20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Είναι σφάλμα η κατάργηση του μαθήματος της Αστρονομίας στα σχολεία»
Με προσδοκίες για μετάλλια στην 5η Ολυμπιάδα Αστρονομίας και Αστροφυσικής – που θα διεξαχθεί από αύριο έως
τις 3 Σεπτεμβρίου στην Κρακοβία της Πολωνίας – συνοδεύει πέντε έλληνες μαθητές ο επικεφαλής της αποστολής Γιάννης Σειραδάκης. Οπως λέει, η αστρονομία καλλιεργεί το ενδιαφέρον των μαθητών για τις θετικές επιστήμες και θεωρεί λάθος την κατάργηση του μαθήματος στο λύκειο.
1Η αφορμή δραστηριοποίησής σας ως επικεφαλής των ελληνικών αποστολών στις Ολυμπιάδες Αστρονομίας;
Το 2006 κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Διεθνούς Αστρονομικής Ενωσης στην Πράγα διαπιστώθηκε η ανάγκη και αποφασίστηκε η ίδρυση της Ολυμπιάδας. Εκτοτε, συμμετέχω ανελλιπώς στην εκπαίδευση των ελλήνων εκπροσώπων – μαθητών και στη Διεθνή Επιτροπή της Ολυμπιάδας.
2Ποια η ανταμοιβή σας;
Η γνωριμία μου με τα παιδιά και η χαρά των μεταλλίων και βραβείων που κερδίζουν.
3Τα κριτήρια για την επιλογή των συμμετεχόντων στην αποστολή;
Η επιτυχία στους πανελλήνιους μαθητικούς διαγωνισμούς της Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος Βόλου, που εξαρτάται από τις γνώσεις στην αστρονομία, τη φυσική και τα μαθηματικά.
4Πόσοι έλληνες μαθητές δήλωσαν συμμετοχή;
Περίπου 120.
5Το επίπεδο των φετινών φιναλίστ;
Πολύ υψηλό. Τόσο οι θεωρητικές όσο και οι πρακτικές γνώσεις τους είναι εξαιρετικές.
6Τι απαιτεί η προετοιμασία τους για τη Διεθνή Ολυμπιάδα;
Αγάπη για τη γνώση. Περιέργεια για το τι συμβαίνει στη φύση. Κλίση στα μαθηματικά και στη φυσική. Διαβάζουν τα πλέον προχωρημένα συγγράμματα αστρονομίας που υπάρχουν στα ελληνικά, σε ξένες γλώσσες και αναζητούν στο Διαδίκτυο τις τελευταίες εξελίξεις.
7Ο συνολικός χρόνος προετοιμασίας τους;
Αποκτούν τις βασικές γνώσεις στο σχολείο και τους παρέχεται μια ειδικευμένη, εντατική προετοιμασία μιας εβδομάδας με τη βοήθεια καθηγητών και φοιτητών, αλλά και ερασιτέχνες αστρονόμους.
8Ποιοι επωμίζονται τα έξοδα;
Μεγάλο τμήμα τους ανέλαβαν φέτος το Ιδρυμα Λάτση, το υπουργείο Πολιτισμού, το ΑΠΘ και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
9Τα σημαντικότερα οφέλη από τη συμμετοχή για τον μαθητή;
Η αντίληψη ότι είναι όμορφο να βάζεις στόχους στη ζωή σου, ιδιαιτέρως δύσκολους και απαιτητικούς. Η ανταλλαγή γνώσεων και η εμπειρία αλληλεπίδρασης σε ένα διαπολιτισμικό περιβάλλον. Επίσης, μακροχρόνιες φιλίες με συνομήλικους, που πιθανόν θα παίξουν σημαντικό ρόλο αργότερα στα κράτη τους.
10Βοηθούν οι διακρίσεις στις σπουδές;
Οι μαθητές δεν βασίζονται στις διακρίσεις τους για την ακαδημαϊκή εξέλιξή τους. Είναι πάντοτε αριστούχοι και συνήθως εισάγονται στα τμήματα της αρεσκείας τους. Ωστόσο, η διευκόλυνση εισαγωγής τους στα τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα θα αποτελούσε κίνητρο φιλομάθειας για όλους τους μαθητές.
11Ελληνικές διακρίσεις στο παρελθόν;
Στις πέντε Ολυμπιάδες οι έλληνες μαθητές απέσπασαν τρία χάλκινα μετάλλια και έξι τιμητικές διακρίσεις.
12Πιθανά οφέλη για το ελληνικό πανεπιστήμιο;
Οσοι έχουν λάβει μέρος σε Ολυμπιάδες εισάγονται στα ελληνικά πανεπιστήμια.
13Οι προσδοκίες σας φέτος;
Μεγαλύτερες διακρίσεις από πέρυσι.
14Ποια η διαδικασία του διαγωνιστικού μέρους μιας Ολυμπιάδας;
Επίλυση ασκήσεων σε τρεις θεματικές περιοχές: θεωρία, παρατηρήσεις και ανάλυση αστρονομικών δεδομένων. Απαιτείται άριστη γνώση του έναστρου ουρανού, χρήσης τηλεσκοπίων και καταγραφής δεδομένων με εξελιγμένες τεχνικές.
15Το επίπεδο των προβλημάτων;
Πολύ υψηλό. Λίγοι φοιτητές θα μπορούσαν να λύσουν όλα τα προβλήματα που καλούνται να επιλύσουν οι μαθητές των Ολυμπιάδων.
16Οι μεγαλύτεροι ανταγωνιστές της ελληνικής ομάδας;
Ινδία, Πολωνία, Κίνα, Ιράν.
17Θεωρείτε λάθος την κατάργησή του μαθήματος Αστρονομίας στο λύκειο;
Βεβαίως. Η αστρονομία είναι μία από τις δημοφιλέστερες επιστήμες. Στην αρχαιότητα ήταν μία από τις τέσσερις σημαντικότερες επιστήμες (Τετρακτύς). Εχει φιλοσοφικές προεκτάσεις, καλλιεργεί το ενδιαφέρον για τις θετικές επιστήμες και αποτελεί το κυριότερο πεδίο εφαρμογής τους. Το νέο πρόγραμμα που προτείνεται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση περιέχει κατ’ εξοχήν μαθήματα – εργαλεία, που παρέχουν γνώσεις χωρίς τη χαρά της εφαρμογής τους. Τα μαθήματα θα γίνουν πιο βαρετά.
18Τι προτείνετε εναλλακτικά;
Τη διδασκαλία του μαθήματος από νεοδιορισθέντες καθηγητές Φυσικής, για τους οποίους το μάθημα της Αστρονομίας στο πανεπιστήμιο είναι υποχρεωτικό. Στη χώρα μας υπάρχουν πολλές αστρονομικές υποδομές και ανθούν οι ερασιτεχνικοί αστρονομικοί σύλλογοι. Η σύνδεσή τους με τα σχολεία θα συμβάλει στην προσέλκυση του ενδιαφέροντος των μαθητών.
19Τα καλύτερα σημεία αστροπαρατήτησης;
Οι πολλές σκοτεινές περιοχές που διαθέτει η χώρα μας, αποφεύγοντας τα κέντρα των πόλεων, όπου υπάρχει αυξημένη φωτορρύπανση.
20Υπάρχει πιθανότητα η Ελλάδα να φιλοξενήσει κάποια μελλοντική Ολυμπιάδα;
Γίνεται μεγάλη προσπάθεια να αναλάβουμε διεξαγωγή της Ολυμπιάδας Αστρονομίας και Αστροφυσικής το 2013.