«Δεν μετανιώνω για τίποτα από όσα έκανα. Δεν βαρέθηκα καθόλου»

Ντανιέλ, με τι θα παρομοίαζες τη ζωή;

Με ένα ταξίδι. Ενα ταξίδι με σημείο αναχώρησης και σημείο άφιξης. Ανάμεσα στα δύο αυτά σημεία υπάρχει μια πλειάδα δυνατοτήτων, δρόμων και παρακάμψεων, που μας επαναφέρουν τελικά στον δρόμο μας, όπως τον Οδυσσέα στον δρόμο προς την Ιθάκη. Και φτάνουμε πλούσιοι στον τελικό μας προορισμό, όπως λέει και ο Καβάφης. Δεν είναι όμως η πραγματοποίηση των στόχων που μας πλουτίζει, αλλά το γεγονός ότι αγωνιστήκαμε γι’ αυτούς.

Τους στόχους μας πιστεύεις ότι τους επιλέγουμε συνειδητά;

Συχνά τους επιλέγουμε ασυνείδητα. Η κατευθυντήρια γραμμή της ζωής μας και οι σταθερές της αποκαλύπτονται από τον απολογισμό που κάνουμε στο τέλος της ζωής μας. Παλαιότερα δεν μπορούσα να διακρίνω αυτή τη γραμμή, ούτε να την εκφράσω. Σήμερα όμως ξέρω ότι αυτό που πάντα προσπάθησα να κάνω ήταν να δίνω ζωή, να διατηρώ τη ζωή και να τη βελτιώνω. Τη ζωή σε όλες τις μορφές της.

Υπάρχουν πράγματα για τα οποία έχεις μετανιώσει;

Μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι στη ζωή μου δεν βαρέθηκα καθόλου και ότι πάντα αναζητούσα τη δράση και την επαφή με τους ανθρώπους. Αν μετάνιωνα για τα πράγματα που έκανα, θα ήταν σαν να ήθελα να αποποιηθώ την ευθύνη των ιδεών και των πράξεών μου. Δεν μπορώ να μετανιώσω για την παιδική μου ηλικία, αφού μεγάλωσα σε μια οικογένεια ζεστή που με προστάτευε και με αγαπούσε. Τα χρόνια που πέρασα δίπλα στον Φρανσουά ήταν πολύ πλούσια σε γεγονότα και καταστάσεις, συχνά αντιφατικές αλλά πάντα εποικοδομητικές και δημιουργικές. Δεν μετανιώνω για τίποτα απ’ όλα αυτά. Είμαι υπερήφανη για το Ιδρυμά μου «Γαλλία Ελευθερίες» που απορρόφησε όλη την ενέργειά μου στο τελευταίο κομμάτι της ζωής μου. Σίγουρα έκανα και λάθη, αλλά για ποιο λόγο θα έπρεπε να μετανιώσω, αφού είναι αδύνατον να γυρίσω πίσω τον χρόνο και ν’ αρχίσω από την αρχή;

Εζησες ευτυχισμένη;

Ναι. Πέρασα δύσκολες στιγμές, αντιμετώπισα πολλά προβλήματα, αλλά είχα την αγάπη των γονιών μου και της αδελφής μου, την αγάπη του Φρανσουά, των παιδιών μου και των κοντινών μου προσώπων. Ολα αυτά ευτυχία δεν είναι; Η αλήθεια είναι ότι συχνά οι άνθρωποι πρόδωσαν την εμπιστοσύνη μου και αυτό είναι ένα μελανό σημείο στη ζωή μου. Το γεγονός αυτό με έκανε δυστυχισμένη, αλλά με ανάγκασε να μάθω από τα λάθη μου και να ξεκαθαρίσω τη σχέση μου με τους γύρω μου. Δεν θέλω όμως να σκιάσω με θλιβερές σκέψεις τις τελευταίες στιγμές μου. Θέλω να φύγω από τον κόσμο απλά, όπως ακριβώς ήρθα. Το μόνο που ξέρω αυτή τη στιγμή είναι ότι είμαστε όλοι ίσοι μπροστά στον θάνατο. Ο καθένας μας είναι ένα ελάχιστο κομμάτι του πνεύματος που δίνει ζωή στη γη όπου τελικά όλοι επιστρέφουμε και χανόμαστε για πάντα.

Σε φοβίζει αυτή η προοπτική;

Καθόλου. Απλώς αναρωτιέμαι αν υπάρχει τίποτα μετά. Ποιος ξέρει; Ισως η ζωή να ξαναρχίζει σε έναν Αλλο Κόσμο.