Λήμματα

ανάπτυξη. Κρίσιμη φάση στη ζωή ενός ανθρώπου και μιας χώρας. Οταν ένα άτομο «είναι στην ανάπτυξη» τα πάντα είναι ρευστά. Το παρόν γίνεται έντονα φευγαλέο, ακυρώνεται σχεδόν άμα τη εμφανίσει, η μια μέρα δεν μοιάζει ποτέ με την άλλη, τα συναισθήματα εναλλάσσονται ραγδαία, από την ευφορία μεταπίπτουμε αστραπιαία στην απόγνωση, τα πράγματα παύουν να έχουν για μας σταθερά χαρακτηριστικά, η αντίληψή μας γι’ αυτά, για τον κόσμο γενικά και για τη ζωή βυθίζεται στη δίνη ενός ανεμοστρόβιλου. Το σώμα, εννοείται, αλλάζει, ψηλώνουμε, χοντραίνουμε, αδυνατίζουμε, παραδομένοι σ’ ένα γίγνεσθαι άνευ όρων που πάει παράλληλα με την άναρχη μετατόπιση των ψυχικών μας φορτίων. Κατά ένα ειρωνικό παράδοξο οι όροι αντιστρέφονται προκειμένου για τις χώρες, και η συμπτωματολογία αυτή έρχεται και κολλάει γάντι σ’ εκείνες που έχουν πάρει διαζύγιο από την ανάπτυξη κι έχουν καθηλωθεί στην παγωνιά της ύφεσης. Κουράγιο!

αντιπρόεδροι. Παιδικό παιχνίδι για προχωρημένες ηλικίες και χρεοκοπημένες χώρες. Παίζεται τουλάχιστον από δύο άτομα. Το συναντάς, όμως, και στην εκδοχή του τρίο ή του κουαρτέτου. Το ρεκόρ κατέχει το Νότιο Σαβουριστάν, χώρα της Κεντρικής Ασίας που έπαψε προ δεκαετίας να υπάρχει αυτοτελώς και ενσωματώθηκε η μισή στο Ιράν και η άλλη μισή στο Πακιστάν. Εκεί υπήρχε η λεγόμενη «ορχήστρα των αντιπροέδρων» με, ούτε λίγο ούτε πολύ, δεκαπέντε μέλη! Ο βασικός κανόνας του παιχνιδιού είναι ότι ο κάθε αντιπρόεδρος πρέπει να παίζει το βιολί του. Π.χ., όταν ο ένας επιδίδεται στο κρυφτό, ο άλλος ή θα ξεθεώνεται στο κυνηγητό ή θα κάνει σπονδές στο κουτσό ή θα ξεσαλώνει στην τυφλόμυγα κοκ. Αυτό που απαγορεύεται διά ροπάλου είναι να πέσει ο ένας στα χέρια του άλλου γιατί τότε είναι υποχρεωμένοι να αλληλοσυλληφθούν και να αλληλοφυλακιστούν. Πού; Μα, στη σπηλιά του Αλή Μπαμπά, όπου τους περιμένει ο Πρόεδρος (πάντα ένας και μοναδικός) παίζοντας το κομπολόι του και διασκεδάζοντας τη μοναξιά του!

δάνεια. Η ορθή γραφή της λέξης Δανία. Αντιστοίχως, εννοείται, η σωστή προφορά είναι Δάνεια. Μιλάμε πάντα για τη χώρα που έχει πρωτεύουσα την Κοπεγχάγη και ήταν παλαιότερα γνωστή ως Δανιμαρκία. Λόγω της καθολικής επικράτησης της λανθασμένης εκδοχής στη νεοελληνική γλώσσα («Δανία») πολλοί κοινοί θνητοί και ευάριθμοι καλοπροαίρετοι πολιτικοί μπερδεύονται και, ενδίδοντας στην εγγενή ανθρώπινη τάση για φαντασίωση παραδείσων, αναρωτιούνται ή επαγγέλλονται, οι μεν πρώτοι πότε, οι δε δεύτεροι μετά βεβαιότητος ότι «θα γίνουμε Δανία του Νότου». Λυπάμαι, αλλά όλοι αυτοί παρασύρονται από ένα λάθος όνομα. Θέλουν να πουν «Δάνεια του Νότου». Αλλά αυτό δεν χρειάζεται να γίνουμε. Είμαστε ήδη από τα γεννοφάσκια μας. Ομως και ως Δανιμαρκία να θέλαμε να τη δούμε, βασίλειο της σαπίλας, θυμίζω, κατά τον Σαίξπηρ, και πάλι δεν νομίζω ότι έχουμε να της ζηλέψουμε τίποτε. Μας λείπει μόνο η αίγλη ενός Αμλετ, μιας Οφηλίας και μιας Ελσινόρης – μια αίγλη δυσοίωνη και, στο τέλος τέλος, φανταστική, που θα πει, εν τη ευρεία εννοία, δανεική. Χωλαίνουμε, όμως, εμείς γενικώς στον τομέα της δανεικής αίγλης; Απλώς, προέρχεται από ποικίλες άλλες πηγές και είναι τόσο άφθονη που αφενός δεν την αντέχουμε και αφετέρου μπορούμε να δανείσουμε όλη την οικουμένη!

ιδιοπροσωπία. Ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του ΙΕΙ (Ιδρυμα Ελληνικής Ιδιοπροσωπίας). Το ερώτημα που τέθηκε από τους έγκριτους αντιακαδημαϊκούς που στελεχώνουν το Ιδρυμα ήταν το εξής: «Τώρα που επιβεβαιώνεται πανηγυρικά ότι Ελληνες και Ελλάδα είναι έννοιες αλληλοαποκλειόμενες, αφού οι μεν Ελληνες κουβαλιούνται στα ξένα οι δε ξένοι στην Ελλάδα, πώς θα ορίζατε την ιδιαιτερότητα του ελληνικού στοιχείου;». Οι τρεις ορισμοί που βραβεύτηκαν ήταν:

«Είμαι Ελληνας, άρα τίποτε το μη ελληνικό δεν μου είναι ξένο» (πρώτο βραβείο). «Είμαι Ελληνας σημαίνει: μπορώ να υποδύομαι οποιαδήποτε πίστη χωρίς να αναλαμβάνω τις συνέπειες καμιάς» (δεύτερο βραβείο.) «Ελληνας σημαίνει: χαρούμενη ανάληψη μιας ξεφτίλας» (τρίτο βραβείο).

Λόγω των συνθηκών εκτάκτου ανάγκης που αντιμετωπίζει η χώρα, η κριτική επιτροπή συνόδευσε τα τρία βραβεία με συμβολικά χρηματικά έπαθλα ύψους 5, 2 και 1 ευρώ, αντίστοιχα. Χαιρέτισε δε το επίπεδο των συμμετοχών επικαλούμενη τη φράση του μεγάλου συγγραφέα Ρόμπερτ Βάλζερ: «Η φτώχεια ξυπνά το μυαλό του ανθρώπου.»