Συνήθως το τέλος μιας διαδρομής είναι ευκαιρία για να θυμηθείς τι έκανες στην πορεία για να φθάσεις ώς εδώ που έφθασες. Να κάνεις έναν απολογισμό. Να δεις πού τα πήγες καλά και πού όχι. Τι πήγε στραβά και πού θα μπορούσε το πράγμα να πάει καλύτερα. Συνήθως, επίσης, κάνεις και ταμείο. Και βγάζεις συμπέρασμα. Το σημαντικό είναι ότι, εκτός από σένα, κάνουν ταμείο και για σένα. Οι άλλοι. Που είναι και οι περισσότεροι. Για τον Γιώργο η ώρα του ταμείου είναι τώρα. Δεν ξέρω τι θα προσθαφαιρέσει ο ίδιος, για να βγάλει το δικό του συμπέρασμα, αλλά εκτιμώ ότι δύσκολα θα συμφωνήσει με το ταμείο των άλλων. Γιατί αυτό που δεν κατάλαβε ο Γιώργος είναι ότι εκτός από το τι θέλουν οι δανειστές, οι αγορές, οι ηγέτες των μεγάλων χωρών της ευρωζώνης, υπάρχει και το τι θέλει ο λαός. Και είναι αξίωμα ότι αν κάποιος δεν θέλει να σωθεί, όσο κι αν προσπαθήσεις εσύ να τον σώσεις δεν σώζεται με τίποτε.
Κάθε φορά
και χειρότερα
Ο Γιώργος το είδε το πράγμα στραβά εξ αρχής. Πίστεψε ότι δεν έγινε και τίποτε, ότι μπορεί με τρεις τέσσερις χειρισμούς και άλλες τόσες επαφές – γιατί είχε άκρες παντού, και ένα καλό όνομα να κυκλοφορεί – θα λύνονταν όλα τα προβλήματα. Αμ δεν λύθηκαν. Και όχι μόνο δεν λύθηκαν αλλά κάθε φορά τα πράγματα ήταν χειρότερα από την προηγούμενη φορά. Και έφθασε κάποια στιγμή που έγιναν τόσο δυσοίωνα που ήρθαν κι έπνιξαν κάθε ελπίδα σε αυτό τον κόσμο. Τόσο που ακόμη και εκείνοι που ήθελαν να τον στηρίξουν, να σταθούν δίπλα του και να βοηθήσουν στην προσπάθεια που έκανε, έφθασαν στο «αμήν», τα μούντζωσαν και τα παράτησαν. Κι έμειναν να τον παρατηρούν σ’ αυτά που έκανε και τα οποία προφανώς δεν είχαν μεγάλη σχέση με την πραγματικότητα και με αυτό που πραγματικά είχε ανάγκη ο τόπος…
Εκανε τέσσερις μήνες
να καταλάβει
Του πήρε τέσσερις κρίσιμους μήνες στην αρχή να καταλάβει πού πήγαινε το πράγμα και πως η κατάσταση δεν ήταν όπως του την παρουσίαζαν οι υπουργοί του ή το στενό του περιβάλλον. Κατάλαβε πραγματικά τι μας συμβαίνει (και του συμβαίνει) όταν πήγε εκείνο το χειμωνιάτικο Σαββατοκύριακο στο Νταβός, τον Ιανουάριο του ’10. Του πήρε άλλους τέσσερις μήνες, ώς το τέλος Απριλίου του ίδιου χρόνου για να καταλάβει ότι χωρίς διεθνή βοήθεια η χώρα θα έσκαγε στα χέρια του. Πάνω στον πανικό υπέγραψε το Μνημόνιο, το οποίο υποτίθεται ότι είχαν διαπραγματευθεί οι υπουργοί του αλλά αποδείχθηκε ότι ούτε το είχαν ξεφυλλίσει. Αρχισε να το εφαρμόζει με τόσο βίαιο τρόπο που σάλταρε ο κόσμος. Μήνες ολόκληρους κοιτούσε αμέριμνος την κυβέρνηση να λειτουργεί σαν ασυντόνιστη ορχήστρα και δεν έκανε τίποτε να τη συνεφέρει. Και μόλις τον Ιούνιο του ’11 έκανε την καλύτερη κυβέρνηση από τις τρεις που είχε συγκροτήσει αυτά τα δύο χρόνια. Αλλά ήταν πλέον αργά. Το πουλάκι είχε πετάξει οριστικά…
Καλός Πρωθυπουργός
αλλά για άλλη χώρα!
