Παρέμβαση του εισαγγελέα προκάλεσαν οι καταγγελίες του πρώην γενικού γραμματέα Πληροφορικών Συστημάτων του υπουργείου Οικονομικών Δ. Σπινέλλη για τις μίζες στον φοροεισπρακτικό μηχανισμό και τον περιβόητο κανόνα 4-4-2, καθώς και για την υπερκοστολόγηση έργων, όπως το σύστημα «Ηφαιστος», που αφορούσε την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου καυσίμων.
Η επείγουσα προκαταρκτική εξέταση που ανατέθηκε στον οικονομικό εισαγγελέα Γρ. Πεπόνη αφορά την ομιλία Σπινέλλη κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του ΕΛΙΑΜΕΠ, όπου το πρώην στέλεχος του υπουργείου έκανε μεταξύ άλλων λόγο για το περίφημο σύστημα… 4-4-2, δηλαδή 40% έκπτωση στον φορολογούμενο επί του προστίμου, 40% στην τσέπη του ελεγκτή και μόλις 20% στα κρατικά ταμεία. Στην ίδια όμως εκδήλωση ο κ. Σπινέλλης έκανε λόγο και για πολιτικές παρεμβάσεις γύρω από δημόσια έργα, όπως το ηλεκτρονικό σύστημα «Ηφαιστος» (σ.σ.: ανατέθηκε το 2008 στην εταιρεία Singular Logic) που στόχο είχε να καταγράφει τη διακίνηση των ποσοτήτων πετρελαίου θέρμανσης από τα διυλιστήρια ως τον τελικό καταναλωτή, ώστε εν συνεχεία το υπουργείο Οικονομικών να ελέγχει αν οι τελικοί δικαιούχοι είναι όντως εκείνοι που αναγράφονται στα τιμολόγια των εταιρειών ή τα κυκλώματα λαθρεμπορίου.
Πρόκειται για ένα θέμα που είχε απασχολήσει και παλαιότερα την επικαιρότητα, αλλά που επανέρχεται στο προσκήνιο μετά τις καταγγελίες Σπινέλλη ότι το σύστημα «Ηφαιστος» υπερκοστολογήθηκε και αντί για 1 εκατ. ευρώ ανατέθηκε προς 15 εκατ. ευρώ. Κύκλοι της Singular Logic χαρακτηρίζουν από την πλευρά τους εντελώς αυθαίρετη και αστήρικτη την αναφορά Σπινέλλη ότι το «Ηφαιστος» είχε κοστολογηθεί 1 εκατ. ευρώ, δηλώνοντας ότι επιφυλάσσονται για τις περαιτέρω κινήσεις τους.
ΜΕ ΑΝΑΘΕΣΗ. Για το σύστημα «Ηφαιστος» δεν προκηρύχθηκε διαγωνισμός, αλλά προκειμένου να κερδηθεί χρόνος και επειδή το εργαλείο αυτό ήταν απαραίτητο στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής αποφασίστηκε να ανατεθεί απευθείας στην εταιρεία Singular Logic, όπως επιβεβαιώνει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο τότε υφυπουργός Οικονομικών Αντώνης Μπέζας. Απλώς, για να μην τεθεί θέμα νομιμότητας, η ανάθεση – όπως λέει ο κ. Μπέζας – έγινε με νομοθετική ρύθμιση (ΦΕΚ Α9 29.1.2008). Εκφράζει πάντως την έκπληξή του για την καταγγελία Σπινέλλη, τονίζοντας ότι «από πουθενά δεν προκύπτει πως το σύστημα κόστιζε μόνο 1 εκατ. ευρώ» και συμπληρώνοντας ότι η σχετική σύμβαση είχε εγκριθεί και από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Την εποχή εκείνη πάντως δέκα βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, με επικεφαλής τον σημερινό γραμματέα του κόμματος κ. Μ. Καρχιμάκη, είχαν καταθέσει ερώτηση στη Βουλή κάνοντας λόγο για «αδιαφανή διαδικασία ανάθεσης» και «χρόνο-ρεκόρ υλοποίησης του έργου που φαίνεται να καταδεικνύει προσυμφωνία κυβέρνησης – αναδόχου εταιρείας».
ΤΟ ΜΠΛΑΚΑΟΥΤ. Το τότε καθεστώς προέβλεπε ότι οι διακινητές (εταιρείες και πρατηριούχοι) αγοράζουν πετρέλαιο πληρώνοντας τον υψηλό ειδικό φόρο (ΕΦΚ), εν συνεχεία το διανέμουν στους πελάτες τους με τον χαμηλό ΕΦΚ, και μέσω του «Ηφαιστος» εισπράττουν τη διαφορά. Το σύστημα τέθηκε σε λειτουργία πολύ γρήγορα, τον Φεβρουάριο του 2008, ωστόσο από την πρώτη κιόλας περίοδο δεν έλειψαν τα προβλήματα, με τους διακινητές πετρελαίου να μιλούν για μεγάλες καθυστερήσεις στην είσπραξη της διαφοράς του ΕΦΚ. Το καθεστώς αυτό ίσχυσε έως και τις 31.12.2010, αλλά επειδή το σύστημα των επιστροφών κρίθηκε αποτυχημένο, το υπουργείο Οικονομικών το κατήργησε και υποχρέωσε τους διακινητές από τις αρχές του 2011 να αγοράζουν πλέον και αυτοί το πετρέλαιο που πωλούν με τον χαμηλό ΕΦΚ.
Πώς γίνονται σήμερα οι έλεγχοι
Σήμερα το μόνο που έχει παραμείνει σε ισχύ από το πανάκριβο σύστημα «Ηφαιστος» είναι η υποχρέωση των διακινητών να υποβάλλουν σε τακτά διαστήματα στο υπουργείο Οικονομικών τα παραστατικά πωλήσεων πετρελαίου, προκειμένου εκείνο να ελέγχει πού πήγαν οι ποσότητες. Στην πράξη ωστόσο αυτό δεν μπορεί να γίνει, παρά μόνο με δειγματοληπτικούς ελέγχους. Το υπουργείο Οικονομικών δεν μπορεί να διασταυρώσει αν οι έμποροι πετρελαίου λένε την αλήθεια, αφού δεν διαθέτει κάποια αντίστοιχη βάση στοιχείων εκ μέρους των τελικών καταναλωτών όπου να αναγράφονται οι ποσότητες που εκείνοι παρέλαβαν!