Πληρώνει τα πενήντα ταξίδια της

Η γοητεία της «Γκερνίκα» βρίσκεται πίσω από το ασπρόμαυρο σύμπλεγμα των βασανισμένων μορφών που αντανακλούσαν τη φρίκη του Εμφυλίου Πολέμου. Οι συντηρητές του θρυλικού έργου βλέπουν τώρα το σύμβολο αυτό της αντιπολεμικής τέχνης κάπως πιο… επιφανειακά. Εστιάζουν στα χρώματα και τις τεχνικές ώστε να βρουν τρόπους να αποκαταστήσουν τις «πληγές» του. Για τον σκοπό αυτό δεν απαιτείται συναίσθημα, ούτε έρευνα. Αλλά η ακρίβεια ενός ρομπότ. Το όνομα αυτού, Παμπλίτο (από το Πάμπλο Πικάσο). Βάρος: 1.560 κιλά. Ο Παμπλίτο, λοιπόν, θα αποκαλύψει όσα έχει ανάγκη η «Γκερνίκα» μέσα από τις υψηλής ευκρίνειας φωτογραφίες.«Οι εικόνες θα μας βοηθήσουν να αρχίσουμε την έρευνα για την αποκατάσταση και θα μας δώσει μια άλλη προοπτική του πίνακα, πέρα από τα ιστορικά στοιχεία» είπε στην ισπανική εφημερίδα «El Pais» ο διευθυντής του Τμήματος Συντήρησης στο Εθνικό Μουσείο Τέχνης Βασίλισσα Σοφία, Χόρχε Γκαρσία Γκόμεζ – Τεχεδόρ. Η δουλειά τους πηγαίνει πέρα από το γεγονός ότι ο πίνακας έχει το όνομα της αρχαίας πρωτεύουσας της περιοχής των Βάσκων στον ισπανικό Βορρά. Περιοχή που βομβαρδίστηκε από τα αεροπλάνα των ιταλών φασιστών και γερμανών συμμάχων του δικτάτορα της Ισπανίας, στρατηγού Φράνκο.

Το ρομπότ δεν εμβαθύνει ούτε στην πρόσφατη μελέτη του ισπανού διευθυντή φωτογραφίας Χοσέ Λουίς Αλκάινε που υποστηρίζει ότι ο Πικάσο επηρεάστηκε από σκηνές της ταινίας «Αποχαιρετισμός στα όπλα», βασισμένης στο βιβλίο του φίλου του Ερνεστ Χεμινγουέι, για τη δημιουργία πολλών από τις μορφές της «Γκερνίκα».

Εκείνο πάντως που θέλουν να αποφύγουν οι συντηρητές είναι η μετακίνηση του πίνακα που ενδεχομένως θα προκαλέσει και άλλες ζημιές. Αρκετές βόλτες έκανε. Πενήντα φορές ταξίδεψε ανά τον κόσμο πριν από την επιστροφή της στην πατρίδα της, το 1992.

Ενας από τους φωτογράφους που εργάστηκε στην προηγούμενη αποκατάσταση του πίνακα, το 1998, ο Χοσέ Λόρεν, θυμάται ότι σε μία και μόνο έκθεση του θρυλικού πίνακα το κοινό τράβηξε 3.000 φωτογραφίες μέσα σε τρεις εβδομάδες. «Ολος ο κόσμος ενδιαφέρεται για την “Γκερνίκα”. Στο κάτω κάτω της γραφής, δεν είναι παρά απλώς λάδι σε έναν καμβά».