά την προχθεσινή ομιλία του στο συνέδριο του ΥΠΕΚΑ για το Πρόγραμμα Ηλιος, λέγοντας ότι «παρ’ όλα αυτά, έχουμε πετύχει πολύ καλύτερες επιδόσεις». Η γερμανική ταρίφα για φωτοβολταϊκά κάτω των 11 MW είναι 13,5 λεπτά/ KWh (με προοπτική να πέσει στα 8 λεπτά/KWh από το 2014), έναντι 29,5 λεπτών/KWh στην Ελλάδα. Ειδικά τα μεγάλα έργα, άνω των 11 MW, στη Γερμανία έχουν πάψει να επιδοτούνται, «λογικό είναι κάτι παρόμοιο να συμβεί και στην Ελλάδα», παραδέχονται άνθρωποι του χώρου.
Τα περισσότερα από τα έργα που ολοκληρώθηκαν το 2011 ήταν αυτά που είχαν ωριμάσει τα προηγούμενα χρόνια και είχαν εξασφαλίσει στο παρελθόν τη χρηματοδότηση της επένδυσης. Σήμερα η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά, λόγω της δραστικής περικοπής του τραπεζικού δανεισμού και της μεγάλης αβεβαιότητας για την οικονομία της χώρας. Στο σκέλος της χρηματοδότησης, όπως λέει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών Αλέξανδρος Ζαχαρίου, οι μεν ελληνικές τράπεζες δεν διαθέτουν κεφάλαια, οι δε ξένες κρατούν τις πόρτες τους κλειστές λόγω του υψηλού ρίσκου της χώρας μας. Επιπλέον, για χρηματοδότηση ενός μεγάλου έργου, π.χ. του 1 MW, τα επιτόκια στην Ελλάδα είναι απαγορευτικά. Τα δάνεια δίνονται με επιτόκια 7%-12% για δεκαετή διάρκεια, όταν στη Γερμανία είναι 3%-4% για διάρκεια 15-18 ετών.
Εξαγωγές τέλος. Το άλλο μεγάλο θέμα αφορά τον κινεζικό ανταγωνισμό, που ναι μεν ωφελεί τον καταναλωτή (τα κινεζικά πάνελ είναι 25% φθηνότερα των ευρωπαϊκών), πλήττει ωστόσο σκληρά τις ελληνικές παραγωγικές μονάδες. Τα επτά ελληνικά εργοστάσια κατασκευής πάνελ (3 της Solar Cells, 2 της Silcio, και από 1 των XL και Heliosphera) στηρίζουν πλέον την οικονομική τους βιωσιμότητα όχι τόσο στις εξαγωγές όσο κυρίως στη χρήση εξοπλισμού που παράγουν οι ίδιοι για δικά τους έργα.
Το τρίτο αγκάθι αφορά τον «κλειδωμένο» ηλεκτρικό χώρο από περίπου 2.000 έργα, που έχουν υπογράψει σύμβαση διασύνδεσης με τη ΔΕΗ, αλλά πολλά αδυνατούν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση και δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ. Παράλληλα, έργα που μπορούν να βρουν χρηματοδότηση, δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ηλεκτρικό χώρο, λόγω της μεγάλης «ουράς» που υπάρχει. Ελλείψει πολιτικής βούλησης, το ξεσκαρτάρισμα των επενδύσεων αυτών καθυστερεί.
Συνολικά στον κλάδο των φωτοβολταϊκών 1.500 εταιρείες και ελεύθεροι επαγγελματίες δηλώνουν ότι έχουν δυνατότητα να ασχοληθούν με τα φωτοβολταϊκά (εγκαταστάτες, έμποροι, εισαγωγείς, παραγωγοί πάνελ), στην πραγματικότητα ωστόσο ενεργοί είναι πολύ λιγότεροι. Σε επίπεδο απασχόλησης, εκτιμάται ότι δραστηριοποιούνται συνολικά 8.500 άτομα.
Πάντως, για το πρώτο δίμηνο του έτους οι εκτιμήσεις από πλευράς νέας εγκατεστημένης ισχύος είναι ότι πήγε κατά 10%-20% καλύτερα από ό,τι πέρυσι.
Σχόλια