Ηταν λοιπόν κακός Πρωθυπουργός ο Γιώργος; Οχι! Και το λέω χωρίς ενδοιασμό. Ηταν καλός Πρωθυπουργός αλλά για άλλη χώρα! Για καμιά Σουηδία, για καμιά Δανία, για καμιά Νορβηγία – για χώρες που έχουν λύσει τα βασικά τους προβλήματα, έχουν κρατικούς μηχανισμούς που λειτουργούν και έχουν λαούς με κουλτούρα νομοταγούς και πειθαρχημένου πολίτη. Ο Γιώργος νόμισε ότι με ωραία λόγια, με συγκεκαλυμμένες απειλές, με αόριστες αναφορές και με διδακτικό ύφος θα πείσει τον Ελληνα να μη φοροδιαφεύγει, να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του, να σέβεται τους νόμους και να συμβάλλει στα δημόσια έσοδα, γιατί χωρίς αυτά δεν μπορεί να έχει απαιτήσεις για δωρεάν δημόσια υγεία, παιδεία, παροχές, ασφάλεια, δίκτυα κ.λπ. Απογοητεύθηκε, και το ξέρω. Πικράθηκε γιατί λοιδορήθηκε, απαξιώθηκε, ένιωσε πολλές φορές μόνος. Αλλά τι να κάνουμε; Αυτή είναι η πολιτική. Και ουδείς υποστήριξε ότι πρόκειται για παράδεισο ή για κοινωνία αγγέλων. Είχε παππού και πατέρα πολιτικό. Πρωθυπουργούς μάλιστα. Ηξερε. Δεν μπορεί να πει ότι δεν ήξερε. Μπήκε σ’ αυτήν την περιπέτεια με τη θέλησή του. Και δεν χρειάζεται να σκέφτεται τα άσχημα, τα καλά να σκέφτεται.
Επιστρέφει ο στρατός
των λαμόγιων
Υπάρχουν καλά στην περίπτωση του Γιώργου; Ε, πώς δεν υπάρχουν. Εβαλε πέντε πράγματα σε μια σειρά. Εγιναν τομές και αλλαγές που χρόνιζαν επί δεκαετίες. Πολλά από αυτά έθιξαν κατεστημένα συμφέροντα και λογικές που βασάνισαν τον τόπο για πολλές δεκαετίες, μη σου πω από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους. Κάτι θα μείνει από αυτά, δεν μπορεί. Και ο επόμενος που θα έρθει δύσκολα θα μπορέσει να τα ανατρέψει. Και αν το επιχειρήσει, θα μας βρει όλους εμάς απέναντι. Αν δε είναι ο Αντώνης Σαμαράς που επέρχεται ως μελλοντικός πρωθυπουργός, ακολουθούμενος από τον στρατό των λαμόγιων που τόσο καλά γνωρίσαμε στα 5½ χρόνια της διακυβέρνησης Καραμανλή, ας είναι βέβαιος ότι από την πρώτη στιγμή απέναντι θα είμαστε. Η κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα δεν επιτρέπει άλλες λεηλασίες. Αρκετά έκαναν μέχρι τώρα όσοι πέρασαν από την εξουσία. Φτάνει!
Αποδείχτηκαν μοιραίοι
Λένε ότι οι ηγέτες κρίνονται από το περιβάλλον τους. Από τους ανθρώπους που έχουν γύρω τους και τους οποίους συμβουλεύονται. Ο Γιώργος είχε μια μεγάλη ατυχία ως προς αυτό. Περιστοιχίστηκε από ανθρώπους που ήταν κατώτεροι των περιστάσεων. Ανθρωποι με κοντόφθαλμη οπτική για τα πράγματα, με μέτριες ικανότητες, χωρίς όραμα για τη χώρα και κυρίως χωρίς λύσεις τις κρίσιμες ώρες. Ελάχιστες είναι οι εξαιρέσεις. Τι να λέμε τώρα. Πάρτε παράδειγμα το μοιραίο για τον ίδιο (που κόντεψε να γίνει μοιραίο και για τη χώρα) δημοψήφισμα: Ρέππας, Καστανίδης και Πετσάλνικος (μαζί στην φωτογραφία) τον έπεισαν ότι ήταν η κίνηση ματ. Και είδαμε όλοι πώς εξελίχθηκε. Τον παρέσυρε και τον ίδιο στο βυθό. Ε, αυτοί οι άνθρωποι ώς την τελευταία ώρα επέμεναν να έχουν ρόλο και λόγο. Ο Καστανίδης είπε στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο ότι «είναι θέμα ηθικής τάξης στις επόμενες εκλογές να πάμε με αρχηγό τον Γιώργο Παπανδρέου»!!! Μα πού ζουν; Σε άλλη χώρα;