Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Βρετανίας

Το σκάνδαλο που κλονίζει την αυτοκρατορία του Ρούπερτ Μέρντοκ έχει ήδη καταστρέψει μια εφημερίδα, έχει κοστίσει στους δύο ανώτατους αξιωματούχους της βρετανικής αστυνομίας τη δουλειά τους, έχει ρίξει στη φυλακή ισχυρές προσωπικότητες των μίντια και έχει φέρει σε δύσκολη θέση τον βρετανό πρωθυπουργό ειδικότερα και την πολιτική ελίτ γενικότερα. Αλλά αυτά δεν είναι παρά μερικά «δένδρα». Το δάσος που αποκαλύπτεται είναι ένα ολόκληρο δίκτυο διαπλοκής ανάμεσα στο χρήμα, την εξουσία, τα μέσα ενημέρωσης και την αστυνομία – και μια κοινωνία πολύ πιο διεφθαρμένη από όσο νόμιζε.

Δεν είναι πως δεν είχαν ξανακουστεί στη Βρετανία προειδοποιητικά καμπανάκια, επισημαίνει στην «Guardian» – εφημερίδα η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αποκάλυψη του σκανδάλου των υποκλοπών – ο Σόιμας Μάιλν. Υπήρξε η επίσημη εξαπάτηση όσον αφορά τα κίνητρα του πολέμου στο Ιράκ∙ η κατάρρευση ενός απορρυθμισμένου τραπεζικού συστήματος∙ το διαβόητο σκάνδαλο των κοινοβουλευτικών δαπανών. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας με τίτλο «Βρετανία: πιο διεφθαρμένη από ό,τι πιστεύετε», η πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί πως η διαφθορά γίνεται όλο και χειρότερη στη χώρα. «Μπορεί να μην είναι ενδημική, όπως συμβαίνει σε κάποιες άλλες χώρες, υπάρχει όμως ένας ανησυχητικός βαθμός αυταρέσκειας» σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος της οργάνωσης στη Βρετανία, Τσαντρασεκχάρ Κρίσναν. «Στο επίκεντρο βρίσκονται τώρα η διαφθορά στα μίντια και οι καταγγελίες για λάδωμα της αστυνομίας… Ανησυχούμε όμως ιδιαίτερα και για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων, το κοινοβούλιο, τον αθλητισμό και το σωφρονιστικό σύστημα».

Για να λέμε την αλήθεια, ο βρετανικός Τύπος έχει μακρά ιστορία σε μεγαλομανείς, αντιδραστικούς και ενίοτε παρανομούντες ιδιοκτήτες. Κάποιοι, όπως ο Κόνραντ Μπλακ, κατέληξαν στη φυλακή, άλλοι, όπως ο Ρόμπερτ Μάξγουελ, θα είχαν καταλήξει στη φυλακή αν δεν εγκατέλειπαν τον κόσμο τούτο. Οπως αποκαλύπτεται, όμως, ο Ρούπερτ Μέρντοκ αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση. Το σχόλιο του Βινς Κέιμπλ, του υπουργού Επιχειρήσεων που ηχογραφήθηκε να «κηρύσσει τον πόλεμο» στον Μέρντοκ και είδε να του αφαιρείται η αρμοδιότητα του τομέα ΜΜΕ, επιβάλλει δύο και τρεις αναγνώσεις για να γίνει πλήρως αντιληπτό: «Είναι σαν το τέλος της δικτατορίας, όταν όλοι ανακαλύπτουν πως ήταν εναντίον του δικτάτορα»…

Μιλώντας όμως περί δικτατόρων, η Βρετανία είναι σήμερα ένα από τα τραπεζικά κέντρα – κλειδιά για τους πιο διεφθαρμένους ολιγάρχες και δεσπότες του κόσμου. Οταν ξέσπασε η Αραβική Ανοιξη και οι ελίτ της εξουσίας στη Μέση Ανατολή άρχισαν να αναζητούν μέρη στο εξωτερικό να στείλουν τα λεφτά τους – επισημαίνουν χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι στο πρακτορείο Reuters – το Λονδίνο ήταν ο κύριος αποδέκτης. Διευθετήσεις που διασφαλίζουν μυστικότητα – όπως το σύστημα των χρηματοπιστωτικών τραστ που επιτρέπει σε ισχυρές προσωπικότητες να συγκαλύπτουν την ιδιοκτησία περιουσιακών στοιχείων – σπανίως έχουν μπει, αν έχουν μπει ποτέ, στο κυβερνητικό στόχαστρο. Τόσο ο Γκαμάλ Μουμπάρακ, ο γιος του έκπτωτου προέδρου της Αιγύπτου, όσο και ο Σαΐφ αλ – Ισλάμ Καντάφι, ο γιος του Λιβύου συνταγματάρχη, είχαν στην κατοχή τους ακίνητα στο Λονδίνο μέσω περίπλοκων τραστ και εταιρειών – βιτρίνα στον Παναμά και τις βρετανικές Παρθένους Νήσους. «Το Λονδίνο έχει γίνει αγαπημένος προορισμός όσων ξεπλένουν μαύρο χρήμα» λέει ο Τζον Κρίστενσεν, πρώην οικονομικός σύμβουλος του Τζέρσεϊ, ενός από τα βρετανικά νησιά της Μάγχης, και νυν επικεφαλής του Δικτύου Φορολογικής Δικαιοσύνης, μιας οργάνωσης που μάχεται για μεγαλύτερο χρηματοπιστωτικό έλεγχο.

Το σκάνδαλο των υποκλοπών, σημειώνει από την πλευρά του ο Τζον Μπάσετ, πρώην αξιωματούχος της Κεντρικής Διοίκησης Κυβερνητικών Επικοινωνιών (GCHQ), έρχεται μετά τη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση «να αναζωογονήσει τη συζήτηση περί διεφθαρμένων ελίτ». Ο Σόιμας Μάιλν το θέτει διαφορετικά: «Η επίσημη Βρετανία δεν “δουλεύει”. Αργά ή γρήγορα, η πίεση για αλλαγή θα γίνει ασυγκράτητη».