Οι πληγές από τον πόλεμο παραμένουν ανοικτές

Την Τετάρτη έφθασαν για να θάψουν τον πόλεμο: κληρικοί και σεΐχηδες, παιδιά και χήρες από κάθε μέρος της Φαλούτζα. Στη σκιά μιας διάβασης, κραδαίνοντας τις ιρακινές σημαίες και καίγοντας μια αμερικανική, έδειξαν φωτογραφίες των νεκρών τους και καταφέρθηκαν εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων που αποχωρούσαν. «Είναι μια γιορτή», λέει ο σεΐχ Χαμίντ Αχμέντ Χασάμ, επικεφαλής του τοπικού συμβουλίου, οι τέσσερις προκάτοχοι του οποίου δολοφονήθηκαν.

Η μαρτυρική Φαλούτζα έγινε θέατρο πολλών σκληρών συγκρούσεων στη διάρκεια των τελευταίων εννέα ετών και γι’ αυτό οι κάτοικοί της αδημονούσαν να αποχαιρετήσουν τις αεροπορικές επιθέσεις, τους βομβαρδισμούς και τις μάχες από σπίτι σε σπίτι. Δεκάδες χιλιάδες Ιρακινοί πέθαναν, πολίτες και μαχητές, που πλέον τιμούνται ως μάρτυρες. Σήμερα η Φαλούτζα είναι μια πόλη που απεγνωσμένα αναζητά την επιστροφή στην κανονικότητα.

Στους πύργους των μιναρέδων, εκεί που κάποτε κρύβονταν ελεύθεροι σκοπευτές, τώρα ανεβαίνουν οι ιμάμηδες για το κήρυγμα. Σε εστιατόρια που είχαν καταστραφεί από όλμους και αεροπορικές επιδρομές, οι σερβιτόροι κινούνται με ταχύτητα από τραπέζι σε τραπέζι μεταφέροντας δίσκους με κεμπάπ και σαλάτες. Πολυτελή σπίτια υψώνονται εκεί που κάποτε ήταν ερείπια, χτισμένα από σεΐχηδες, εργολάβους και όποιον άλλο επωφελήθηκε, νόμιμα ή όχι, από τα τεράστια αμερικανικά κεφάλαια που εισέρρευσαν στο Ιράκ στη διάρκεια του πολέμου.

Ομως εν μέσω της ανοικοδόμησης η Φαλούτζα παραμένει εγκλωβισμένη ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι υπέστειλαν τις σημαίες της χώρας τους απ’ όπου κυμάτιζαν στο Ιράκ και επισήμως ολοκλήρωσαν την αποστολή την Πέμπτη στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης. Ομως ο θυμός των κατοίκων της Φαλούτζα προς τους Αμερικανούς φαίνεται σχεδόν σίγουρο ότι θα παραμείνει επί πολύ καιρό μετά την αποχώρησή τους.

Αυτή η κληρονομιά είναι ορατή στους τσιμεντένιους τοίχους γεμάτους από τρύπες σφαιρών, σημάδια από συγκρούσεις, σε κτιριακά συγκροτήματα κατεστραμμένα. Είναι ορατή στα πρόσωπα των γυναικών που έχασαν δικούς τους και συγκεντρώθηκαν έξω από το ισλαμικό εκπαιδευτικό κέντρο την Τετάρτη, Ημέρα Αντίστασης και Ελευθερίας, κρατώντας τις φωτογραφίες συζύγων, γιων και αδελφών και ζητώντας αποζημίωση για τις απώλειές τους. «Είμαστε γεμάτες πόνο», λέει η Τουρκίγια Φεχάν δείχνοντας τη φωτογραφία του 19χρονου γιου της Μοχάμεντ που σκοτώθηκε το 2004. «Ανήκε στην Αντίσταση. Πήρε το όπλο του και πήγε να αντιμετωπίσει τους Αμερικανούς. Ηταν ένας ήρωας».

