«Δώσαμε νέα πνοή στην πόλη μας»

Νομίζω ότι όσοι από εμάς ζούσαν και δούλευαν στο Κέντρο της Νέας Υόρκης το 2001 αισθάνθηκαν τις επιπτώσεις από τις επιθέσεις στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου πολύ άμεσα. Το ζούμε ακόμα και σήμερα. Το Σημείο Μηδέν είναι η γειτονιά μας, άρα τριγύρω μας βλέπαμε συνέχεια τις καταστροφές από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Εκείνη την ημέρα, θυμάμαι, βρισκόμουν σε μια συνάντηση και ήμουν έτοιμος να κατευθυνθώ στο αεροδρόμιο προκειμένου να πετάξω στο Λος Αντζελες όταν μου τηλεφώνησε ο γιος μου Ραφαέλ για να μου πει ότι ένα αεροπλάνο είχε πέσει στους Δίδυμους Πύργους. Αμέσως πήγα σπίτι.

Από το διαμέρισμά μου μπορούσα να δω τους Πύργους, σε απόσταση εννέα τετραγώνων. Παρακολουθούσα με τα κιάλια καθώς οι φλόγες και ο καπνός υψώνονταν πάνω από τα κτίρια. Οταν ο Νότιος Πύργος κατέρρευσε, έπαιζε ειδήσεις και έπρεπε να στραφώ από το παράθυρο στην τηλεόραση για να επιβεβαιώσω όσα έβλεπα με τα μάτια μου – ήταν σουρεαλιστικό. Μετά κατέρρευσε και ο Βόρειος Πύργος. Ηταν απίστευτο να παρακολουθώ όλα αυτά να συμβαίνουν.

Δεν έχασα κάποιο συγγενή ή στενό φίλο από την κατάρρευση των πύργων, όμως μετά τις επιθέσεις ό,τι κι αν είχα κάνει, ό,τι κι αν προσπαθούσα, δεν είχε πλέον κανένα νόημα. Ολα απλά σταμάτησαν. Νομίζω ότι η 11η Σεπτεμβρίου επηρέασε κάθε Νεοϋορκέζο δραματικά, με κάποιον τρόπο.

Μια καταστροφή βγάζει τον καλύτερο εαυτό μας. Σκέφτομαι όλους τους πυροσβέστες, τους αστυνομικούς και τους πολίτες που έσπευσαν να βοηθήσουν. Κάποιοι από αυτούς πέθαναν ηρωικά. Ηταν μέσα στην ανθρώπινη φύση η προσπάθεια να ανταποκριθούν, να παρατήσουν ό,τι έκαναν και να βοηθήσουν. Οταν κάτι τόσο τρομερό συμβαίνει, οι άνθρωποι βοηθούν ο ένας τον άλλο. Οποιες διαφορές κι αν υπάρχουν, τις ξεχνάμε και ενωνόμαστε.

Αμέσως μετά την 11η Σεπτεμβρίου, ο δήμαρχος Τζουλιάνι έλεγε ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να επιστρέψουν στη ζωή τους στην πόλη ως συνήθως, όσο μπορούσαν τουλάχιστον. Για να το επιτύχουμε αυτό, έπρεπε να κάνουμε την πόλη να λειτουργήσει και πάλι – έπρεπε να καθαρίσουμε και να αρχίσει ξανά η ζωή στη γειτονιά μας. Βρήκα ότι το μήνυμα του Τζουλιάνι είχε πολύ νόημα. Επρεπε να ξαναχτίσουμε όσα χάσαμε.

Ηταν δύσκολη περίοδος. Το κέντρο ήταν προσβάσιμο μόνο στους πεζούς, εκτός από τα συνεργεία αποκατάστασης. Επρεπε να δείξεις ταυτότητα για να σου επιτραπεί η είσοδος. Καθώς περνούσαν οι μέρες και οι εβδομάδες, οι μικρές επιχειρήσεις πάλευαν να επιβιώσουν. Κανείς δεν ήθελε να είναι downtown.

Η συνεταίρος μου Τζέιν Ρόζενταλ, ο σύζυγός της Κρεγκ Χάτκοφ και εγώ ξεκινήσαμε ένα πρόγραμμα με το όνομα «Dinner Downtown», με στόχο να βοηθήσουμε τους κατοίκους να δώσουν και πάλι ζωή στις γειτονιές. Ερχονταν με λεωφορεία από την Τσάιναταουν, τη Λιτλ Ιταλι, την Τραϊμπέκα, τη Γουόλ Στριτ, απ’ όπου μπορούσαν. Δειπνούσαμε μαζί και το πρόγραμμα μεγάλωσε. Ηταν κάτι μικρό αυτό που μπορούσαμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε και ελπίζαμε να κάνουμε κι άλλα.

