[Αποψη] Το μάθημα της Lehman Βrothers

Πολλά έχουν συμβεί από τον Σεπτέμβριο του 2008. Εκείνο τον μήνα, η Lehman Βrothers είχε μόλις καταρρεύσει και οι οικονομολόγοι προσπαθούσαν να αντιληφθούν τις επιπτώσεις των παγωμένων και δυσλειτουργικών πιστωτικών αγορών, καθώς και τον σημαντικό κίνδυνο να εισέλθει η παγκόσμια οικονομία σε κρίση αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν μπορούσαν ή δεν αναλάμβαναν να τη διασώσουν. Για την οικονομία εξάλλου, οι πιστώσεις είναι τόσο σημαντικές όσο και το οξυγόνο για τη ζωή.

Οταν το 2008, λοιπόν, ο υπερχρεωμένος χρηματοπιστωτικός κλάδος βρέθηκε στη δίνη της κρίσης, διασώθηκε από τις κυβερνήσεις οι οποίες είδαν το χρέος τους ως ποσοστό του ΑΕΠ να αυξάνεται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 50 ετών, με αποτέλεσμα το κύριο ερώτημα να αφορά το ποιος θα σώσει τώρα τα ίδια τα κράτη.

Τα χρόνια πέρασαν και χθες έγινε γνωστό ότι από τον επόμενο μήνα η Lehman θα αρχίσει τις πληρωμές προς τους πιστωτές της, καθώς η αμερικανική επενδυτική τράπεζα εξήλθε από το καθεστώς χρεοκοπίας. Η επίτευξη συμφωνίας υπήρξε δύσκολη καθώς στην υπόθεση βρέθηκαν αντιμέτωποι οι ομολογιούχοι της Lehman, όπως ο διάσημος διαχειριστής hedge fund John Paulson, και όσοι είχαν απαιτήσεις από το τμήμα παραγώγων της χρεοκοπημένης τράπεζας, όπως για παράδειγμα η Goldman Sachs.

Αν και οι αναλυτές ακόμη ερευνούν τα αίτια του κραχ του 1929, η πτώση της Lehman επέτεινε την κατάρρευση του οικονομικού μοντέλου που κυριάρχησε στον κόσμο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και το οποίο είχε δημιουργήσει μια επίπλαστη αίσθηση γρήγορου πλουτισμού, με συνέπεια τον έντονο καταναλωτισμό. Με απλά λόγια, ο κόσμος κατανάλωνε περισσότερα από όσα παρήγε, υποθηκεύοντας έτσι το μέλλον των επόμενων γενεών.

Ο τότε πρόεδρος Τζορτζ Μπους και ο υπουργός Οικονομικών Χένρι Πόλσον μάλιστα, στην πιο κρίσιμη στιγμή άφησαν την Lehman να οδηγηθεί σε χρεοκοπία, επιφέροντας συστημικό κίνδυνο στις αγορές και οδηγώντας τον κόσμο σε βαθύτερη ύφεση. Η εμπιστοσύνη κυρίως μεταξύ τραπεζών, πελατών, επιχειρήσεων και επενδυτών που είχε χτιστεί μεταπολεμικώς στην παγκόσμια αγορά βήμα βήμα εξανεμίστηκε… μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο!