ΔIKTYO

Ενας αιώνας…

Ζωντανός θρύλος. Μια ιστορία από μόνος του. Το γκρίζο «κορμί» του έχει εμπνεύσει ουκ ολίγους ζωγράφους, λόγιους και λαϊκούς. Το θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ» εξακολουθεί να συναρπάζει. Καμιά 50αριά πίνακες στους οποίους απεικονίζεται το ιστορικό πλοίο στα νερά του Αιγαίου σε πλήρη δράση, την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων, θα φιλοξενούνται στην έκθεση «Το θωρηκτό Γεώργιος Αβέρωφ (1911-2011). Ιστορία και Τέχνη», στο Ναυτικό Μουσείο από τις αρχές Οκτωβρίου, με αφορμή τα 100 χρόνια που συμπληρώνονται φέτος από τότε που το πολεμικό σκαρί άφησε τα ναυπηγεία Ορλάντο στο Λιβόρνο της Ιταλίας και κατέπλευσε στον Φαληρικό Ορμο (στις 11 Σεπτεμβρίου 1911 για την ακρίβεια). Πίνακες του Βασιλείου Χατζή, του Αιμίλιου Προσαλέντη, του Λυκούργου Κογεβίνα, του Νικολάου Καλογερόπουλου, του Βασιλείου Γερμενή θα έχουν την ευκαιρία να δουν όσοι κατέβουν από τις 5 Οκτωβρίου στην Ακτή Θεμιστοκλέους, στο Ναυτικό Μουσείο δηλαδή.

… θωρηκτό «Αβέρωφ»

Θα υπάρχουν πίνακες και άλλων εικαστικών, όμως οι συγκεκριμένοι ήταν πάνω στο θωρηκτό – για την ακρίβεια θωρακισμένο καταδρομικό – όταν επιχειρούσε κατά του τουρκικού στόλου, απαθανατίζοντας ως πολεμικοί ανταποκριτές (είχαν επιβιβαστεί με εντολή του – τότε – υπουργείου Ναυτικών) τους ελιγμούς του που έτρεψαν σε άτακτη υποχώρηση τα τουρκικά πλοία στα Δαρδανέλλια. Οι επισκέπτες θα δουν όμως και δύο φιλοτεχνημένα δελτάρια στα εξώφυλλα των οποίων ο ναύτης Δημήτρης Αργυριάδης, μέλος του πληρώματος του «Αβέρωφ», είχε ζωγραφίσει το πλοίο, με κυβερνήτη τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, σημειώνοντας στον αποστολέα πως τα σχέδια της Ναυμαχίας της Ελλης «είναι τα αυθεντικότερα όλων», εννοώντας ότι είχαν μάλλον τη μεγαλύτερη πιστότητα, αφού τη βίωσε στο πετσί του. Μεταξύ των εκθεμάτων θα υπάρχουν και πίνακες λαϊκών ζωγράφων, για τον «τυχερό Μπαρμπαγιώργη», όπως αποκαλούσαν οι νησιώτες του Ανατολικού Αιγαίου το «Αβέρωφ» επειδή τους απελευθέρωσε. Επίσης στην έκθεση, η λειτουργία της οποίας συμπίπτει με τη συμπλήρωση 99 χρόνων από τον απόπλου του ελληνικού στόλου (5 Οκτωβρίου 1912), ο επισκέπτης θα δει τη στολή του ναυάρχου Κουντουριώτη, απόσπασμα του σήματος διαταγής του για επίθεση εναντίον όλου του τουρκικού στόλου, αναφορά του στο υπουργείο Ναυτικών και προσωπογραφίες του εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ, από τη διαθήκη του οποίου προήλθε η προκαταβολή για τη ναυπήγηση του πλοίου.

Χ.Ν.Ε.Ι.

Μια «ξάστερη» ζωή

Πολλοί θυμούνται κυρίως ότι είχε πάρει το

Α’ Βραβείο Ιπεκτσί. Ηταν για το βιβλίο της «Το λέγαν Ξάστερο», που περιέγραφε τις περιπέτειες ενός παιδιού το οποίο ξεκίνησε ένα οδοιπορικά βιοπάλης στα οκτώ του από την Ανατολική Θράκη και έζησε τα δράματα των αρχών του 20ού αιώνα: Βαλκανικούς Πολέμους, Μικρασιατική Καταστροφή. Η Αννα Γκέρτσου – Σαρρή, που πέθανε στα 75 της χρόνια, είχε πάντως πολλές διακρίσεις στο ενεργητικό της, ανάμεσα στις οποίες και δύο Κρατικά Βραβεία Εφηβικού Βιβλίου: το 1992 για το βιβλίο «Το Κόκκινο της Ανατολής» και το 2006 για την «Αλλη φωνή» – όλα από τις Εκδόσεις Κέδρος. Δασκάλα Αγγλικών στο επάγγελμα, η Αννα Γκέρτσου – Σαρρή έγραψε περί τα 15 βιβλία, με τελευταίο (2010) το «Σχετικά με την Υπατία». Ασχολήθηκε επίσης με τη μετάφραση.

Χ.