Διαφορετικοί τρόποι νομιμοποίησης

Διαχωρισμός των αυθαιρέτων θα υπάρξει ανάλογα και με τη θέση τους. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τα αυθαίρετα κτίσματα εντός σχεδίου, ο ιδιοκτήτης, προκειμένου να αρθεί η παρανομία και να το νομιμοποιήσει, θα πρέπει να αγοράσει συντελεστή δόμησης και να αποκτήσει πιστοποιητικό πολεοδομικής ένταξης, πληρώνοντας το ανάλογο πρόστιμο το οποίο πάντως θα είναι χαμηλότερο από τα σημερινά ισχύοντα.

Να σημειωθεί ότι ο συντελεστής δόμησης θα είναι ένας «άυλος τίτλος», τον οποίο ο ενδιαφερόμενος θα αγοράζει από κάποιον που έχει δικαίωμα να κτίσει, ώστε να καταστήσει νόμιμη την πολεοδομική αυθαιρεσία. Ουσιαστικά, αντικαθιστά τη διαδικασία μεταφοράς συντελεστή δόμησης που δεν υλοποιήθηκε ποτέ.

Παράλληλα, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να αποκτήσει πιστοποιητικό αρχιτεκτονικής – πολεοδομικής ένταξης, βάσει του οποίου θα τακτοποιήσει τις πολεοδομικές ατασθαλίες, όπως π.χ. να διασφαλίσει τη στατικότητα του κτιρίου και να προβεί σε αρχιτεκτονική αποκατάστασή του. Για να γίνει αυτό θα καταβάλει πρόστιμο, το ύψος του οποίου εκτιμάται ότι θα είναι αισθητά μικρότερο από τα ισχύοντα.

Η διαδικασία για τα εκτός σχεδίου αυθαίρετα θα προβλέπει – πέραν των προστίμων – ότι για να τακτοποιηθούν θα πρέπει να «αντικατασταθεί» με κάποιον τρόπο η δομημένη έκταση με άλλη εντός της εδαφικής περιφέρειας του δήμου όπου βρίσκεται το ακίνητο. Η ανάκτηση του δομημένου περιβάλλοντος μπορεί για παράδειγμα να γίνει με εισφορά σε χρήμα προς τον δήμο, ώστε να φτιαχτεί κάποιο κοινόχρηστο πάρκο στην περιοχή.

Δηλαδή, εάν κάποιος έχει κτίσει ένα αυθαίρετο σε έκταση δύο στρεμμάτων (αντί των τεσσάρων στρεμμάτων που συνήθως απαιτούνται για την εκτός σχεδίου δόμηση), πληρώνει στον δήμο την αξία δύο επιπλέον στρεμμάτων ως «περιβαλλοντικό ισοζύγιο» και νομιμοποιείται πλήρως! Το αυθαίρετό τους, κατ’ εξαίρεση, θα μπορούν να γλιτώσουν εντασσόμενοι στη ρύθμιση, χωρίς την επιβάρυνση της αγοράς «περιβαλλοντικού ισοζυγίου», μόνον όσοι το έχουν ως πρώτη κατοικία και δεν έχουν εισοδήματα.

Θα αποκλείονται ρητά από την τακτοποίηση τα αυθαίρετα εντός δασικών και αρχαιολογικών περιοχών, καθώς και όσα βρίσκονται στον αιγιαλό. Επίσης, τα αυθαίρετα που εντοπίστηκαν κατά τη διαδικασία ανάρτησης των δασικών χαρτών σε Μαραθώνα, Παλαιά και Νέα Πεντέλη (ξεπερνούν τις 2.000) δεν θα υπαχθούν στη νέα ρύθμιση.