Το τέταρτο κουδούνι

Για πρωταγωνιστές του θεάτρου. «Στα μούτρα σας!»: ο πλέον σύγχρονος – άμεσος και διαδραστικός – τρόπος επικοινωνίας με το κοινό Σας. Οταν το κοινό Σας διαφωνεί με τα επί σκηνής τεκταινόμενα στα οποία συνεργείτε και αντιδρά, του το πετάτε. Κατάμουτρα. Τον τρόπο αυτό, όπως διάβασα, εφάρμοσε πρώτος – στο μετερίζι της πρωτοπορίας – καλλιτέχνης ο οποίος Ποιεί Ηθος. Και πολύ εγγράμματος.

Την κωμωδία των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου «Θα σε κάνω βασίλισσα» – ένας ευκατάστατος αλλά τσιγκούνης εργολάβος οικοδομών που καταταλαιπωρεί τη γυναίκα του την οποία έχει επιπλέον πείσει να γράψει στον αναπόφευκτο «θείο (της) στην Αμερική» πως έμεινε χήρα ώστε να της στέλνει οικονομική ενίσχυση, όταν ο θείος έρχεται, αναγκάζεται να υποκριθεί τον φίλο της οικογένειας και να ανεχθεί έως και το προξενιό που εκείνος κάνει στην τόσο νέα «χήρα» ανεψιά του – ανεβάζει τον προσεχή χειμώνα, σε διασκευή του, ο Κώστας Τσιάνος στο θέατρο «Γκλόρια». Που καταφεύγει και πάλι στην ασφαλή λύση της παλιάς ελληνικής κωμωδίας.

Τον κεντρικό ρόλο του Αντώνη Τσιλιβίκη επωμίστηκε ο Παύλος Κοντογιαννίδης. Μαζί του, Χριστίνα Αλεξανιάν, Παύλος Ορκόπουλος, Σοφία Βογιατζάκη, Ιωσήφ Μαρινάκης (φωτογραφία), Θοδωρής Ρωμανίδης, Ιωάννα Ασημακοπούλου, Πατρίκιος Κωστής, Λουκία Στεργίου, Μάκης Πατέλης. Τα σκηνικά και τα κοστούμια ανέλαβε ο Αγγελος Μέντης. Η πρεμιέρα της παράστασης υπολογίζεται στα μέσα Οκτωβρίου.

Το «Θα σε κάνω βασίλισσα» πρωτοπαρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 1956 στο «Παρκ» απ’ τον θίασο του Βασίλη Λογοθετίδη με τον ίδιο στον βασικό ρόλο ενώ το 1964 μεταφέρθηκε – προσεγμένη μεταφορά – στον κινηματογράφο σε σκηνοθεσία του ίδιου του Αλέκου Σακελλάριου με Αντώνη τον Θανάση Βέγγο. Η τελευταία φορά που παίχτηκε στην Αθήνα ήταν τη σεζόν 1981/1982 απ’ τον θίασο του Γιάννη Γκιωνάκη στο θέατρο «Μινώα».

Αιματηρές οικονομίες έκανε το Ελληνικό Φεστιβάλ, φέτος. Αφού ούτε το βιβλίο – πρόγραμμά του δεν πρόσφερε στους δημοσιογράφους… Οι οποίοι το χρειάζονταν. Ως εργαλείο. Για να γράφουν για τις εκδηλώσεις του Ελληνικού Φεστιβάλ.

«Μα δέκα ευρώ κόστιζε, δεν ντρέπεσαι που το γράφεις», θα μου πείτε. Ναι, ντρέπομαι. Αλλά για το Φεστιβάλ. Γιατί το θεωρώ ως την ελάχιστη – τιμητική να την πω; Διπλωματική να την πω; Επιβεβλημένη να την πω; Στοιχειώδη να την πω; – κίνηση που θα μπορούσε να κάνει προς τους ανθρώπους οι οποίοι – από λίγα έως πάαααρα πολλά – χρόνια ξεσκίζονται να γράφουν γι’ αυτό.

Ολο και πληθαίνουν οι θίασοι, όλο και πληθαίνουν οι παραστάσεις, όλο και πληθαίνουν τα φεστιβάλ, όλο και πληθαίνουν τα έργα που ανεβαίνουν και δυο και τρεις και τέσσερις φορές μέσα στην ίδια σεζόν από διαφορετικούς θιάσους.

Φέτος το καλοκαίρι είχαμε την ευκαιρία να δούμε δις τον «Αμλετ» – σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη με τον Αιμίλιο Χειλάκη αλλά και στο Φεστιβάλ Αθηνών μια ρώσικη, αποδομημένη (εντελώς…) εκδοχή του απ’ τον Νικολάι Κολιάντα.

