Σκούπες ενάντια στη βία

Επιστρέφοντας εσπευσμένα – έπειτα από τρεις νύχτες ταραχών στο Λονδίνο – από την Τοσκάνη όπου έκανε διακοπές, ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον μίλησε χθες για «απλή και καθαρή εγκληματικότητα» και διαβεβαίωσε τους πολίτες πως οι Αρχές «θα κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο προκειμένου να αποκατασταθεί η τάξη».

Προανήγγειλε για τη νύχτα την ανάπτυξη 16.000 αστυνομικών – από 6.000 τη Δευτέρα – στους δρόμους του Λονδίνου. Ολες οι άδειες των αστυνομικών ανακλήθηκαν, το ίδιο και η αργία των βουλευτών, το Κοινοβούλιο θα συνεδριάσει εκτάκτως αύριο. Η ίδια η αστυνομία, που έχει δεχθεί σωρεία επικρίσεων για την αδυναμία της να αποτρέψει τις πρωτοφανείς σκηνές που μεταδόθηκαν από τις τηλεοράσεις όλου του κόσμου, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο χρήσης σφαιρών από καουτσούκ. Οι αξιώσεις κάποιων πιο θερμόαιμων, όπως ο συντηρητικός ευρωβουλευτής Ρότζερ Χέλμερ, που ζήτησε να κατεβεί στους δρόμους ο στρατός και να «πυροβολούνται επιτόπου πλιατσικολόγοι και εμπρηστές» αφέθηκαν ασχολίαστες.

Προτού ακόμα πέσει το σκοτάδι χθες στη βρετανική πρωτεύουσα, καταστήματα και παμπ κατέβασαν ρολά. Λίγο αργότερα έφτασαν οι πρώτες ειδήσεις για νέες ταραχές. Την αρχή έκανε το Μάντσεστερ. Οι ταραξίες συντονίζονται μέσω ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης, κυρίως της υπηρεσίας στιγμιαίων μηνυμάτων του BlackBerry και αγοράζουν καθώς φαίνεται τα «όπλα» τους μέσω Internet – στο βρετανικό Amazon οι πωλήσεις ροπάλων του μπέιζμπολ και κλομπ αυξήθηκαν μέσα σε 24 ώρες κατά… 6.000%.

Οι εθελοντές με τις σκούπες, πάλι, που έσπευσαν χθες στο Κάμντεν, στο Κρόιντον, στο Ιλινγκ και σε ένα σωρό άλλες περιοχές στο Λονδίνο και πέραν αυτού, οργανώθηκαν μέσω twitter. «Ο κόσμος ανέβαζε μηνύματα όπως “Νιώθω ντροπή που είμαι Άγγλος, νιώθω ντροπή που είμαι από το Λονδίνο ή το Λίβερπουλ”», δήλωσε ο Τσαρλς Τζούπιτερ, ένας 21χρονος μπάρμαν που βγήκε να καθαρίσει στο Λίβερπουλ. «Απάντησα και τους είπα “Εγώ, όχι. Για αυτό και βγαίνω να βοηθήσω στον καθαρισμό”».

Οι ζημιές από τις ταραχές ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια λίρες – ένας επιπλέον πονοκέφαλος για την κυβέρνηση Κάμερον, που εφαρμόζει πρωτοφανείς περικοπές δαπανών καθώς και αυξήσεις φόρων σε μια προσπάθεια να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα. Από όποια πλευρά και να το δει κανείς, οι ταραχές δεν θα μπορούσαν να συμβούν σε χειρότερη περίοδο: αφενός οι διεθνείς οικονομικές συγκυρίες δεν θα μπορούσαν να είναι δυσμενέστερες, αφετέρου το Λονδίνο ετοιμάζεται να φιλοξενήσει σε λιγότερο από έναν χρόνο τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι Αρχές έλπιζαν μέχρι τότε να περνούν στον έξω κόσμο (και τους υποψήφιους τουρίστες) μόνο εικόνες γιορτής, όπως αυτές των πριγκιπικών γάμων τον περασμένο Απρίλιο. Η κυβέρνηση Κάμερον αλλά και η βρετανική αστυνομία προσπαθούν ακόμα να ανανήψουν από το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών του Μέρντοκ. Ο κόσμος δεν κρύβει την οργή του: τόσο ο δήμαρχος του Λονδίνου όσο και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και ηγέτης των Φιλελευθέρων, ο Νικ Κλεγκ, γιουχαΐστηκαν χθες από πολίτες. Παράλληλα όμως έχει ξεκινήσει μια μεγάλη συζήτηση για τα αίτια και τους πρωταγωνιστές των ταραχών.

Οι ισχυρισμοί των Αρχών πως πρόκειται για απλούς «χούλιγκαν» και «εγκληματίες» δεν πείθουν πολλούς. Οι ταραχές ξέσπασαν το περασμένο Σάββατο, έπειτα από μια ειρηνική πορεία διαμαρτυρίας στο Τότεναμ για τον θάνατο από αστυνομικά πυρά και κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, δύο ημέρες νωρίτερα, ενός 29χρονου μαύρου, του Μαρκ Ντάγκαν. Οπως ανακοινώθηκε χθες, η βαλλιστική έρευνα έδειξε πως το όπλο που βρέθηκε κοντά του δεν είχε χρησιμοποιηθεί – που σημαίνει, ο Ντάγκαν δεν άνοιξε πρώτος πυρ.

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥΣ. Για ένα ξέσπασμα «που περίμενε μια αφορμή», μιλούσε ο Τόνι, ένας πρώην κάτοικος του Τότεναμ. «Οι ταραξίες του Λονδίνου είναι προϊόν ενός έθνους που καταρρέει και μιας αδιάφορης πολιτικής τάξης που τους έχει γυρίσει την πλάτη», σχολίαζε η «Telegraph», μιλώντας για «Αραβική Ανοιξη από την ανάποδη, τη μηδενιστική της πλευρά». Στην πραγματικότητα, οι βρετανοί ταραξίες μοιάζει να είναι ένα συνονθύλευμα από εκπροσώπους της επονομαζόμενης «χαμένης γενιάς», που είδαν ακόμα και ένα από τα τελευταία τους καταφύγια, τα κέντρα νεότητας, να κλείνουν στο πλαίσιο των περικοπών, αλλά και νεαρούς που απλώς άδραξαν την ευκαιρία για βία. «Ελάτε, έχει πολύ πλάκα!», φώναζε τη νύχτα της Δευτέρας ένας από αυτούς στο Χάκνι, στο ανατολικό Λονδίνο, δείχνοντας προς την κατεύθυνση των αυτοκινήτων που καίγονταν και των καταστημάτων που λεηλατούνταν.