Σωτηρία με ψαλίδι και ενοποιήσεις

Μέχρι 25% – μεσοσταθμικά 15%, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας – θα φθάσει αναδρομικά από την Πρωτοχρονιά, η μείωση στις επικουρικές συντάξεις εφόσον υιοθετηθεί μέσα στον Ιανουάριο το σχέδιο Κουτρουμάνη, που περιλαμβάνεται στο Μεσοπρόθεσμο.

Η πρόταση του υπουργού Εργασίας, που έγινε αντικείμενο διαφωνιών στο χθεσινό Υπουργικό Συμβούλιο, εκτός από τη μείωση των συντάξεων προβλέπει και την ενοποίηση των επικουρικών ταμείων, σε εθελοντική βάση. Από την άλλη πλευρά, εννέα Ταμεία και κλάδοι επικουρικής ασφάλισης μένουν εκτός περικοπών.

Ο υπουργός περιέγραψε με μελανά χρώματα τη σημερινή κατάσταση των επικουρικών ταμείων. Οπως ανέφερε, με βάση τις αναλογιστικές μελέτες, μόνο 3 από τα 31 φαίνεται να μην παρουσιάζουν πρόβλημα τα επόμενα χρόνια και μέχρι το 2025. Ωστόσο, πρόσθεσε, τα Ταμεία αυτά αντιπροσωπεύουν μόλις το 4% του πληθυσμού των ασφαλισμένων. Πρόκειται για το ΤΕΑΠΟΚΑ (των εργαζομένων στους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης), το ΤΑΔΚΥ (των δημοτικών – κοινοτικών υπαλλήλων) καθώς και το ταμείο εργαζομένων στις ασφαλιστικές εταιρείες. Ολα τα υπόλοιπα σε διαφορετικό χρόνο το καθένα θα έχουν πρόβλημα βιωσιμότητας, σύμφωνα με τις αναλογιστικές μελέτες που έγιναν τους προηγούμενους μήνες.

Το άμεσο πρόβλημα σχετίζεται με το ταμειακό έλλειμμα το οποίο ανέρχεται στα 900 εκατ. ευρώ που δεν μπορεί να καλυφθεί από οποιαδήποτε πηγή. Μάλιστα για το 2012 προβλέπεται ότι το έλλειμμα θα ανέλθει στο 1,2 δισ.

ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΟ. Η ρύθμιση που προωθεί η κυβέρνηση (οι σχετικές προβλέψεις συμφωνήθηκαν στην 5η αναθεώρηση του Μνημονίου) προβλέπει την υιοθέτηση ενός νέου, ανταποδοτικού συστήματος για την επικουρική ασφάλιση που θα διαμορφωθεί ανάλογα με τα γενικότερα δεδομένα της οικονομίας. Σήμερα, το ποσοστό αναπλήρωσης σε αρκετά επικουρικά ταμεία φθάνει και το 70% του συντάξιμου μισθού. Με την προωθούμενη ρύθμιση το ποσοστό αναπλήρωσης θα έχει ως βάση το 20% και θα φτάνει έως το 45%.

Το σχέδιο προβλέπει ότι δεν θα γίνουν περικοπές – εφόσον ενταχθούν στην ενοποίηση – στις επικουρικές συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων (ΤΕΑΔΥ), των ναυτικών (επικουρικό ΝΑΤ), των εργαζομένων στις ασφαλιστικές εταιρείες, των ιδιωτικών εκπαιδευτικών καθώς και στο ΤΥΔΚΥ (δημοτικών υπαλλήλων), στο Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών υπαλλήλων, στο επικουρικό των ΕΛΤΑ , στο ΤΕΑΠΟΚΑ (των εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία).

Σημειώνεται ότι συνολικά, η σχέση εργαζομένων ανά συνταξιούχο στα επικουρικά ταμεία έχει επιδεινωθεί δραματικά: από έναν συνταξιούχο προς 4,32 εργαζόμενους, η αναλογία έφθασε το 2010 σε 1 προς 2,53. Σύμφωνα με το υπουργείο Απασχόλησης, για να είναι βιώσιμο το σύστημα το επίπεδο της μέσης επικουρικής σύνταξης θα έπρεπε να είναι 60% χαμηλότερο σε σχέση με το σημερινό.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπ. Εργασίας το νέο επικουρικό ταμείο – γίγας θα ασφαλίζει 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενους και θα καλύπτει ένα εκατομμύριο συνταξιούχους. Τα πέντε ταμεία που προβλέπεται να συγχωνευθούν είναι τα: ΕΤΕΑΜ (μισθωτών), ΤΕΑΔΥ (δημοσίων υπαλλήλων), ΤΑΥΤΕΚΩ (εργαζόμενων σε ΔΕΚΟ), ΕΤΑΤ (τραπεζοϋπαλλήλων) και ΤΕΑΙΤ (ιδιωτικών υπαλλήλων).

Οποια διοίκηση από τα συγκεκριμένα Ταμεία δεν συμφωνήσει να ενταχθεί στον νέο ενιαίο φορέα θα μείνει μόνη της και θα κληθεί στο άμεσο μέλλον η ίδια να καλύψει τα ελλείμματα που θα παρουσιαστούν.

Την 1η Ιουλίου. Η ενοποίηση σε ένα Ταμείο για 3,5 εκατ. ασφαλισμένους θα γίνει την 1η Ιουλίου, με δικαίωμα εξαίρεσης όσων το επιθυμούν. Σε κάθε περίπτωση όλα τα Ταμεία θα μπορούν να ενταχθούν έως το τέλος του 2012.

Τα Ταμεία που δεν θα ενταχθούν δεν θα χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό και θα πρέπει να μετατραπούν είτε σε επαγγελματικά είτε σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου. Σημειώνεται ότι για τους ασφαλισμένους από το 2001 και μετά θα εξεταστεί νέο μοντέλο επικουρικής ασφάλισης με καθιέρωση ατομικού λογαριασμού.