Πριν από την 11η Σεπτεμβρίου σκεφτόμασταν να διοργανώσουμε ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ στη Νέα Υόρκη. Μετά τις επιθέσεις πιστέψαμε ότι ένα τέτοιο φεστιβάλ θα ωθούσε ακόμα περισσότερους να επιστρέψουν στη γειτονιά. Κι έτσι ζητήσαμε από ανθρώπους όπως ο Μάρτιν Σκορσέζε, η Μέριλ Στριπ, ο Εντ Μπερνς και άλλους να μας βοηθήσουν. Το έκαναν με μεγάλη χαρά.

Από την πρώτη στιγμή, το φεστιβάλ λες και απέκτησε δική του ζωή. Ο δήμαρχος Μπλούμπεργκ που διαδέχθηκε τον Τζουλιάνι και ο κυβερνήτης Πατάκι μας βοήθησαν πολύ. Η American Express, τα κεντρικά γραφεία της οποίας είναι στην περιοχή, έγινε σπόνσορας. Ομως δεν θα μπορούσαμε ποτέ να υλοποιήσουμε το φεστιβάλ χωρίς τους χιλιάδες εθελοντές.

Αντίθετα με πολλά άλλα φεστιβάλ αυτό έχει να κάνει με την κοινότητα και την οικογένεια: ένα πραγματικό κινηματογραφικό φεστιβάλ της γειτονιάς. Είμαι ιδιαίτερα περήφανος για τα όσα φέρνουν τον καθένα στο φεστιβάλ: το πανηγύρι για όλη την οικογένεια, οι ανοιχτές προβολές στις προβλήτες και όλες οι εκδηλώσεις με τις τοπικές επιχειρήσεις από εστιατόρια έως το Κολέγιο του Μανχάταν – για να μην αναφέρω όλες τις ταινίες. Θέλαμε να βοηθήσουμε και ελπίζουμε ότι το καταφέραμε.

Μετά το πρώτο φεστιβάλ δεν πιστεύαμε ότι θα καταφέρουμε το επόμενο, όμως δέκα χρόνια τώρα τα βγάζουμε πέρα. Αποτελεί πλέον παράδοση. Το φεστιβάλ έγινε κομμάτι της πολιτιστικής ζωής της πόλης, κάτι που μας προκαλεί τεράστια ικανοποίηση.

Ορισμένοι πιστεύουν πως ο ρυθμός ανάκαμψης της πόλης είναι αργός, ιδιαίτερα γύρω από το Σημείο Μηδέν, όμως στη Νέα Υόρκη υπάρχουν πολλά στοιχεία και συμφέροντα που συγκρούονται. Ισως χρειαζόμασταν δέκα χρόνια για να δώσουμε στην 11η Σεπτεμβρίου μια προοπτική η οποία βοηθά την πόλη να ανακάμψει με τον σωστό τρόπο.

Ανθρωποι έρχονται στο φεστιβάλ από όλο τον κόσμο. Μια από αυτούς είναι η Σεϊχά αλ Μαγιάσα μπιν Χαμάντ μπιν Χαλίφα αλ Θάνι, κόρη του εμίρη του Κατάρ, η οποία μας ζήτησε να τη βοηθήσουμε να φτιάξει ένα φεστιβάλ στην πρωτεύουσα της πατρίδας της, στην Ντόχα. Σκεφτήκαμε ότι το φεστιβάλ της Ντόχα ήταν μια καλή ιδέα και μας έδωσε την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουμε με μια κοινότητα στη Μέση Ανατολή. Αυτή η συνεργασία αποτέλεσε ένα βήμα στη σωστή κατεύθυνση της επίγνωσης. Και τα δύο φεστιβάλ επηρεάζουν την κουλτούρα και όχι απλώς τοπικά: η 11η Σεπτεμβρίου ήταν ένα παγκόσμιο γεγονός.

Εν τέλει μπορούμε να έχουμε τις διαφορές μας, ακόμα και τα στερεότυπα ο ένας για τον άλλον, αλλά από τη στιγμή που το κατανοούμε αυτό βρισκόμαστε πιο κοντά στο να καταλάβουμε ότι δεν διαφέρουμε μεταξύ μας.