Αυτή η κληρονομιά έχθρας είναι ορατή στο πρόσωπο του 16χρονου Μουσταφά Καμέλ, που παρακολουθεί τις ομιλίες από το αναπηρικό του καροτσάκι. Πριν από πέντε χρόνια, ενώ γυρνούσε σπίτι από το σχολείο, βρέθηκε στη μέση σύγκρουσης μεταξύ των αμερικανικών δυνάμεων και ιρακινών μαχητών και δέχθηκε μια σφαίρα στον λαιμό. Εμεινε παράλυτος, όμως η όλη εμπειρία τού δημιούργησε μερικούς πολύ συγκεκριμένους στόχους για το μέλλον. Ενα: να γίνει γιατρός. Δύο: να ξαναπερπατήσει. Και τρία: «Ζητώ από τον Θεό να δείτε όσα υπέφεραν οι κάτοικοι της Φαλούτζα. Να υποφέρετε όπως υποφέρω εγώ».

ΤΟ ΛΙΝΤΣΑΡΙΣΜΑ. Η Φαλούτζα, η ιερή πόλη των τζαμιών, ήταν κάποτε γνωστή ως συνήθης στάση για τους συντηρητικούς σουνίτες στον δρόμο μεταξύ Βαγδάτης και Συρίας. Μια βιομηχανική πόλη περίπου 300.000 κατοίκων ενεγράφη στις συνειδήσεις των Αμερικανών τον Μάρτιο του 2004, όταν ένοπλοι επιτέθηκαν σε ένα αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν τέσσερις εργολάβοι και ο όχλος έσυρε τα απανθρακωμένα πτώματά τους στους δρόμους, πετώντας τελικά δύο από αυτούς από μια γέφυρα στα νερά του Ευφράτη. Ο Μοχάμεντ Κοντόρ το 2004 ήταν ένας 16χρονος που ήθελε να γίνει φωτογράφος, όταν βγήκε από το σπίτι και με την κάμερά του κατέγραψε τον όχλο και τους νεκρούς εργολάβους της αμερικανικής εταιρείας Blackwater. Σήμερα, κοιτάζει τις φωτογραφίες εκείνης της ημέρας και παρατηρεί πόσο νέοι έδειχναν. «Ολη η ζημιά που προκλήθηκε στη Φαλούτζα οφείλεται σε αυτό το περιστατικό», λέει.

Οι εικόνες των απανθρακωμένων Αμερικανών, περιτριγυρισμένων από το αλαλάζον πλήθος, βάθυναν την αίσθηση ανησυχίας των Αμερικανών ότι η κατοχή ξέφευγε από κάθε έλεγχο. Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ορκίστηκαν ότι η κατάσταση στη Φαλούτζα θα ηρεμήσει. Ακολούθησαν δύο μεγάλες μάχες, τον Απρίλιο και στα τέλη του 2004, που αποκατέστησαν τον έλεγχο αλλά ισοπέδωσαν την πόλη και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο εκατοντάδων ατόμων.

Η… ΑΛ ΚΑΪΝΤΑ. Ο Μοχάμεντ Χουσεΐν αλ Χαλμπούσι δεν ξαναέφτιαξε απλά το εστιατόριό του με κεμπάπ μετά την καταστροφή του από τις αμερικανικές βόμβες τον Οκτώβριο του 2004, από τις οποίες σκοτώθηκαν ο γιος του και τα ανίψια του. Λίγα χρόνια αφότου το ξανάνοιξε, αποφάσισε να το γκρεμίσει και να το ξαναχτίσει για δεύτερη φορά. Στις στρατιωτικές αναφορές του 2004 αμερικανοί αξιωματικοί έγραφαν ότι το εστιατόριο ήταν κέντρο συγκέντρωσης της Αλ Κάιντα στο Ιράκ. Ο Χαλμπούσι λέει ότι απλά είναι γόνος μιας οικογένειας εστιατόρων πάππου προς πάππου: το μόνο που θέλει είναι να σφάζει πρόβατα, να ψήνει κεμπάπ και να προετοιμάζει τα πιάτα της ημέρας.