Σκληρό πόκερ για το ευρωομόλογο

Μαραθώνιος διαβουλεύσεων, με αγεφύρωτες όμως έως τώρα τις διαφωνίες σχετικά με την έκδοση ευρωομολόγου και την υιοθέτηση μέτρων για στενότερη οικονομική διακυβέρνηση των χωρών της ευρωζώνης, με πολύ αυστηρότερες ποινές για τους παραβάτες, έχει ξεκινήσει εν όψει της Συνόδου Κορυφής στις 9 Δεκεμβρίου.

Ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο θα παρουσιάσει σήμερα τις επίσημες προτάσεις της για την έκδοση ευρωομολόγων. Η Ανγκελα Μέρκελ ωστόσο εξακολουθεί να αντιδρά έντονα σε μια τέτοια λύση, επειδή θεωρεί ότι δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τον τρόπο αυτόν η κρίση χρέους στην παρούσα φάση. Η γερμανίδα Καγκελάριος μάλιστα φαίνεται να έχει σύμμαχό της στην άρνηση για άμεση υιοθέτηση ευρωομολόγων τόσο τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ όσο και τον επικεφαλής του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ – εξέλιξη που δείχνει ότι οι διαφωνίες, αντί να γεφυρώνονται, εντείνονται.

Οι Μέρκελ, Γιούνκερ και Ρόμπαϊ θεωρούν ότι τα ευρωομόλογα – ή «ομόλογα σταθερότητας», όπως προτιμούν να τα ονομάζουν τώρα οι Βρυξέλλες – δεν μπορούν να παράσχουν αμέσως λύση στα σημερινά έντονα προβλήματα που έχει δημιουργήσει η κρίση και πιστεύουν ότι είναι κάτι που μπορεί να υιοθετηθεί αργότερα, όταν οι συνθήκες θα το επιτρέπουν. «Θεωρώ ότι δεν ταιριάζει να συζητούμε ξανά (για ευρωομόλογα) εν μέσω της κρίσης, σαν αυτά να είναι η απάντηση για την κρίση», ξεκαθάρισε η Μέρκελ. Οι Γερμανοί λένε επίσης «νάιν» και σε μια πιο διευρυμένη παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις αγορές ευρωπαϊκών ομολόγων.

Ο χρόνος πιέζει όμως ασφυκτικά και οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να είναι διχασμένοι σε μια κρίσιμη χρονικά στιγμή όπου, μετά την Ιταλία, επίθεση από τις αγορές δέχεται τώρα και η Ισπανία. Στο πλαίσιο του νέου γύρου διαβουλεύσεων για να βρεθεί τρόπος να αντιμετωπιστεί η κρίση και να προετοιμαστούν οι ηγέτες των τριών ισχυρότερων ευρωπαϊκών οικονομιών εν όψει της επερχόμενης Συνόδου Κορυφής, αύριο θα συναντηθούν στο Στρασβούργο η Ανγκελα Μέρκελ, ο Νικολά Σαρκοζί και ο νέος ιταλός Πρωθυπουργός Μάριο Μόντι. Παράλληλα, το ΔΝΤ δηλώνει έτοιμο να παράσχει ρευστότητα σε χώρες που έχουν ανάγκη παρουσιάζοντας νέο μηχανισμό παροχής ρευστότητας.

Ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων της ΕΕ Ολι Ρεν προσπάθησε και χθες να «πείσει» το Βερολίνο για την αναγκαιότητα της έκδοσης ευρωομολόγων, τασσόμενος παράλληλα υπέρ μιας στενότερης εποπτείας των προϋπολογισμών των 17 χωρών της ευρωζώνης από τις Βρυξέλλες.

Ο Ρεν προσπάθησε να «πουλήσει» την ιδέα του ευρωομολόγου προσφέροντας στενότερη οικονομική διακυβέρνηση και εποπτεία. «Αν και η προοπτική έκδοσης ομολόγων σταθερότητας μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, γνωρίζω επίσης τις ισχυρές αντιδράσεις που υπάρχουν», είπε ο Ολι Ρεν μιλώντας σε σύνοδο των γερμανών εργοδοτών στο Βερολίνο, στην «έδρα» της Μέρκελ. «Πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι οποιαδήποτε έκδοση ευρωομολόγων θα πρέπει να γίνει παράλληλα, χέρι με χέρι, με σημαντική ενίσχυση της δημοσιονομικής εποπτείας και συντονισμό οικονομικών πολιτικών», προσέθεσε αναζητώντας συμβιβαστική λύση.

ΤΙ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ. Η Γερμανία όμως φοβάται ότι ένα κοινό ομόλογο θα αυξήσει το κόστος δανεισμού της και θα την αναγκάσει να βάλει πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη. «Ξανά και ξανά ζητείται λύση που θα φέρει μια γρήγορη, άμεση λύση στην κρίση εμπιστοσύνης του ευρώ. Θα το πω ξανά: Δεν υπάρχει τέτοια λύση» απάντησε η Μέρκελ. Η Σιδηρά Καγκελάριος πιστεύει ότι η κρίση δεν μπορεί να επιλυθεί μόνο με μέτρα οικονομικού χαρακτήρα (εννοώντας με ευρωομόλογο ή παρέμβαση της ΕΚΤ) και ζητεί από την Ευρώπη να δώσει «πολιτική απάντηση». Ζήτησε επίσης ξανά αλλαγή στις ευρωπαϊκές Συνθήκες.

Ο χρόνος όμως τελειώνει για να βρεθεί μια λύση, αφού Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία και Βέλγιο δέχονται αυξημένες πιέσεις. Είναι ενδεικτικό ότι το κόστος δανεισμού της Ισπανίας αυξήθηκε εκ νέου χθες αφού η Μαδρίτη προχώρησε σε έκδοση έντοκων γραμματίων με επιτόκιο υψηλότερο ακόμη και από αυτό που πληρώνει η Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, η Ισπανία προχώρησε στη δημοπράτηση εντόκων 3 δισ. ευρώ με πολύ υψηλότερο επιτόκιο έναντι της τελευταίας αντίστοιχης δημοπρασίας στις 25 Οκτωβρίου (πάνω από 5% έναντι 3% περίπου).

Παράλληλα στην ΕΕ έρχονται νέα μέτρα λιτότητας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με επιστολή της προς το Βέλγιο, την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Κύπρο και τη Μάλτα χτύπησε καμπανάκι για κίνδυνο παραβίασης δημοσιονομικών κανόνων κατά το επόμενο έτος. Ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Ολι Ρεν κάλεσε τις χώρες αυτές να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα (λιτότητας) για να αποφευχθεί η μετάδοση της κρίσης.