Ενα βήμα πιο μπροστά ο Ολάντ

Εκανε ψύχρα στη Λα Ροσέλ το Σαββατοκύριακο του «Καλοκαιρινού Πανεπιστημίου» του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Ολα βέβαια στη ζωή είναι σχετικά. «Καλοκαιρινό Πανεπιστήμιο» σημαίνει το ετήσιο ιδεολογικό συνέδριο του Σοσιαλιστικού Κόμματος και η «ψύχρα» αναλύεται σε μια μέρα με βροχή και δύο μέρες ήλιο με δόντια (πάντως καλοκαίρι δεν ήταν). Ενα είναι σίγουρο σε μια στιγμή που έχει αρχίσει η μάχη για το χρίσμα του σοσιαλιστή υποψηφίου στην προεδρική εκλογή του ερχόμενου Μάη απέναντι σε έναν πολύ αποδυναμωμένο (ή απλώς αποκαλυφθέντα Σαρκοζί), αυτό το ιδιότυπο Πανεπιστήμιο προμηνυόταν πολύ ενδιαφέρον. Και ήταν.

Η Γαλλία είναι μια μεγάλη, ωραία και περίπλοκη χώρα και το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) ένα όχι τόσο μεγάλο, ενδιαφέρον και εξαιρετικά περίπλοκο κόμμα. Πουθενά αλλού, απ’ όσο ξέρω, δεν βρίσκει κανείς σε τέτοιο βαθμό αυτόν τον συνδυασμό υψηλού επιπέδου και πανταχού παρόντος κουτσομπολιού. Στη Λα Ροσέλ φέτος ήρθαν 5.000 συμμετέχοντες, διοργανώθηκαν 35 εργαστήρια (από την παγκοσμιοποίηση ώς τον γαλλικό αγροτουρισμό και από τη Φουκουσίμα ώς το χωριό του Αστερίξ, όλα ξέχειλα από κόσμο), πουλήθηκαν, συζητήθηκαν και πιθανότατα άρχισαν να γράφονται άπειρα βιβλία, μπήκαν για τα καλά οι προγραμματικές βάσεις μιας κρίσιμης πολιτικής αναμέτρησης. Κι όμως σε όλα τα πηγαδάκια, όλα τα ρεπορτάζ των εφημερίδων και των δελτίων ειδήσεων, το μόνο σχεδόν που συζητιόταν ήταν αν η τάδε φράση του Φρανσουά είχε στόχο τη Μαρτίν ή τη Σεγκολέν και πόσοι οπαδοί του ενός ή του άλλου παρέστησαν στο «εργαστήριο» του καθενός.

Πρέπει βέβαια να παραδεχτούμε ότι το σενάριο και το καστ είναι σκέτη πρόκληση. Ο τρεις βασικοί μονομάχοι ενώνονται, ή μάλλον χωρίζονται, με δεσμούς αίματος και μίσους. Ο προηγούμενος στις δημοσκοπήσεις (και, ας το τολμήσω, επόμενος πρόεδρος της Γαλλίας) Φρανσουά Ολάντ υπήρξε ο επί 30 χρόνια σύζυγος και πατέρας των τεσσάρων παιδιών της Σεγκολέν Ρουαγιάλ, που ήταν η υποψήφια των Σοσιαλιστών στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές (με ποιον θα είναι τώρα τα παιδιά;) και που έχασε για μια χούφτα ψήφους την ηγεσία του κόμματος από την τρίτη διεκδικήτρια Μαρτίν Ομπρί, κόρη του Ντελόρ και μισητή αντίπαλο, από πάντα, του Ολάντ. Αλλά και ως χαρακτήρες και στυλ οι τρεις είναι εντελώς διαφορετικοί. Πανέξυπνος, συμπαθητικός, χιουμορίστας, αλλά και λίγο ελαφρύς, ίσως, ο Ολάντ (και κοντός – άλλος ένας κοντός πρόεδρος ενόψει για τη Γαλλία), συγκροτημένη, σκληρή, λίγο τεχνητή αλλά καλά δοκιμασμένη η Ομπρί, φεμινίστρια, λαϊκίστρια αλλά γοητευτική (και, γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε, εξαιρετικά κομψή) η Σεγκολέν. Η τελευταία έχει τους πιο πιστούς οπαδούς (ειδικό τραγούδι, κόκκινα κασκόλ, συνθήματα και παρασυνθήματα) αλλά και τις λιγότερες πιθανότητες – μετά το 2007 έχασε την αύρα της νικήτριας. Ολάντ και Ομπρί βρίσκονται κοντά ιδεολογικά (συνειδητοί υποστηρικτές μιας μετριοπαθούς μεταρρυθμιστικής σοσιαλδημοκρατίας), αλλά στοχεύουν σε διαφορετικά ακροατήρια: πιο κεντρώο και επιχειρηματικό (αλλά και δυναμικό) ο πρώτος, πιο παραδοσιακό, σοσιαλιστικό και κομματικό η δεύτερη. Οι δημοσκοπήσεις έχουν παίξει μεγάλο ρόλο (ο Ολάντ έχει αρχίσει τον γύρο της Γαλλίας εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο), αλλά η μάχη δεν έχει κριθεί. Στο «χειροκροτόμετρο» της Λα Ροσέλ η νίκη κρίθηκε στα σημεία (υπέρ του Ολάντ).

Σε κάθε περίπτωση, οι Σοσιαλιστές θα έχουν έναν σοβαρό και άξιο υποψήφιο.

Πέρα από τα πρόσωπα, στη Λα Ροσέλ – συμπαθητικό και υπεροικολογικό λιμανάκι με ωραία εστιατόρια και ηλεκτρικά αυτοκίνητα – άρχισε να παίζεται ένα, πολύ πιο ενδιαφέρον, πολιτικό παιχνίδι. Οι γάλλοι σοσιαλιστές ξέρουν ότι, αν έρθουν στην εξουσία, δεν θα μπορέσουν να «αλλάξουν τη ζωή», όπως υπόσχονταν στη δεκαετία του ’80. Αισθάνονται – ναι, οι Γάλλοι – κάτω από την μπότα της κρίσης. Ποτέ άλλοτε οι λέξεις και οι έννοιες «Ευρώπη» και «Δημοκρατία», καθώς και ο ίσκιος της Ελλάδας (να τι μου δίνει τη δυνατότητα γι’ αυτές τις γραμμές), δεν ήταν τόσος παρούσες και τόσο βαριές. Οι Σοσιαλιστές αναρωτιούνται τι από αυτά που πάθαμε μπορούν να αποφύγουν και πώς μπορούν να δώσουν νόημα σε μια πολιτική – και μια Αριστερά – που βυθίζεται όλο και πιο πολύ στην επιτήρηση των αγορών. Και μόνο που το κάνουν, αξίζει τον κόπο. Και μεγαλώνει, ίσως, τη διαφορά με το δικό μας «ιδεολογικό» Συνέδριο της 3ης του Σεπτέμβρη.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος και πρώην ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