Ο ιταλός… Ρομπέν του ευρώ!

Ο Τζουλιάνο Μελάνι είναι ένας 51χρονος επιχειρηματίας από την Τοσκάνη που μέχρι πέρυσι ήταν γνωστός μόνο στη μικρή του πόλη, την Κουαράτα των 23.000 κατοίκων, όταν ασχολήθηκε για πρώτη φορά με την πολιτική δημιουργώντας έναν συνδυασμό στον οποίο συμμετείχαν τόσο απλοί πολίτες όσο και οικονομικοί παράγοντες. Εδώ και λίγες εβδομάδες όμως τον ξέρει όλη η Ιταλία, και όχι μόνο. Τι έκανε; Στις 5 Νοεμβρίου αγόρασε μια ολοσέλιδη καταχώριση στην εφημερίδα «Κοριέρε ντέλα Σέρα» για να απευθύνει έκκληση σε όλους τους Ιταλούς: «Συμπολίτες, φίλοι και αδέλφια, ας εξαγοράσουμε το χρέος μας!». Πώς; «Μα, αγοράζοντας εμείς οι ίδιοι κρατικά ομόλογα». Γιατί; «Για να βγούμε από την κρίση, να μην ξεπουληθεί η χώρα μας», ήταν το μήνυμα του επιχειρηματία – ιδιοκτήτη εταιρείας λίζινγκ, που αμφισβητήθηκε ακόμη και από τον ίδιο του τον γιο – όπως χαρακτηριστικά λέει – όταν προσπαθούσε να τον αποτρέψει, προβλέποντας για τον πατέρα του μια παταγώδη αποτυχία. Η πρώτη του απόπειρα έδειξε ακριβώς το αντίθετο, διαψεύδοντας κάθε πρόβλεψη. Στην πρώτη «Ημέρα των Ομολόγων», όπως ονομάστηκε, τη περασμένη Δευτέρα 28 Νοεμβρίου, ιδιώτες και επιχειρήσεις αγόρασαν, χωρίς να χρεωθούν με προμήθεια από τις τράπεζες, (αυτό ήταν και το κίνητρο) το ποσό των 2,7 δισ. ευρώ, με τη ζήτηση να είναι υπερδιπλάσια έναντι μιας κανονικής ημέρας.

Μικρές αλλά πολλές. Εντολές πολλές, μικρού ύψους, της τάξης των 2.000, 10.000 ή 20.000 ευρώ, έδειξαν μια τεράστια ανταπόκριση από τους ιταλούς πολίτες, που έμοιαζε με δημοψήφισμα. Συμμετείχαν ανώνυμοι κι επώνυμοι, μεταξύ των οποίων και οι ιταλοί ποδοσφαιριστές που κάλεσαν τους οπαδούς των ομάδων τους να δείξουν την εμπιστοσύνη στο μέλλον της χώρας, και να επενδύσουν σε κρατικά ομόλογα. Και μπορεί τα 2,7 δισ. ευρώ να είναι ένα συμβολικό ποσό σε σχέση με το θηριώδες χρέος της Ιταλίας, του 1,9 τρισ. ευρώ, αποκάλυψαν όμως ένα διογκούμενο αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας των Ιταλών απέναντι στις πιέσεις των αγορών.

«Δεν είμαι ο Ντέλα Βάλε», λέει ο Μελάνι, όταν τον ειρωνεύονται πως κάνει ό,τι και ο ιδιοκτήτης της διάσημης φίρμας παπουτσιών Tod’s, ο πρώτος που αγόρασε σελίδα στην «Κοριέρε ντέλα Σέρα» καλώντας τους συμπατριώτες του να τιμωρήσουν το πολιτικό σύστημα της χώρας. «Εγώ δεν είμαι Ντέλα Βάλε, θέλω να είμαι μια υγιής φωνή που θα συμβάλει στην επίλυση της κρίσης. Η έκκληση αυτή μου κόστισε ένα σωρό χρήματα, σας παρακαλώ, μην την αγνοήσετε, μην την πετάξετε στα σκουπίδια!», λέει στα μέσα ενημέρωσης της χώρας του. Πού βασίζεται η ιδέα του, που υποστηρίζεται τόσο από την «Κοριέρε ντέλα Σέρα» όσο και από την ιταλική Ενωση Τραπεζών; Απλώς στο γεγονός ότι η αξία των κρατικών ομολόγων που λήγουν κάθε χρόνο είναι 270 δισ. ευρώ. Αν διαιρεθεί αυτό το ποσό με τον πληθυσμό, κάθε Ιταλός δεν θα είχε παρά να πληρώσει 4.500 ευρώ.

Σκεπτικισμός. Παρά ταύτα η ένωση καταναλωτών Altroconsumo εκφράζει σκεπτικισμό σε σχέση με την όλη πρωτοβουλία, τονίζοντας ότι «μπορεί να πρόκειται και για μια κίνηση που θα περιοριστεί στο πεδίο του μάρκετινγκ, από τη στιγμή που πολλές τράπεζες κατέχουν ήδη σημαντικό ποσοστό ομολόγων του Δημοσίου. Μια ενδεχόμενη, δε, ουσιαστική αύξηση της ζήτησης θα μπορούσε, παραδόξως, να προκαλέσει την περαιτέρω άνοδο της τιμής των ομολόγων».