Τη χειμερινή σεζόν έρχεται το «Ρίτερ, Ντένε, Φος» του Τόμας Μπέρνχαρντ εις διπλούν: εκτός απ’ την Βαρβάρα Μαυρομάτη που το ετοιμάζει με Δημήτρη Καταλειφό, Αννα Κοκκίνου και Ράνια Οικονομίδου στην «Σφενδόνη», θα προηγηθεί εκδοχή του πολωνέζικη απ’ το ιστορικό θέατρο «Στάρι» της Κρακοβίας σε σκηνοθεσία Κρίστιαν Λούπα (φωτογραφία), που θα παιχτεί στην Θεσσαλονίκη, 1 και 2 Οκτωβρίου, στο θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, στο πλαίσιο των αναμορφωμένων – επιτέλους! – και συμπυκνωμένων «Δημητρίων».

Να θυμίσω πως σκηνοθετική δουλειά του Λούπα, απ’ το «Στάρι» και πάλι, έχουμε ξαναδεί στην Ελλάδα: στο Ηρώδειο και στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, το 2004, τον «Ζαρατούστρα», θεατρική προσαρμογή του νιτσεϊκού «Τάδε έφη Ζαρατούστρα».

Οταν συναντάς τυχαία, σε γενέθλια φίλης σου, άγνωστές σου κυρίες ή πας στο Ηρώδειο και σε πλησιάζει άλλη κυρία, επίσης άγνωστή σου, κι αρχίζουν – χωρίς να σχετίζονται με τον χώρο και χωρίς κανένα συμφέρον να ‘χουνε – να σου μιλάνε γι’ αυτή τη στήλη, που γράφεις χρόνια τώρα, έτσι όπως σου μιλάνε και καταλαβαίνεις ότι σε διαβάζουν τακτικά και συγκινείσαι κι όταν, κατόπιν, μαθαίνεις και ποιες είναι, εντάξει, σου αρκεί για να πορευτείς έτσι, με τα ίδια κριτήρια, άλλα δώδεκα χρόνια. Κι ας ροκανίζουν από κάτω κι από δίπλα οι κοριοί…

Ανένηψε! Η Λυρική. Δεν ξέρω αν το πράγμα τελικά λειτουργήσει κι αν το κοινό πειστεί αλλά το ρεπερτόριο που ανακοίνωσε για το 2011 /2012 ουδεμία σχέση με τη θλιβερή πρόσφατη εικόνα – ήτοι χιλιοπαιγμένες όπερες: έργα ελκυστικά αλλά όχι… τριμμένα στους αγκώνες και στον καβάλο, έργα άγνωστα, έργα καινούργια με θέματα πρωτότυπα, ανανέωση της Παιδικής Σκηνής, σκηνοθέτες – εκπλήξεις που θα πρωτοδοκιμαστούν στην όπερα – από Σταμάτης Φασουλής έως Γιάννης Κακλέας (φωτογραφία)… Επιτέλους! Επιθετική πολιτική!

Θα ‘ναι όλ’ αυτά πετυχημένα; Κι οι επιλογές είναι οι πιο εύστοχες; Δε με νοιάζει – όλο και κάτι ενδιαφέρον, πάντως, μπορεί να προκύψει. Εκείνο που πρώτα με νοιάζει είναι η Λυρική να γίνει ένα Θέατρο του 21ου αιώνα και να πάψει να μυρίζει μούχλα και να θυμίζει – σε μένα τουλάχιστον… – ’50 και ’70.

Eκείνο το αναγγελθέν προσεχές ρεπερτόριο – 2011 / 2012 του ΚΘΒΕ; Για το οποίο σας έγραφα στο «Τέταρτο Κουδούνι» στις 7 Ιουλίου; Ε, λοιπόν, ακόμα δεν μπορώ να το χωνέψω – πολιτιστικό σοκ έχω πάθει… Δηλαδή αυτό το ρεπερτόριο θα το κοινοποιήσουν και στην Ενωση των Θεάτρων της Ευρώπης στην οποία – τρομάρα τους! – ανήκουν;

Η απορία μου είναι αν πέρσι το ΚΘΒΕ ξεκίνησε από «Λωξάντρα» και φέτος θα πάει με «Μαντάμ Σουσού» και Λουντέμη, την επόμενη σεζόν ΤΙ, δηλαδή, θα κάνει; Το «Δράκου γέννα» της Περλ Μπακ, τον «Παπαφλέσσα» του Μελά και τον «Λήσταρχο Νταβέλη»;

Καλτ! Είναι καλτ! Εντελώς καλτ! Πιο καλτ δε γίνεται. Ο ορισμός του καλτ! Η σειρά «Η λίμνη των στεναγμών». Με Αλή Πασά τον Τάσο Χαλκιά (φωτογραφία). Κάθε βράδυ στις έντεκα απ’ τον Alter. Σε επανάληψη. Τώρα το ανακάλυψα. Σας εξορκίζω, σας ικετεύω: δείτε το! Εστω για λίγο. Εστω μια φορά. Ακούστε τι λένε, δείτε πώς είναι ντυμένοι, δείτε ΠΩΣ παίζουν, δείτε σε τι σκηνικά παίζουν. Πρόκειται για κατιτί το μνημειώδες. Το ανεπανάληπτο. Εκτίθενται, βέβαια, πολλοί καλοί ηθοποιοί. Αλλά όπως στρώσεις… Ολος ο κόσμος, μια σκηνή…